Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Molen over het bericht 'Rijkswaterstaat drukt damwanden door in Zwarte Water'

Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 19 oktober
2022).

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van het bericht «Rijkswaterstaat drukt damwanden door in Zwarte
Water»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat Rijkswaterstaat van plan is op vijf plekken langs de oevers van het
Zwarte Water tussen Hasselt en Genemuiden stalen damwanden te plaatsen?

Antwoord 2

Rijkwaterstaat is voornemens om op vier plekken stalen damwanden langs de oevers van
het Zwarte Water tussen Hasselt en Genemuiden te plaatsen.

Vraag 3

Wat is het doel van de plaatsing van de damwanden?

Antwoord 3

In het Zwarte Water werkt Rijkswaterstaat aan een opgave van de Kaderrichtlijn Water
(KRW), specifiek het verbeteren van de visstand. Dit gebeurt door de aanleg van zogenaamde
luwtezones. Een luwtezone is een gebied waar de effecten van de stroming van de rivier
en de scheepsvaart (golfwerking en zuiging) wordt teruggebracht. Vissen kunnen in
dit rustigere stuk rivier paaien en opgroeien. Om deze luwtezone te realiseren worden
damwanden geplaatst.

Vraag 4

Welke alternatieve plannen heeft Rijkswaterstaat overwogen om de gebiedskwaliteit
te verhogen?

Antwoord 4

Rijkswaterstaat heeft een analyse van potentiële gebieden gemaakt en verschillende
locaties «op land», voor bijvoorbeeld de aanleg van nevengeulen, en «in het water»
onderzocht. Op basis van de onderzochte alternatieven bleken de voor- en nadelen van
de oplossingen in het water, waaronder het plaatsen van de damwanden bij de vier locaties,
de minste nadelige effecten op het gebied te hebben en het meeste bij te dragen aan
het verbeteren van de onderwaternatuur, specifiek de visstand. Op twee andere locaties
is een oplossing op het land wel mogelijk en wordt deze ook uitgewerkt. Bij Genne
Overwaters wordt een 900 meter lange nevengeul aangelegd en bij Langenholte-Holtenbroekerdijk
vindt 3,7 kilometer oeveroptimalisatie, natuurontwikkeling en wateropvang plaats,
ter verbetering van de visstand.

Vraag 5

Klopt het dat grondwaterstromen veranderen door het slaan van damwanden? Wat zijn
daarvan de risico’s voor de hooilanden met zeldzame kievitsbloemen langs het Zwarte
Water?

Antwoord 5

Het klopt niet dat de grondwaterstromen veranderen door het slaan van de damwanden.
Rijkswaterstaat heeft voor dit project een natuurtoets laten uitvoeren. De natuurtoets
is een onderzoek om na te gaan of de natuur in het gebied wordt aangetast door de
voorgenomen activiteit. In de natuurtoets wordt geconcludeerd dat de werkzaamheden
geen effect hebben op de grondwaterstromen en de hooilanden met kievitsbloemen.

Vraag 6

Wat zijn de gevolgen van de plaatsing van damwanden voor de pleziervaart? Klopt het
dat damwanden kunnen leiden tot felle golfslag, die gevaarlijk is voor kleinere jachten
en kano’s?

Antwoord 6

De plaatsing van damwanden leidt niet tot felle golfslag en heeft geen gevolgen voor
de veiligheid van kleinere jachten of kano’s.

Vraag 7

Heeft Rijkswaterstaat voor de plannen een gedegen gebiedsproces doorlopen? Zo ja,
kunt u een overzicht geven van de stappen in dat proces?

Antwoord 7

Rijkswaterstaat heeft een gebiedsproces doorlopen waarbij alle belanghebbende organisaties
zijn betrokken, waaronder de gemeente Zwartewaterland, het waterschap Drents-Overijsselse
Delta en Staatsbosbeheer. In de periode vanaf juni 2020 zijn meerdere bijeenkomsten
geweest om de wensen en eisen van de verschillende betrokken partijen in kaart te
brengen en de specifieke locaties te bespreken. Rijkswaterstaat heeft met aanvullende
onderzoeken, zoals de rivierkundige berekeningen en bestaande natuurwaarden, haar
besluit zorgvuldig onderbouwd. Begin 2022 is het besluit voor het realiseren van de
KRW-opgave, met de uiteindelijke locaties bij het Zwarte Water, gepresenteerd aan
een grote groep belanghebbenden en geïnteresseerden.

Vraag 8

Is Rijkswaterstaat naar uw mening serieus ingegaan op de inhoudelijke bezwaren van
Staatsbosbeheer, de gemeente Zwartewaterland, coöperatie IJsseldelta en watersportorganisaties?

Antwoord 8

Ja, Rijkswaterstaat is in meerdere gesprekken ingegaan op de inhoudelijke bezwaren.
Zoals bij vraag 7 geduid zijn alternatieve voorstellen en locaties onderzocht alvorens
een besluit is genomen.

Vraag 9

Hoe beoordeelt u de handelwijze van Rijkswaterstaat om de plannen niet bij te stellen,
door te gaan met de voorbereidingen voor de damwanden en bezwaarmakers te verwijzen
naar de bestuursrechter, met name in het licht van het motto «Samenwerken aan riviernatuur»?

Antwoord 9

Ik ben van mening dat Rijkswaterstaat een afgewogen proces met belanghebbende partijen
heeft doorlopen, waarbij de zorgen goed zijn beoordeeld in het komen tot het voorgestelde
plan. Het staat partijen uiteraard vrij om van eventuele bezwaar- of beroepsmogelijkheden
gebruik te maken.