Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Koekkoek over de internationale campagne om de klimaatcrisis naar het Internationale Gerechtshof (ICJ) te brengen

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 6 oktober 2022).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de huidige internationale campagne, geleid door Vanuatu, om
de klimaatcrisis naar het Internationale Gerechtshof (ICJ) te brengen middels een
Advisory Opinion (ICJ-AO) van dit Hof?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Heeft u reeds kennisgenomen van het feit dat deze campagne onlangs door Australië
en Nieuw-Zeeland is ondersteund tijdens het 51e Pacific Island Forum in Fiji?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

In uw Kamerbrief benoemt u dat het koninkrijk speciaal aandacht wil vragen voor de
bijzondere positie waarin kleine ontwikkelingseilandstaten (SIDS) op dit moment verkeren,
in het voorjaar hebben de CARICOM lidstaten collectief hun steun geuit voor de Advisory
Opinion campagne van Vanuatu, binnen CARICOM nemen de landen Aruba, Curaçao en Sint-Maarten
deel namens ons koninkrijk als observeerder; gaat u ervoor zorgen dat er tijdens de
77e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) een grotere rol weggelegd
gaat zijn voor Nederland en deze landen binnen ons koninkrijk wanneer het aankomt
op klimaatthema’s die vooral hen (als SIDS) aangaan?

Antwoord 3

Het Koninkrijk zet zich in VN-verband o.a. in voor duurzame ontwikkeling, kansengelijkheid
en klimaatadaptatie. Tijdens de AVVN High Level Week heeft het Koninkrijk aandacht
gevraagd voor de bijzondere positie van kleine eilandstaten (SIDS) en daarmee voor
de specifieke uitdagingen waarmee de Caribische Landen van het Koninkrijk worden geconfronteerd.

Tijdens afgelopen High Level Week hebben Aruba, Curaçao of Sint Maarten op basis van
hun respectievelijke prioriteiten gezamenlijk bepaald aan welke bijeenkomsten waarvoor
het Koninkrijk was uitgenodigd zij wilden deelnemen.

Overigens overwegen de Caribische Landen van het Koninkrijk om geassocieerd lid te
worden van CARICOM, maar dit is nu nog niet het geval.

Vraag 4

Welke concrete mogelijkheden voorziet u?

Antwoord 4

Het Koninkrijk heeft tijdens de AVVN High Level Week op verschillende manieren aandacht
besteed aan klimaatthema’s die relevant zijn voor de Caribische Landen van het Koninkrijk.
Zo heeft Premier Rutte tijdens zijn speech in de AVVN de kwetsbaarheid en uitdagingen
van SIDS expliciet benoemd. Daarnaast werden onderwerpen als klimaat en water belicht
en werd er bij verschillende evenementen aandacht gevraagd voor de specifieke klimaatuitdagingen
en uitdagingen omtrent sociale en economische ontwikkeling van SIDS.

Ook hebben Aruba, Curaçao en Sint Maarten deelgenomen aan verschillende SIDS- en klimaat
gerelateerde evenementen tijdens de AVVN High Level Week, waaronder een evenement
waarin de link wordt gemaakt tussen financiering, het behalen van de SDGs en klimaatadaptatie.
Dit is een belangrijk onderwerp voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten, omdat toegang
tot ontwikkelingsfondsen en alternatieve financieringsmogelijkheden voor hen niet
eenvoudig is, onder meer doordat zij onderdeel uitmaken van het Koninkrijk.

Verder heeft het Koninkrijk zich tijdens de AVVN High Level Week aangesloten bij The Blue Leaders, een groep van meer dan 30 landen die ernaar streeft om 30% van de oceanen in hoge
mate te beschermen (het zogenaamde 30x30 initiatief).

Voorts zal het Koninkrijk in 2023 de VN waterconferentie (co)organiseren. Tijdens
de AVVN High Level Week zijn verkennende gesprekken gevoerd over de specifieke uitdagingen
van de Caribische Landen van ons Koninkrijk op dit vlak. Op basis daarvan zal worden
bepaald hoe Aruba, Curaçao en Sint Maarten een rol krijgen tijdens de conferentie.

Vraag 5 en 6

Hoe staat het kabinet op dit moment tegenover een dergelijk advies over de klimaatcrisis
van het Internationaal Gerechtshof, wetende dat deze adviezen geenszins bindend zijn
voor lidstaten, maar wel juridisch en moreel zwaar wegen in het bestrijden van de
klimaatcrisis?

Bent u bereid om, net als Australië en Nieuw-Zeeland, ook officieel steun te betuigen
en voor een toekomstige VN-resolutie te stemmen die het mogelijk maakt om een advies
aan het Internationaal Gerechtshof te vragen.

Antwoord 5 en 6

Nederland is in afwachting van de formulering van de specifieke rechtsvraag alvorens
stelling ingenomen kan worden. In beginsel steunt Nederland Adviesaanvragen aan het
Internationaal Gerechtshof wanneer deze relevant zijn voor de bevordering van de ontwikkeling
van de internationale rechtsorde, mede gelet op artikel 90 van de Grondwet, en wanneer
deze geen bilaterale geschillen betreffen of een in essentie politieke vraag.