Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Leijten over het bericht Duitsland redt energiegigant Uniper en schrapt rechtsgang Nederland

Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 16 september 2022).

Vraag 1

Kunt u bevestigen dat Uniper de rechtszaak tegen Nederland en de samenhangende miljardenclaim
heeft ingetrokken?1

Antwoord 1

In afwachting van goedkeuring door de aandeelhoudersvergadering van Uniper van de
bail-out zoals deze door de Duitse autoriteiten is ingericht, is de behandeling van de internationale
arbitragezaak opgeschort.

Ik verwacht dat voor het eind van 2022 het besluit van de aandeelhoudersvergadering
is genomen en de internationale arbitragezaak definitief is ingetrokken. De Nederlandse
rechtszaak loopt overigens door.

Vraag 2

Loopt de claim van RWE nog wel?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Kunt u eindelijk een overzicht geven van de contacten van uw Ministerie met RWE en
Uniper, zoals in eerdere Kamervragen verzocht?2

Antwoord 3

Sinds de rechtszaak is ingediend, is met de partijen niet gesproken over de Wet verbod
op kolen. Met de partijen wordt wel regelmatig gesproken over bijvoorbeeld de ontwikkeling
van waterstof, de nadeelcompensatie voor de productiebeperking en zaken gerelateerd
aan de exploitatie.

Vraag 4

Hoe kijkt u naar de nationalisering en gedeeltelijke nationalisering van energieleveranciers,
zoals Duitsland dat met Uniper en Frankrijk met EDF gebeurt?

Antwoord 4

Ik ben op de hoogte van de Duitse en Franse maatregelen gericht op nationalisering
van energieleveranciers. Ik ben van mening dat het lidstaten vrij staat belangen te
nemen in bedrijven, zolang dit past binnen de Europese kaders voor staatssteun.

Vraag 5

Erkent u dat dit een effectieve manier is om de energiekosten van particulieren in
de hand te houden en de energiemarkt te stabiliseren?

Antwoord 5

Het nationaliseren van een energieleverancier zie ik niet als oplossing voor hoge
leveringsprijzen en/of om de werking van de energiemarkt te bevorderen. Ook een genationaliseerd
energiebedrijf moet elektriciteit en/of gas inkopen op de markt en heeft in de huidige
markt te maken met hoge inkoopkosten, die worden doorberekend in de tarieven voor
eindafnemers. Het nationaliseren van een energieleverancier leidt dus in beginsel
niet tot lagere tarieven voor de eindafnemer.

Vraag 6

Waarom heeft u er niet voor gekozen om de energieleveranciers die in 2021 failliet
zijn gegaan te redden, zoals Duitsland en Frankrijk dat hebben gedaan?

Antwoord 6

Het wettelijk systeem is zo ingericht, dat klanten van een failliete leverancier werden
ondergebracht (veelal via restverdeling naar rato van marktaandeel) bij een van de
andere energieleveranciers. Hiermee wordt geborgd dat kleinverbruikers ook na een
faillissement van hun leverancier aanspraak kunnen maken op levering van energie door
een vergunninghoudende leverancier. De leveringszekerheid wordt op die manier geborgd,
zodat het nemen van andere maatregelen niet nodig is.

Wel is het faillissement van deze energieleveranciers voor mij en voor de Autoriteit
Consument en Markt (ACM) aanleiding geweest om te kijken naar de financiële eisen
die worden gesteld aan energieleveranciers en naar de positie van de consument bij
faillissement van een energieleverancier. Het onderzoek hiernaar zal ik binnenkort
naar uw Kamer sturen. Ook is de ACM voornemens het toezicht aan te scherpen.3

Vraag 7

Wat is de positie van de Nederlandse overheid als grote energiebedrijven in problemen
gaan komen?

Antwoord 7

Ik verwijs graag naar het verslag van het schriftelijk overleg van de Energieraad
op 26 juli 2022 (Kamerstuk 21501–33, nr. 946) waarin ik al eerder heb aangegeven dat het niet mogelijk is om een precieze weergave
te geven van wat er gebeurt in geval een groot energiebedrijf in de problemen komt.
Een eventueel faillissement van een groot energiebedrijf kan leiden tot onrust op
de markt, mogelijke prijseffecten en onzekerheid voor de leveringszekerheid. Dit zou
dan ook opgevangen moeten worden. Dit is op dit moment in Nederland echter niet aan
de orde.