Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Lee over het bericht dat Hongarije toestemming geeft voor de bouw van twee Russische kerncentrales

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 15 september 2022)

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat Hongarije toestemming geeft voor de bouw
van twee Russische kerncentrales in het land door het Russische bedrijf Rosatom?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 3

Wat is uw appreciatie van het feit dat de oorlog in Oekraïne Hongarije er niet toe
heeft bewogen om af te zien van de bouw van deze nieuwe kerncentrales? Wat zegt dit
volgens u over de banden tussen premier Orbán en president Poetin?

Wat betekent dit volgens u voor de eenheid die Europa uitstraalt in dit conflict?

Antwoord 2 en 3

Gezien de Russische militaire agressie in Oekraïne en het hierop volgende EU-beleid
om tegen Rusland op te treden, komt het Hongaarse besluit duidelijk niet overeen met
de geest van dit EU-beleid. Dit Hongaarse besluit straalt daarmee negatief af op de
EU-eenheid in deze oorlog. Hongarije schendt met het besluit over de bouw van twee
reactoren geen EU-regelgeving. Overeenkomstig de beginselen van het Europees energiebeleid
is de keuze voor de eigen energiemix aan de lidstaten.

Vraag 4

Bent u het eens met het feit dat de bouw van deze kerncentrales, die voor 80% gefinancierd
worden met Russisch geld, lijnrecht ingaat tegen de rationale achter de Europese sanctiepakketten
tegen Rusland die juist willen voorkomen dat de Russische staatskas gevuld wordt door
handel met Europese landen, ondanks dat de Russische kernenergie niet valt onder de
huidige Europese sanctiepakketten?

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Bent u bereid om dit onderwerp nog formeel of informeel te adresseren tijdens het
aanstaande informele Raad Buitenlandse Zaken op 30–31 augustus 2022 en de Hongaarse
Minister van Buitenlandse Zaken hier op aan te spreken?

Antwoord 5

Het kabinet kaart het belang van EU-eenheid, de noodzaak druk op Rusland op te voeren
en het belang van het zo snel mogelijk afbouwen van energieafhankelijkheid van Rusland
continu aan in relevante bijeenkomsten in multilateraal en bilateraal verband, waaronder
in de Raad Buitenlandse Zaken, en zal dit blijven doen.

Vraag 6

Kunt u aangeven waarom het nucleaire agentschap Rosatom, een van Ruslands grootste
staatsbedrijven dat een zeer groot belang heeft in Europa, na zeven sanctierondes
nog steeds niet toegevoegd is aan de sanctielijst van de Europese Unie?

Antwoord 6

Nederland is binnen de EU voortdurend in gesprek over het toevoegen van entiteiten
aan de EU-sanctielijsten. Het kabinet kijkt hierbij naar de brede mogelijkheden die
er onder het sanctieregime bestaan, waaronder het nemen van beperkende maatregelen
tegen entiteiten die materieel of financieel bijdragen aan acties die de territoriale
integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen,
entiteiten die materiële of financiële steun verlenen aan of profijt trekken van de
regering van de Russische Federatie en entiteiten die betrokken zijn bij economische
sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische
Federatie. Voor het plaatsen van entiteiten op de EU-sanctielijsten dient te worden
voldaan aan de desbetreffende listingscriteria, uitgangspunten van EU-eenheid en doelstellingen
van de sancties.

Vraag 7

Bent u bereid om binnen de Europese onderhandelingen over een achtste sanctiepakket
er serieus voor te pleiten om Rosatom toe te voegen aan de lijst met gesanctioneerde
bedrijven?

Antwoord 7

Het kabinet is voorstander van aanvullende sanctiemaatregelen, maar doet geen uitlatingen
over specifieke listingsvoorstellen. De reden is dat dit mogelijk de effectiviteit
van dergelijke maatregelen ondermijnt gelet op onder andere het verrassingseffect.