Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over noodkreet burgemeester Hardenberg over overlastgevende asielzoekers

Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 12 augustus
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Hardenberg: te veel overlastgevende asielzoekers»1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat de opvang van veiligelanders, uit landen als Marokko en Algerije,
een absolute no-go moet zijn? Zo ja, wanneer gaat u handhaven op het actief uitzetten
van veiligelanders?

Antwoord 2

Nee, die mening deel ik niet. Tijdens de asielprocedure hebben asielzoekers recht
op opvang, ongeacht waar ze vandaan komen. Zoals uw Kamer bekend, gelden voor asielzoekers
met een laag inwilligingspercentage zoals personen uit veilige landen van herkomst,
wel snellere procedures waarbinnen in kortere tijd het asielverzoek wordt beoordeeld.
Algerije geldt daarbij niet als veilig land van herkomst.2

Ik heb uw Kamer in juni jl. geïnformeerd over mijn inzet voor een nieuwe procesbeschikbaarheidslocatie
(PBL) voor de opvang van vreemdelingen met een kansarme asielaanvraag in Nederland.3 In de PBL geldt op basis van huisregels een sober regime, korte wachttijden, snelle
procedures en het vereiste dat betrokkenen steeds beschikbaar zijn voor de procedure
op locatie. Momenteel wordt gewerkt aan de verdere uitwerking van de PBL en ben ik
concreet in gesprek voor een potentiële locatie.

Na afwijzing van de asielaanvraag dient de vreemdeling Nederland te verlaten. Daarbij
is het uitgangspunt dat de vreemdeling zelfstandig en zo snel mogelijk Nederland verlaat.
Als de vreemdeling niet bereid is mee te werken aan zijn vertrek kan de DT&V overgaan
tot gedwongen vertrek. Een bepalende factor bij gedwongen terugkeer is de bereidheid
van herkomstlanden om hun eigen onderdanen terug te nemen. Hier is nog ruimte voor
verbetering. Ik blijf daarom in bilateraal verband doorlopend inzetten op verbetering
van de terugkeersamenwerking met belangrijke landen van herkomst door het voeren en
onderhouden van migratiedialogen. Daarbij verschilt de aard, het niveau en de mate
van samenwerking per land, en wordt maatwerk toegepast. Ook op Europees niveau worden
gesprekken gevoerd met prioriteitslanden uit de focusregio’s voor migratie van de
EU. In dialoog met deze landen kunnen verschillende instrumenten worden ingezet om
de brede migratiesamenwerking te verbeteren. Daarnaast werk ik aan een wetsvoorstel
om het afnemen van coronatesten onder dwang mogelijk te maken, aangezien een belangrijk
deel van de landen van herkomst nog steeds een negatieve testuitslag vereist alvorens
terugkeer geëffectueerd kan worden.

Vraag 3

Bent u zich bewust van het feit dat u persoonlijk bent benaderd door de VVD voor de
functie van Staatssecretaris van Asiel? Zo ja, bent u zich bewust van het feit dat
de VVD de kiezer een streng immigratiebeleid heeft beloofd? Kunt u een gedetailleerd
antwoord hierop geven, waarbij we boter bij de vis krijgen?

Antwoord 3

Als Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heb ik mij gecommitteerd aan het coalitieakkoord.
Ik zet mij dan ook in voor de (asiel)maatregelen die daarin zijn opgenomen.

Vraag 4

Deelt u de mening dat de asielaanvraag van asielzoekers die tot het dievengilde behoren
direct door de papierversnipperaar moet? Zo ja, wanneer gaat u dit actief toepassen?
Kunt u toelichten hoe het kan dat overlastgevende asielzoekers gepamperd worden in
plaats van actief uitgezet?

Antwoord 4

Nee, die mening deel ik niet. Asielzoekers hebben recht op een zorgvuldige asielprocedure.
Vanzelfsprekend is elke vorm van overlast en criminaliteit onacceptabel en zet ik
samen met onder meer partijen uit de migratieketen, de politie, het Openbaar Ministerie
en gemeenten in op het voorkomen van overlastgevend gedrag en een stevige aanpak in
gevallen van overlast of criminaliteit.4 Openbare orde aspecten worden betrokken bij de behandeling van de asielaanvraag.

Het coalitieakkoord 2021–2025 van januari jl. onderstreept het belang van de continuering
van de bestaande aanpak van overlast en criminaliteit en zet in op de intensivering
waar nodig.5 In dit kader heb ik uw Kamer onlangs geïnformeerd over aanvullende maatregelen die
ik tref in de aanpak van overlast en criminaliteit door asielzoekers.6 Daarbij vind ik het wel belangrijk om te benoemen dat, ondanks maatregelen die worden
getroffen, overlast en criminaliteit nooit helemaal voorkomen kunnen worden.

Vraag 5

Kunt u het stappenplan weergeven waarmee u de burgemeester van Hardenberg gaat helpen
de overlast te bestrijden?

Antwoord 5

Naar aanleiding van deze berichtgeving heb ik contact gehad met de burgemeester van
Hardenberg. Daarnaast ben ik op 2 augustus jl. op werkbezoek geweest in Hardenberg
waar ik de burgemeester, de lokale ketenpartners en een drietal ondernemers heb gesproken
over de overlast die aldaar wordt ervaren. De gemeente Hardenberg en lokale ketenpartners
werken nauw samen om de overlast aan te pakken. De ketenmariniers hebben aangeboden
in gesprek te gaan met de gemeente Hardenberg en de lokale ketenpartners om te kijken
naar de huidige aanpak en eventuele vervolgstappen te verkennen. Ook heb ik met de
burgemeester afgesproken een voorstel tot het starten van een lokale pilot nader te
onderzoeken. Ik heb de burgemeester bovendien gewezen op de mogelijkheid tot het indienen
van een aanvraag voor de SPUK-regeling. Zoals uw Kamer bekend, heb ik in mei jl. een
budget van 1,25 miljoen euro beschikbaar gesteld ten behoeve van (gedeeltelijke) financiering
van lokale (kleinschalige) maatregelen tegen overlast buiten opvanglocaties. Deze
SPUK-regeling geeft gemeenten de mogelijkheid om zelf te bepalen welke aanpak het
beste bij hun problematiek past. De gemeente Hardenberg heeft aangegeven deze te zullen
indienen. Tot slot heb ik met de gemeente Hardenberg besproken op welke wijze de komst
van de procesbeschikbaarheidslocatie zal bijdragen aan het aanpakken van de overlast
die door de gemeente Hardenberg wordt ervaren.