Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Omtzigt over het prijsplafond energie en de toegezegde voorbeelden tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen

Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 5 oktober 2022)

Vraag 1

Herinnert u zich dat ik tijdens de Algemeen Politieke Beschouwingen voorbeelden liet
zien en beloofde concrete voorbeelden aan te leveren?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herinnert u zich dat u eerder antwoordde dat de invoering van een prijsplafond mag
niet leiden tot overcompensatie van leveranciers, de precieze vormgeving van het tijdelijke
prijsplafond op korte termijn verder wordt uitgewerkt in nauw overleg met de sector
en de beoogde uitvoerder RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) en dat hierbij
wordt uitgegaan van een consistente systematiek vormgegeven voor het vaststellen van
de vergoeding vastgesteld bij een hogere marktprijs dan het tarief van het tijdelijke
plafond?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Kunt u aangeven hoeveel vergoeding een leverancier van energie krijgt, die nu 4 euro
in rekening brengt voor een kuub gas, terwijl de marktprijs (en zijn inkoopprijs)
1,80 euro bedraagt en de prijs (inclusief belastingen en kosten) 2,50 euro? Krijgt
de leverancier bij een prijscap van 1,50 euro, dan een vergoeding an 1 euro (zijnde
het verschil tussen wat de consument moet betalen en zijn kosten) of 2,50 euro (het
verschil tussen zijn geadverteerde prijs en het prijsplafond) of een ander bedrag?
Kunt u deze vraag heel precies beantwoorden?

Antwoord 3

Zoals heb aangegeven in mijn brief aan uw Kamer van 4 oktober, betreffen de plafondgrenzen
de maximale leveringstarieven inclusief energiebelasting en btw. Voor de vergoeding
die de leveranciers ontvangen zal het kabinet, conform de eisen die de Europese Commissie
hieraan stelt, zeker moeten stellen dat alle middelen die naar de leveranciers gaan,
worden doorgegeven aan de consument. De vergoeding die de leverancier ontvangt bedraagt
daarom maximaal het verschil tussen zijn geadverteerde prijs en het prijsplafond.
Het kabinet zal in de vormgeving van de regeling waarborgen dat eventueel te veel
vergoede middelen terug kunnen worden gehaald indien de beoogde accountantscontrole
hier aanleiding toe geeft. Daarnaast zal moeten worden voorkomen dat het prijsplafond
eventuele overwinsten beschermt. Het kabinet zal daarom, in overleg met de Autoriteit
Consument & Markt (ACM,) bezien wat er nodig is om mogelijke ongewenste effecten van
het prijsplafond op de werking van de markt zoveel als mogelijk te voorkomen. De wijze
waarop de regeling, waaronder de vergoeding, wordt vormgegeven wordt voor 1 november
verder uitgewerkt.

Vraag 4 en 5

Wilt u reageren wat het handelingsperspectief is van een groot gezin (2 ouders, 3
kinderen) met een benedenmodaal inkomen (kostwinner met 35.000 euro inkomen) die in
een tochtige huurwoning (energielabel F) woont en een verbruik heeft van 2.200 m3 gas en 3.000 kWh elektriciteit? Hoe ziet de energierekening van dit huishouden eruit
in 2021 en 2023 (met prijscap) en is de stijging voor dit huishouden te dragen en
in hoeverre wordt het gecompenseerd door andere maatregelen)?

Wilt u reageren wat het handelingsperspectief is van een gezin (2 ouders, 3 kinderen)
met een benedenmodaal inkomen (inkomen van 25.000 euro en inkomen van 20.000 euro)
die in een tochtige private huurwoning (energielabel F) woont en een verbruik heeft
van 2.200 m3 gas en 3.000 kWh elektriciteit? Hoe ziet de energierekening van dit huishouden eruit
in 2021 en 2023 (met prijscap) en is de stijging voor dit huishouden te dragen en
in hoeverre wordt het gecompenseerd door andere maatregelen)?

Antwoord 4 en 5

Onderstaande tabel geeft een inschatting van de energierekening in 2023 met en zonder
het prijsplafond, op basis van een inschatting van de mogelijke consumentenprijs voor
energie. Hieruit volgt dat het prijsplafond bij de ingeschatte energieprijzen leidt
tot een verlaging van de energierekening met 2.635 euro op jaarbasis.

Tabel 1 – inschatting energierekening in 2023, met en zonder prijsplafond, voor een
huishouden met verbruik van 2.200 m3 en 3.000 kWh (bedragen inclusief btw).

 

Verwachting 20231

 

Zonder prijsplafond

Met prijsplafond

Aardgas

 
 

Variabele leveringskosten

€ 6.160

€ 4.540

Vaste leveringskosten en belasting

€ 78

€ 78

Nettarieven

€ 223

€ 223

 
 
 

Elektriciteit

 
 

Variabele leveringskosten en belasting

€ 2.250

€ 1.235

Vaste leveringskosten

€ 78

€ 78

Nettarieven

€ 355

€ 355

Belastingvermindering

-€ 597

-€ 597

 
 
 

Totaal

€ 8.498

€ 5.862

X Noot

1

Op basis van een consumentenprijs voor elektriciteit van 0,75 euro/kWh en 2,80 euro/m3 (inclusief energiebelasting en btw) en een prijsplafond met maximale tarieven van
0,40 euro/kWh en 1,45 euro/m3 en een maximaal verbruik 2900 kWh en 1.200 m3 onder het plafond.

Het voorgestelde plafond kent geen onderscheid naar inkomen. Voor wat betreft de effecten
van het koopkrachteffect verwijs ik u kortheidshalve naar de met Prinsjesdag gedeelde
informatie.

Voor wat betreft het handelingsperspectief: deze groep wordt ondersteund bij het nemen
van kleine en grote energiebesparende maatregelen. Bijvoorbeeld door de versnelde
inzet op energiebesparende maatregelen voor kwetsbare huishoudens, met onder andere
de middelen die dit jaar aan gemeenten zijn uitgekeerd ter bestrijding van energiearmoede.
Ook bundelen we samen met verschillende partijen, waaronder gemeenten en energieleveranciers,
de krachten om huishoudens vroegtijdig van advies over energiebesparing en laagdrempelige
energiebesparende maatregelen te voorzien en ze hierbij ook praktisch te ondersteunen,
onder meer door de inzet van lokale fixbrigades en energiecoaches, de campagne Zet
ook de knop om en de inspanningen van de energiebespaarcoalitie. Dat stimuleren we
via de Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH).

Vraag 6

Wilt u berekenen en reageren hoe een chronisch zieke die veel elektriciteit gebruikt
voor hulpmiddelen (elektrische rolstoel, domotica of medische hulp midden (zuurstof,
dialyse) en een arbeidsongschiktheidsuitkering van 22.000 euro bruto per jaar en een
redelijk geïsoleerde huurwoning (label B) met gebruik van 1.000 m3 gas en 5.000 kWH elektriciteit rond kan komen? Kunt u de energierekening van 2021
en 2023 met elkaar vergelijken? Kunt u aangeven op welke wijze compensatie plaatsvindt
binnen en buiten de energienota?

Antwoord 6

Onderstaande tabel geeft een inschatting van de energierekening in 2023 met en zonder
het prijsplafond, op basis van een inschatting van de mogelijke consumentenprijs voor
energie. Hieruit volgt dat het prijsplafond bij de ingeschatte energieprijzen leidt
tot een verlaging van de energierekening met 2.365 euro op jaarbasis.

Tabel 2 – inschatting energierekening in 2023, met en zonder prijsplafond, voor een
huishouden met verbruik van 1.000 m3 en 5.000 kWh (bedragen inclusief btw).

 

Verwachting 20231

 

Zonder prijsplafond

Met prijsplafond

Aardgas

 
 

Variabele leveringskosten en belasting

€ 2.800

€ 1.450

Vaste leveringskosten

€ 78

€ 78

Nettarieven

€ 223

€ 223

 
 
 

Elektriciteit

 
 

Variabele leveringskosten en belasting

€ 3.750

€ 2.735

Vaste leveringskosten

€ 78

€ 78

Nettarieven

€ 355

€ 355

Belastingvermindering

-€ 597

-€ 597

 
 
 

Totaal

€ 6.638

€ 4.273

Zoals aangeven in het antwoord op vraag 5 kent het voorgestelde plafond geen onderscheid
naar inkomen of gezondheidssituatie. Ik verwijs voor wat betreft de inschatting van
de effecten van het plafond op de energierekening naar tabel 2 in de brief waarmee
ik uw Kamer op 4 oktober nader over de uitwerking van het plafond heb geïnformeerd.
Hiernaast profiteert een dergelijk gezin uiteraard van de koopkrachtmaatregelen die
het kabinet getroffen heeft voor 2023. De arbeidsongeschiktheidsuitkering van dit
huishouden stijgt sterk doordat deze meestijgt met de verhoging van het wettelijk
minimumloon van ruim 10%. Daarbovenop stijgen ook de huurtoeslag en zorgtoeslag voor
dit huishouden.

Indien er sprake is van een specifieke betalingsproblematiek als gevolg van de zorgkosten
bestaat er de bijzondere bijstand. Vanuit de Zorgverzekeringswet is geregeld dat mensen
in het geval van een nierdialyse thuis, zuurstofapparaten thuis en chronische beademingsapparatuur
een tegemoetkoming van de verzekeraar kunnen krijgen voor hun energiekosten.

Vraag 7

Kunt u aangeven waar ouders van een gehandicapt kind (met of zonder persoonsgebondenbudget)
die vanwege de handicap ongeveer 4.000 kWh elektriciteit extra gebruiken, aanspraak
op kunnen maken?

Antwoord 7

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) zal het parlement verder informeren
over de motie van het Kamerlid Van der Plas c.s. met betrekking tot energiecompensatie
voor hogere energiekosten vanwege medische oorzaak. Er is nu geen aparte aanspraak
geregeld voor ouders met een gehandicapt kind. Bij het uitwerken van de regelingen
zullen helaas altijd gevallen zijn waarin een problematische situatie zich voordoet.
Daarom richt een deel van de maatregelen zich primair op de meest kwetsbare huishoudens,
zoals het verhogen van de zorg- en huurtoeslag, het verlengen van de energietoeslag
van € 1.300 en het verhogen van de bijzondere bijstand. Daarnaast kunnen mensen die
in betalingsproblemen komen zich melden bij hun gemeente om (gemeentelijk minimabeleid,
zoals bijzondere bijstand, aan te vragen. Verder is vanuit de Zorgverzekeringswet
geregeld dat patiënten voor chronische thuisbeademing, zuurstofapparatuur en thuisdialyse
hun stroomkosten rechtstreeks bij de verzekeraar kunnen declareren.

Vraag 8

Kunt u aangeven hoe het prijsplafond gaat uitwerken voor mensen met stadsverwarming?
Wat zal voor hen het relevante prijsplafond zijn?

Antwoord 8

In overleg met de ACM is een mogelijke manier gevonden waarmee het tijdelijk prijsplafond
ook voor deze huishoudens kan gelden. Naast een beperkt aantal grootschalige collectieve
warmtenetten is er ook sprake van een oplopend aantal kleinschalige warmtenetten.
Voor warmtenetten is de uitvoering van het tijdelijke prijsplafond niet eenvoudig
vorm te geven. Het kabinet spant zich maximaal in om het prijsplafond ook voor gebruikers
van deze warmtenetten van toepassing te laten zijn. Met de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland wordt gekeken op welke wijze hier invulling aan kan worden gegeven. Gelet
op het grotere aantal leveranciers van warmte dan van elektriciteit en gas kan de
uitvoerbaarheid een andere uitvoeringsmethodiek vergen.

Vraag 9

Kunt u aangeven hoe het prijsplafond gaat uitwerken voor mensen die in een flat/appartementencomplex
met blokverwarming wonen en dus een centraal aansluit punt hebben? Kunnen zij per
huishouden gebruik maken van de vrijstelling?

Antwoord 9

Het is in de gekozen systematiek van het prijsplafond niet mogelijk om voor deze huishoudens
een andere methode toe te passen. Het kabinet onderzoekt daarom alternatieve mogelijkheden
om ook deze huishoudens in dezelfde mate ondersteuning te kunnen bieden. Gekeken wordt
daarbij of de bestaande teruggaveregeling in de energiebelasting inzicht kan bieden
in het aantal huishoudens achter een bepaalde aansluiting. Het kabinet zal zich maximaal
inspannen om een passende oplossing te bieden, maar realiseert zich dat dit waarschijnlijk
zeer lastig zal zijn.

Vraag 10

Kunt u aangeven hoet het prijsplafond gaat uitwerken voor een huishouden, dat is overgestapt
op een warmtepomp en voor alles samen 7.000 kWH elektriciteit per jaar gebruikt? Kunt
u de energiek René Ingen van 2021 en 2023 (inclusief prijsplafond) met elkaar vergelijken?
Acht u de uitkomst redelijk?

Antwoord 10

Onderstaande tabel geeft een inschatting van de energierekening in 2023 met en zonder
het prijsplafond, op basis van een inschatting van de mogelijke consumentenprijs voor
energie. Hieruit volgt dat het prijsplafond bij de ingeschatte energieprijzen leidt
tot een verlaging van de energierekening met 1.015 euro op jaarbasis.

Tabel 3 – inschatting energierekening in 2023, met en zonder prijsplafond, voor een
huishouden met verbruik van 7.000 kWh (bedragen inclusief btw).

 

Verwachting 20231

 

Zonder prijsplafond

Met prijsplafond

Elektriciteit

 
 

Variabele leveringskosten en belasting

€ 5.250

€ 4.235

Vaste leveringskosten

€ 78

€ 78

Nettarieven

€ 355

€ 355

Belastingvermindering

-€ 597

-€ 597

 
 
 

Totaal

€ 5.338

€ 4.323

Een warmtepomp is een investering die zich over een tijdsspanne van meerdere jaren
terugverdient. Met de aanpassing van het prijsplafond is gekozen om een grotere hoeveelheid
elektriciteit onder het plafond te laten vallen en dit tegen een lager tarief t.o.v.
de eerdere aankondiging (Kamerstuk 2022D36649). Hiermee wordt het effect groter voor huishoudens met een dergelijke energievoorziening,
en blijft het een duurzame en rendabele investering.

Vraag 11

Bent u bekend met het feit dat veel mensen die in een monument (huur of koop) een
niet geïsoleerde woning hebben omdat monumenten niet geïsoleerd mochten worden in
veel gevallen? Wat is het handelingsperspectief van de bewoners?

Antwoord 11

Het klopt dat het voor monumenteneigenaren iets complexer is om monumenten te isoleren
dan voor eigenaren van reguliere woningen. Toch is er veel al wel mogelijk. Zo is
er bijvoorbeeld speciaal isolatieglas voor momenten op de markt en het plaatsen van
achter- of voorzetramen is in de meeste gevallen ook mogelijk. Er zijn bij de Ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
(OCW) en Economische Zaken en Klimaat (EZK) verschillende instrumenten om monumenteneigenaren
te helpen. Zo bieden de provincies met geld van het rijk een ontzorgingsprogramma
aan waar eigenaren van monumenten met een maatschappelijke functie ook gebruik van
kunnen maken. Ook komt er vanaf 2023 een ontzorgingsprogramma voor alle monumenteneigenaren
bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Daarnaast zijn er subsidies en laagrentende
leningen. Denk aan de Dumava, de ISDE, de SEEH en laagrentende leningen bij het Nationaal
Restauratiefonds. Momenteel onderzoeken we hoe we de ISDE en de SEEH toegankelijker
kunnen maken voor monumenteneigenaren. Ten slotte raad ik eigenaren ook aan om het
gesprek aan te gaan met de gemeente en contact te leggen met de Rijksdienst voor het
Cultureel Erfgoed. Veel is er namelijk wel mogelijk, zo was ook te zien tijdens de
Open Monumentendagen van afgelopen september met het thema Duurzaamheid.

Vraag 12

Hoe zal omgegaan worden met vakantieparken waar mensen een rekening krijgen van de
eigenaar?

Antwoord 12

Indien de vakantiewoning een eigen aansluiting heeft, valt deze onder het plafond
omdat er geen onderscheid gemaakt wordt tussen kleinverbruikers met een dergelijke
aansluiting.

Vraag 13

Kunt u deze vragen voor de Algemene Financiele Beschouwingen beantwoorden?

Antwoord 13

Ik heb ernaar gestreefd deze vragen zo snel mogelijk te beantwoorden.