Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Nijboer over het niet publiceren van kennisgroepstandpunten

Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 21 oktober 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 164.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Belastingdienst, wees transparant over fiscale regels»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Kunt u aangeven wat de huidige praktijk is rondom het opstellen van een bindend advies
door een kennisgroep en het communiceren van dit standpunt naar de buitenwereld?

Welke juridische status hebben de bindende adviezen die opgesteld zijn door een kennisgroep?
Klopt het dat deze dezelfde waarde hebben als formeel vastgesteld beleid? Zo nee,
op welke basis worden de uitkomsten van kennisgroepsessies dan uitgedragen?

Antwoord 2 en 3

Bij de uitvoering van wet- en regelgeving staat de Belastingdienst dagelijks voor
keuzes bij de toepassing hiervan op individuele belastingplichtigen. Als daarbij vragen
opkomen over hoe een bepaalde wettelijke regel moet worden uitgelegd en toegepast,
zal een kennisgroep van de Belastingdienst zich hierover buigen.

In deze kennisgroep zitten experts op het terrein waarover de vraag wordt gesteld.
De kennisgroep neemt na een uitgebreide analyse een standpunt in. De inspecteur is
gehouden dit kennisgroepstandpunt toe te passen in het voorliggende geval en in gelijke
gevallen2. Daarmee hebben kennisgroepstandpunten dezelfde betekenis als formeel vastgesteld,
dat wil zeggen bij beleidsbesluit vastgesteld, beleid.

Kennisgroepstandpunten hebben veelal betrekking op concrete gevallen en lenen zich
daardoor niet zonder meer voor een generieke toepassing. Kennisgroepstandpunten die
zich daar wel voor lenen worden zo veel mogelijk simultaan bewerkt tot een generieke
norm die wordt opgenomen in een beleidsbesluit dat wordt gepubliceerd in de Staatscourant.

Afhankelijk van de detaillering en zwaarte van het standpunt en gelet op de beoogde
doelgroep, kan worden gekozen voor een passendere publicatie, zoals een leidraad,
een antwoord op de website van de Belastingdienst of een handboek.

Vraag 4, 5 en 6

Wat belet u om de adviezen uit kennisgroepen te bundelen en makkelijk toegankelijk
te maken voor de buitenwereld? Bent u bereid dit stelselmatig en op korte termijn
na de besluiten te doen in het vervolg?

Hoe beziet u de ongelijkheid die ontstaat in de informatiepositie van grote belastingkantoren
en reguliere burgers? Bent u, net als de PvdA, van mening dat dit soort bedrijven
geen voordeel mogen hebben boven anderen? Waarom hebben zij überhaupt die voordelen
gekregen?

Is het uw voornemen om de praktijk van het bekendmaken van kennisgroepadviezen aan
te passen zodat deze breder beschikbaar zijn? Zo ja, kunt u toelichten hoe u dit wilt
invullen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4, 5 en 6

Voor publicatie van kennisgroepstandpunten die zich lenen voor een generieke toepassing,
geldt dat deze worden verwerkt in een beleidsbesluit. Uit het Besluit Fiscaal Bestuursrecht
(BFB) volgt dat dergelijke kennisgroepstandpunten in een concept beleidsbesluit worden
vervat en zo spoedig mogelijk gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee zijn deze
standpunten in principe breed beschikbaar en bestaat er in principe geen ongelijkheid
in informatiepositie tussen groepen belastingplichtigen

Deze huidige werkwijze heeft als doel om te zorgen voor eenheid van beleid en uitvoering
binnen de Belastingdienst en de vertaalslag te maken van het vraag-antwoordmodel van
het standpunt van de kennisgroep naar een voor belastingplichtigen raadpleegbaar beleid.
Dit heeft echter tot gevolg dat er enige tijd zit tussen het intern vaststellen van
het standpunt en het openbaar maken daarvan in het beleidsbesluit.

Voor het vergroten van transparantie is binnen de Belastingdienst enige tijd geleden
een begin gemaakt met het inventariseren van mogelijkheden om standpunten van kennisgroepen
op een laagdrempelige en toegankelijke wijze openbaar te maken, nog voordat deze,
voor zover nodig, in een beleidsbesluit zijn verwerkt.

Dat heeft geleid tot de inrichting van een voor burgers en bedrijven toegankelijke
website die de komende maanden getest zal worden. Zodra blijkt dat deze website voldoet
aan alle randvoorwaarden, zullen alle kennisgroepstandpunten via deze website worden
gepubliceerd en daarmee op een toegankelijke wijze raadpleegbaar zijn. De kennisgroepstandpunten
zullen zo snel mogelijk, maar uiterlijk op 1 april 2023, op deze extern raadpleegbare
website gepubliceerd worden. Ik zal deze ontwikkelingen in de tussentijd laten verwerken
in het BFB.