Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Baarle over dat er wederom racistisch nepnieuws is verspreid door Ongehoord Nederland

Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 29 september
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het feit dat bij Ongehoord Nederland tijdens een uitzending is beweerd
dat «blanken» in elkaar worden geslagen door mensen van kleur en dat dit veel gebeurt?1

Antwoord 1

Ja, daar ben ik mee bekend.

Vraag 2, 3, 4, 5 en 6

Wat vindt u van deze uiting? Keurt u deze af?

Vindt u dat dit racistisch nepnieuws is?

Vindt u dat de betreffende uitzending niet past bij de wettelijke taak van de publieke
omroep en de opdracht die omroepen hebben? Zo nee, waarom niet?

Wat vindt u ervan dat op de publieke omroep door Ongehoord Nederland het n-woord is
gebruikt? Keurt u dit af?

Vindt u dat het gebruik van het n-woord niet past bij de rol van de publieke omroep?

Antwoord 2, 3, 4, 5 en 6

De redactionele onafhankelijkheid van mediaorganisaties is een groot goed. Het mediawettelijk
systeem zit zo in elkaar dat ik als bewindspersoon geen oordeel vel over de inhoud
van de programmering. De NPO Ombudsman en het Commissariaat voor de Media toetsen
elk vanuit hun eigen rol of publieke omroepen zich aan respectievelijk de journalistieke
codes en de Mediawet houden.

De NPO Ombudsman heeft naar aanleiding van de uitzending en klachten die zij daarover
heeft ontvangen aangekondigd de uitzending te onderzoeken. De NPO heeft daarnaast
aan het Commissariaat voor de Media verzocht om te onderzoeken of de uitzending van
Ongehoord Nederland voldoet aan de kaders van de Mediawet. Om ervoor te kunnen zorgen
dat eenieder zijn rol binnen het mediabestel goed kan vervullen, loop ik niet vooruit
op uitspraken van de NPO Ombudsman en het Commissariaat.

Vraag 7 en 8

Heeft u de Commissariaat voor de Media verzocht om een onderzoek in te stellen naar
Ongehoord Nederland?

Zo ja, wanneer vindt dit onderzoek plaats?

Antwoord 7 en 8

Tijdens het commissiedebat over de hoofdlijnenbrief media heb ik u toegezegd aan het
Commissariaat te vragen om een onderzoek te doen naar aanleiding van een uitzending
van Ongehoord Nederland. Het Commissariaat heeft mij inmiddels laten weten onderzoek
te doen naar de betrouwbaarheid van journalistiek bij de publieke omroep. De vraag
hoe de uitzendingen van Ongehoord Nederland zich verhouden tot de Mediawet wordt hierbij
meegenomen. Het Commissariaat heeft laten weten dit onderzoek in het tweede kwartaal
van 2023 op te leveren. In verband met de onrust die de uitzending heeft veroorzaakt,
heb ik het Commissariaat per brief ter overweging gegeven het onderzoek naar de uitzending
van Ongehoord Nederland prioriteit te geven. Een afschrift van de brief stuur ik u
als bijlage mee.

Vraag 9 en 10

Welke mogelijkheden heeft u om in te grijpen, indien een omroep zich niet aan de opdracht
en de wettelijke taak houdt?

Bent u voornemens om vanuit uw rol stappen te ondernemen tegen Ongehoord Nederland?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9 en 10

Conform de Mediawet kan ik de erkenning van een omroep intrekken als een omroep tweemaal
een sanctie van de NPO of tweemaal een sanctie van het Commissariaat heeft ontvangen.
Ook kan ik een erkenning intrekken indien de raad van bestuur van de NPO aangeeft
dat een omroep niet voldoende bereid is om samen te werken of als uit twee evaluaties
blijkt dat een omroep niet voldoende bijdraagt aan de publieke media-opdracht. Ik
wil niet op dit proces vooruitlopen.

Vraag 11

Vindt u dat betreffende uiting in de uitzending van Ongehoord Nederland mogelijk aanzet
tot haat of geweld jegens een groep? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 11

Het is niet aan mij als bewindspersoon om dit te beoordelen. Een rechter kan op basis
van het strafrecht beoordelen hoe uitingen in de uitzending gekwalificeerd moeten
worden.

Vraag 12

Vindt u dat de NPO moet optreden tegen Ongehoord Nederland? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12

Het is niet aan mij om dit te beoordelen. De NPO opereert onafhankelijk en gaat zelf
over welke stappen zij ondernemen.

Vraag 13, 14 en 15

Vindt u dat de betreffende uitzending niet «evenwichtig, pluriform, gevarieerd en
kwalitatief hoogstaand» is?2

Vindt u dat de betreffende uitzending niet «op evenwichtige wijze een beeld van de
samenleving geeft en de pluriformiteit van onder de bevolking levende overtuigingen,
opvattingen en interesses op maatschappelijk, cultureel en levensbeschouwelijk gebied
weerspiegelt»?3

Vindt u dat Ongehoord Nederland uit het publieke omroepbestel gegooid moet worden?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 13, 14 en 15

Dat is op dit moment niet aan mij om te beoordelen. Pas op het moment dat ik als bewindspersoon
aan zet ben op basis van het mediawettelijke proces zoals geschetst in het antwoord
op vraag 10, beraad ik mij op eventuele vervolgstappen.