Schriftelijke vragen : Het bericht ‘Vermogenden gebruiken eigen goede doelen als belastingconstructie’

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Vermogenden gebruiken eigen goede doelen als
belastingconstructie»?1

Vraag 2

Wat vindt u van de bevindingen van het onderzoek van de Belastingdienst dat vermogenden
zelf ANBI’s (Algemeen nut beogende instellingen) oprichten met als doel hun inkomstenbelasting
te verlagen, terwijl zij bijvoorbeeld wel hun inkomsten uit aandelen behouden of een
kostbaar schilderij gewoon in hun eigen huis hangt?

Vraag 3

Bent u het ermee eens dat het ongehoord is dat er mensen zijn die een regeling met
zo’n expliciet maatschappelijk belang karakter misbruiken voor hun eigen gewin en
dat dit zo snel mogelijk aan banden moet worden gelegd?

Vraag 4

Kunt u meer inzicht geven in het maatschappelijk belang van het schenken van aandelen
of waardevolle bezittingen, zoals schilderijen, aan een eigen ANBI? Welk algemeen
nut wordt hiermee beoogd? En worden met dergelijke aandelen of waardevolle bezittingen
door de ANBI algemeen nut beogende activiteiten uitgevoerd, of zijn dergelijke eigen
ANBI’s in de regel vooral passief van aard?

Vraag 5

In welke situaties is het oprichten van een eigen ANBI en het schenken van bezittingen
hieraan volgens u gerechtvaardigd en in welke gevallen niet, en hoe kan dit onderscheid
in maatregelen worden neergelegd, zodat misbruik wordt voorkomen?

Vraag 6

Hoe groot is de groep met meer dan 25 miljoen euro vermogen, waarbij in 2017 in 94
procent van de gevallen sprake was van een zelf opgerichte ANBI, en in hoeveel van
die gevallen werd vanwege de giftenaftrek het box 1 inkomen tot nul euro gereduceerd?
En kunt u deze vragen ook beantwoorden voor de groep met meer dan 1 miljoen euro vermogen?

Vraag 7

In hoeveel gevallen van de groep met een vermogen van meer dan 1 miljoen euro en in
hoeveel gevallen van de groep met een vermogen van meer dan 25 miljoen euro werd een
ANBI opgericht om het bloot eigendom van aandelen in onder te brengen, waarbij het
vruchtgebruik nog bij de oprichter zelf lag?

Vraag 8

In hoeveel gevallen van de groep met een vermogen van meer dan 1 miljoen euro en in
hoeveel gevallen van de groep met een vermogen van meer dan 25 miljoen euro werd een
ANBI opgericht om een of meerdere waardevolle bezittingen, zoals schilderijen, in
onder te brengen?

Vraag 9

In hoeveel gevallen wordt volgens de Belastingdienst gebruikgemaakt van het «leegdeclareren»
van de eigen stichting?

Vraag 10

Is in bovenstaande groepen onderscheid te maken tussen actieve goede doelen waarvoor
deze faciliteit oorspronkelijk is bedacht en goede doelen die met name lijken te zijn
opgezet om belasting te ontwijken?

Vraag 11

Waarom worden dergelijke constructies nu pas door de Belastingdienst naar buiten gebracht
en waarom zijn deze nog niet eerder aangepakt, terwijl hier mogelijk al jarenlang
gebruik van wordt gemaakt?

Vraag 12

Hoe kan volgens u worden verklaard dat het aantal ANBI’s tussen 2008 en 2020 is gestegen
van 33.000 naar 45.000?

Vraag 13

Heeft de Belastingdienst inzicht in, en houdt zij toezicht op, het soort bezittingen
op de balansen van al deze extra opgerichte ANBI’s?

Vraag 14

Is met het stijgen van het aantal ANBI’s ook het ANBI-team van de Belastingdienst
uitgebreid? Hoe groot is het ANBI-team bij de Belastingdienst? Hoe groot zou het team
moeten zijn om effectief toezicht te kunnen houden en fraude op te sporen?

Vraag 15

Wat ziet u voor oplossingen om ongewenste belastingconstructies met de giftenaftrek
aan te pakken, terwijl de giftenaftrek nadrukkelijk wel beschikbaar blijft voor gewenst
gebruik?

Vraag 16

Ziet u opties die reeds per 1 januari 2023 kunnen worden ingevoerd?

Vraag 17

Is het bijvoorbeeld mogelijk om het schenken van alleen bloot eigendom van aandelen
aan ANBI’s van de giftenaftrek uit te sluiten, bijvoorbeeld via een beleidsbesluit,
indien blijkt dat hiervan vooral gebruik wordt gemaakt om inkomstenbelasting te reduceren?