Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Paulusma en Bikker over Het artikel 'Bonden dagen Helder voor rechter om uitblijven longcovidfonds zorg'

Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen 28 september 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Bonden dagen Helder voor rechter om uitblijven longcovidfonds
zorg»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op het artikel en het feit dat de bonden tot deze actie overgaan?

Antwoord 2

Het kabinet is zich bewust van de ingrijpende gevolgen die alle mensen met langdurige
post-COVID klachten ondervinden. Ik vind het schrijnend om te horen dat zorgmedewerkers
die zorg hebben verleend aan COVID-patiënten nu kampen met langdurige post-COVID klachten.
Ik ben mij bewust van de urgentie van de financiële problemen van sommige zorgmedewerkers.
Deze zijn in de persoonlijke gesprekken die ik met een aantal van hen had, expliciet
onder mijn aandacht gebracht. Deze kwestie vergt echter zorgvuldigheid. Onder andere
vanwege het gegeven dat medewerkers uit verschillende sectoren kampen met langdurige
post-COVID klachten en hiervan ook gevolgen ondervinden voor hun inzetbaarheid op
het werk.

Los van het feit dat de vraag of de overheid aansprakelijk is nog niet is beantwoord
en een onverplichte financiële tegemoetkoming een zorgvuldige afweging vergt, staat
het iedere burger vrij om naar de rechter te stappen indien hij van mening is dat
de overheid niet adequaat reageert.

Vraag 3

Bent u het ermee eens dat de financiële situatie en gezondheid van zorgmedewerkers
die in de eerste golf Long-COVID opliepen vraagt om snel optreden van de regering?
Op welke manier geeft u vorm aan deze urgentie?

Antwoord 3

In de Kamerbrief van 27 juni 20222 heb ik toegezegd, mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Minister voor Primair en Voortgezet
Onderwijs, te verkennen hoe zorgmedewerkers die in de eerste golf voor COVID-patiënten
hebben gezorgd, toen zelf COVID hebben gehad en nu door post-COVID langdurig ziek
zijn en hierdoor niet meer of minder kunnen werken, extra ondersteund kunnen worden.

Vervolgens heeft de Kamer met brede steun uw motie3 aangenomen, waarin de regering wordt verzocht om zo spoedig mogelijk, maar ten minste
binnen twee maanden met een brief te komen waarin staat op welke manier verder invulling
zal worden gegeven aan de aanpak van de problemen van de eerste golf-groep.

Deze zomer heeft deze verkenning plaatsgevonden van wat voor zorgmedewerkers kan worden
gedaan. Het kabinet heeft besloten het beoogde vervolg op de uitkomsten van de verkenning
juridisch breder te laten wegen door de Afdeling Advisering van de Raad van State
met een verzoek om voorlichting. De urgentie van het vraagstuk is in het verzoek om
voorlichting aan de Raad van State benadrukt. Na ontvangst van de voorlichting beslist
het kabinet over het vervolg op de verkenning en zal uw Kamer daarover zo spoedig
mogelijk per brief informeren. Zoals toegelicht in mijn antwoord op vraag 2 ben ik
mij bewust van de urgentie van dit vraagstuk, maar is een uiterst zorgvuldige afweging
ook van groot belang.

Vraag 4

Kunt u, daar u op 16 september 2022 een uitstelbrief heeft gestuurd naar aanleiding
van de aangenomen motie Paulusma- Bikker, op een meer concrete wijze uitweiden waarom
u de termijn niet heeft gehaald die in de motie wordt genoemd, aangezien in de motie
de regering wordt verzocht om binnen twee maanden met een brief te komen waarin staat
op welke manier verdere invulling zal worden gegeven aan de aanpak van de problemen
van de «eerste golf»-groep?4
, 5

Antwoord 4

De verkenning over hoe zorgmedewerkers met langdurige post-COVID klachten extra ondersteund
kunnen worden heeft meer tijd gevergd. Dit komt mede door de complexiteit van het
vraagstuk. Uit recent onderzoek blijkt dat één op de acht mensen die een COVID-infectie
hebben doorgemaakt aangeven langdurig klachten te ervaren. Het verschilt van geval
tot geval in hoeverre deze mensen daarvan ook gevolgen ondervinden voor hun werk.
Het is echter wel duidelijk dat post-COVID zich breed in de samenleving voordoet,
en niet alleen onder zorgpersoneel dat voor COVID-patiënten heeft gezorgd. Het vraagt
daarom een zorgvuldige juridische weging om een besluit te kunnen nemen om alleen
een specifieke groep zorgmedewerkers tegemoet te komen.

Vraag 5

In de motie werd speciale aandacht gevraagd voor financiën, her- en bijscholing en
mogelijke re-integratie, waarom heeft u ervoor gekozen om niet alvast een antwoord
te geven op de hiervoor genoemde onderdelen, gegeven het feit dat vele patiënten al
maanden in onwetendheid verkeren?

Antwoord 5

Ik heb ervoor gekozen om de Kamer op één moment een integrale reactie te geven op
de motie, aangezien alle onderdelen betrekking hebben op de vraag hoe deze groep te
ondersteunen.

Vraag 6

Kunt u alsnog in een aparte brief alvast ingaan op onderwerpen waar de bredere juridische
verkenning niet voor vereist is, zodat deze groep alvast enige zekerheid krijgt?

Antwoord 6

Zie mijn antwoord op vraag 5.

Vraag 7

Waarom was de bredere juridische toets niet voorzien vóór de zomer en wanneer is het
besluit genomen om deze bredere toets uit te laten voeren?

Antwoord 7

Deze zomer heb ik, samen met de Minister van SZW, Minister van OCW en de Minister
voor PVO, verkend hoe zorgmedewerkers die in de eerste golf zorg hebben verleend aan
COVID-patiënten, in die tijd COVID hebben gehad en door post-COVID klachten langdurig
ziek zijn geworden waardoor zij niet meer of minder konden werken, extra ondersteund
kunnen worden. Hierbij zijn ook de relevante juridische aspecten verkend. De uitkomsten
van deze verkenning vragen vervolgens om een nadere juridische duiding (zie mijn antwoord
op vraag 4). Het verzoek tot voorlichting aan de Afdeling Advisering van de Raad van
State volgt uit de verkenning en kon daarom niet voor de zomer worden voorzien.

Vraag 8

Waaruit bestaat deze bredere juridische toets?

Antwoord 8

De juridische toets heeft betrekking op de mogelijkheden om in financiële zin iets
te doen voor een specifieke groep zorgmedewerkers met langdurige post-COVID klachten.
De Raad van State is verzocht om voorlichting ten aanzien van de precedentwerking
richting bijvoorbeeld andere sectoren, de juridische houdbaarheid van de afbakening
en de hoogte van het bedrag. Na ontvangst van de voorlichting van de Raad van State
beslist het kabinet over het vervolg op de verkenning en zal uw Kamer daarover zo
spoedig mogelijk per brief worden geïnformeerd. Verzoeken om voorlichting aan de Raad
van State worden openbaar gemaakt op rijksoverheid.nl.

Vraag 9

Op welk termijn verwacht u dat er meer duidelijkheid komt inzake de bredere juridische
afweging voor deze groep en de Kamer?

Antwoord 9

Ik heb in mijn verzoek om voorlichting aan de Raad van State de urgentie van het vraagstuk
benadrukt en aangegeven te hopen de voorlichting met spoed te mogen ontvangen. Het
streven is om uw Kamer nog dit najaar te informeren over hoe zorgmedewerkers met langdurige
post-COVID klachten extra ondersteund kunnen worden.

Vraag 10

Kunt u deze vragen, gezien de urgentie, voorafgaand aan het commissiedebat «Ontwikkelen
rondom het coronavirus» d.d. 28 september beantwoorden?

Antwoord 10

Ja.