Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over aanhoudende diefstal, intimidatie en agressie veroorzaakt door asielzoekers

Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 15 juli
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Woede om asieloverlast, ze fluiten mijn dochter van
14 na»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is de status van uw belofte op eerdere Kamervragen waarbij u heeft gesteld dat
het uitgangspunt van het openbare-ordebeleid is dat vreemdelingen die misdrijven plegen
niet in aanmerking komen voor verblijf in Nederland?2 Hoeveel mensen zijn op basis van een misdrijf vanaf 1 januari teruggestuurd naar
het land van herkomst? Kunt u hier gedetailleerd antwoord op geven?

Antwoord 2

Zoals aangegeven in reactie op eerdere Kamervragen en u ook in uw vraag aangeeft,
is uitgangspunt van het openbare-ordebeleid dat vreemdelingen die misdrijven plegen
niet in aanmerking komen voor een verblijf in Nederland.3 Dit is geen belofte, maar staand beleid dat wordt uitgevoerd.

De IND kan de vluchtelingenstatus of een subsidiaire beschermingsstatus alleen weigeren
of intrekken op grond van openbare orde indien de vreemdeling (onherroepelijk) is
veroordeeld voor een (bijzonder) ernstig misdrijf. Hiervoor moet voldaan zijn aan
een aantal voorwaarden, waarvoor ik u verwijs naar de antwoorden op eerder genoemde
Kamervragen.4

De Staat van Migratie, die uw Kamer op 7 juli jl. is toegezonden, laat het aantal
verblijfsvergunningen asiel zien dat is ingetrokken en het aantal asielaanvragen dat
is afgewezen op grond van de openbare orde. Dit kunnen zowel eerste als opvolgende
asielaanvragen zijn.5

De IND bepaalt of om redenen van openbare orde een verblijfsvergunning kan worden
geweigerd of ingetrokken. In 2021 zijn op grond van openbare orde 20 verblijfsvergunningen
asiel ingetrokken en 20 asielaanvragen afgewezen. In 2020 ging het om 40 intrekkingen
en 30 afwijzingen. In 2019 ging het om 30 intrekkingen en 30 afwijzingen.6

Als een vreemdeling in aanraking komt met de strafrechtketen (als verdachte/pleger
van een misdrijf) wordt zijn dossier overgedragen aan de DT&V. De DT&V houdt bij hoeveel
vreemdelingen in de strafrechtketen aantoonbaar vertrokken zijn uit Nederland. In
2021 zijn er ca. 740 VRIS-ers aantoonbaar vertrokken uit Nederland. In 2022 t/m mei
waren dit er ca. 270. Deze cijfers worden ook maandelijks openbaar gemaakt in de Kerncijfers
Asiel en Migratie.

Vraag 3 en 4

Wat vindt u van het feit dat bewoners stellen dat de asieloverlast alsmaar erger wordt?
Kunt u in uw beantwoording concreet ingaan op de vraag hoe u deze mensen gaat helpen?

Heeft u de bereidheid om bewoners en ondernemers financieel te compenseren voor de
kosten die zij maken om zichzelf tegen geboefte te beveiligen? Kunt u hier gedetailleerd
antwoord op geven?

Antwoord 3 en 4

Dat overlast van asielzoekers ook impact heeft op bewoners in de gemeente Westerwolde,
is mij bekend en neem ik uiterst serieus. De migratieketen staat onder grote druk
en alle inspanningen van betrokken partijen zijn erop gericht om de huidige situatie
in de asielopvang te verbeteren om zo ook verdere overlast in Ter Apel te voorkomen.

Met inzet van beveiligers en politie proberen we overlast als asociaal gedrag op straat
en winkeldiefstal te voorkomen om zo het woonklimaat voor bewoners en de werkomstandigheden
voor ondernemers te verbeteren. Naast de preventieve aanpak wordt ook ingezet op een
breed palet aan vreemdelingenrechtelijke, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
maatregelen in de aanpak van overlast.

Voor het treffen van passende maatregelen kan de gemeente Westerwolde opnieuw een
beroep doen op de specifieke uitkering ten behoeve van de lokale aanpak van overlastgevende
asielzoekers (SPUK) waarmee een maximale bijdrage van € 150.000,– kan worden aangevraagd.

Om ondernemers verder tegemoet te komen, zijn in overleg met de gemeente Westerwolde
de beschikbare middelen voor de SODA-regeling aangevuld en opgehoogd tot een bedrag
van € 25.000,–, zodat de regeling verder doorgang kan vinden.

Voorts ben ik momenteel de mogelijkheden en haalbaarheid van een aparte opvang aan
het onderzoeken voor vreemdelingen met een kansarme aanvraag. In deze opvanglocatie
geldt een sober regime en het vereiste dat de bewoners op locatie beschikbaar dienen
te zijn voor het snel kunnen doorlopen van de procedure. De verwachting is dat een
dergelijke locatie zal bijdragen aan het verminderen van de overlast aangezien vreemdelingen
met een kansarme asielaanvraag relatief vaak betrokken zijn bij een incident of misdrijf.7

Vraag 5

Wanneer is het voor u een keer genoeg voor wat betreft het opvangen van asielzoekers?
Op welk momentum sluit u de grenzen? Kunt u hier gedetailleerd antwoord op geven?

Antwoord 5

Iedereen heeft recht op een eerlijke asielprocedure. Tijdens de asielprocedure hebben
asielzoekers recht op opvang en begeleiding, dit gebeurt grotendeels in asielzoekerscentra.
Vanzelfsprekend is elke vorm van overlast en criminaliteit onacceptabel en zet ik
samen met onder meer partijen uit de migratieketen, de politie, het Openbaar Ministerie
en gemeenten in op het voorkomen van overlastgevend gedrag en een harde aanpak. Zoals
u bekend is het kabinet van mening dat het categorisch sluiten van de Nederlandse
grenzen geen realistische, laat staan een structureel wenselijke oplossing is voor
het complexe migratievraagstuk.