Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Mohandis over het artikel 'Klokkenluiders slaan alarm

Antwoord van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
22 augustus 2022).

Vraag 1

Welke signalen over «misstanden» zoals in het artikel «Klokkenluiders slaan alarm»
van Follow The Money (FTM) (12 juli 2022) worden beschreven zijn bij u bekend over
gezinshuis Villa Maria in Hoorn?1

Antwoord 1

Ik ben bekend met de signalen zoals genoemd in het artikel «Klokkenluiders slaan alarm»
van Follow The Money.

Vraag 2

Hoe wordt er in voorzien dat alle betrokkenen hun klachten over eventuele misstanden
veilig kunnen melden?

Antwoord 2

Burgers kunnen (anoniem) een melding doen bij de het Landelijk Meldpunt Zorg (LMZ)
van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Het LMZ geeft advies en informatie
bij klachten over de kwaliteit van zorg en geeft aan welke stappen mensen met klachten
kunnen zetten. De medewerkers van het LMZ die meldingen over jeugdhulp oppakken, zijn
geschoold in het spreken met jongeren.

Naast het LMZ heeft de IGJ een apart Meldpunt voor (ex-)medewerkers en zorgaanbieders.

Op grond van de Jeugdwet hebben kinderen, ouders en pleegouders klachtrecht. Jeugdhulpaanbieders
waaronder gezinshuizen moeten een klachtenregeling opstellen waarin in ieder geval
voorzien wordt in een klachtencommissie met een onafhankelijk voorzitter die de klachten
kan behandelen. Jeugdhulpaanbieders dienen daarnaast een onafhankelijk vertrouwenspersoon
bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon van het AKJ (Advies- en Klachtenbureau Jeugdzorg)
te hebben. Jeugdigen en hun ouders kunnen daar terecht voor hulp bijvoorbeeld bij
het indienen van een klacht bij een jeugdhulpaanbieder.

De vertrouwenspersoon van het AKJ komt op regelmatige basis (voor een gezinshuis is
dat vier keer per jaar) langs om een gesprek te voeren met de jeugdige in zorg. Bij
klachten kan dan ook een gesprek worden gevoerd met de betreffende jeugdprofessional
eventueel in aanwezigheid van diens leidinggevende. Ook kan er een klacht worden ingediend
bij de klachtencommissie. Indien sprake is van acuut gevaar dan kan de vertrouwenspersoon
de situatie zelf signaleren bij de IGJ.

Vraag 3 en 4

Hoe kan het dat de door de klokkenluiders gesignaleerde misstanden kunnen voortduren?

Hoe kan het dat dit gezinshuis kan uitbreiden terwijl er klachten binnenkomen bij
Jeugd- en Gezinsbeschermers, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), het Advies
en Klachtenbureau Jeugd (AKJ) en de gemeente Den Helder? Welke mogelijkheden ziet
u om dit tegen te gaan?

Antwoord 3 en 4

Klachten of signalen kunnen worden gemeld door diverse instanties (AKJ, de klachtencommissie,
door gemeenten, zorgaanbieders of door de professionals en cliënten of hun ouders
zelf. De klachten zijn, zoals we hier hebben kunnen nagaan, gemeld bij de IGJ en worden
nader onderzocht. Echter de zorgvuldigheid in de afhandeling van klachten vergt de
nodige tijd.

De gemeente Den Helder heeft in een reactie aangegeven dat «vanwege aanhoudende veiligheidsproblemen
het bestuur niet meer kon instaan voor een veilige woonomgeving voor de bewoners van
Villa Maria. De aan te brengen aanpassingen ter verbetering van, onder meer de brandveiligheid,
waren teveel omvattend en daarom heeft Villa Maria andere accommodatie gezocht en
gevonden in de gemeente Hoorn (juni 2021). Er is vanuit het contractmanagement van
de gemeente Den Helder nog opvolging geweest naar de nieuwe huisvesting in Hoorn en
daarbij is geconstateerd dat de cliënten een veilig onderkomen hebben gevonden in
Hoorn».

Er zijn verschillende meldingen gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)
waarna de IGJ heeft besloten tot een toezichtonderzoek bij Villa Maria (zie ook het
antwoord op vraag2. Dat wacht ik af.

Vraag 5

Welke stappen heeft de IGJ precies ondernomen na de meldingen? Kan van elk van de
vijf klachten die tussen 2019 en 2021 bij de inspectie binnen kwamen worden aangegeven
tot welke actie van de IGJ deze leidde?

Antwoord 5

In verband met de vertrouwelijkheid van de informatie en de privacy van betrokkenen
bij de afgegeven meldingen en signalen, kan niet op de individuele meldingen of signalen
worden ingegaan.

De IGJ gebruikt de meldingen vanuit het LMZ bij de uitvoering van haar toezicht. Zoals
aangegeven voert de IGJ momenteel een onderzoek uit bij het gezinshuis Villa Maria.