Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Piri, Sylvana Simons en Belhaj over het bericht ‘Afghaans ambassadepersoneel moet betalen voor verblijf in azc's’

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 7 juli 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Afghaans ambassadepersoneel moet betalen voor verblijf
in azc’s»?1

Antwoord 1

Ja, daar ben ik mee bekend.

Vraag 2 en 3

Bent u het ermee eens dat Nederland een ereschuld heeft tegenover de Afghaanse oud-medewerkers
van de ambassade die jarenlang onze belangen in Afghanistan hebben gediend? Kunt u
uw antwoord toelichten?

Wat vindt u in dat licht van de manier waarop deze oud-medewerkers tot nu toe zijn
opgevangen en verwelkomd in Nederland? Is dit wat u betreft in lijn met de motie-Piri
omtrent het bieden van een warm welkom?2

Antwoord 2 en 3

In aanvulling op de reguliere opvang door het COA heeft het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (BZ) als oud-werkgever extra ondersteuning geboden aan de oud-medewerkers van
de ambassade in Kaboel bij hun aankomst en integratie in Nederland.

Zo is direct (gespecialiseerde) psychosociale zorg voor de (ex)lokale medewerkers
uit Afghanistan en hun families ingezet (een team psychosociale zorg, bestaande uit
een BZ-manager, een Bedrijfsmaatschappelijkwerk-projectleider, zes bedrijfsmaatschappelijk
werkers en vijf Afghaanse tolken).

Voor de begeleiding naar werk in Nederland is een contract afgesloten met SPARK. Deze
organisatie heeft veel ervaring met begeleiden naar werk in crisisgebieden en met
vluchtelingen. Zij hebben sinds 2001 ook ervaring in Afghanistan en met Afghaanse
vluchtelingen. SPARK heeft ook binnen Nederland een uitgebreid netwerk. SPARK maakt
via BZ ook gebruik van het interdepartementale netwerk. Via de interdepartementale
contacten wordt ook een aantal uitzendbureaus betrokken.

Ook is een intensieve taaltraining Nederlands verzorgd.

Door vele collega’s van Buitenlandse Zaken zijn direct acties ondernomen om de groep,
die zij vaak uit hun eerdere plaatsing in Kabul kenden, te ontmoeten en te ondersteunen.

De Minister van Buitenlandse Zaken en de Secretaris-Generaal van het ministerie hebben
de lokale medewerkers in Zoutkamp en Harskamp bezocht.

Vraag 4

Klopt het dat de stichting Spark voor meerdere oud-medewerkers inmiddels banen heeft
geregeld en moest afzeggen, vanwege het feit dat gezinnen steeds weer worden verplaatst?
Zo ja, kunt u precies aangeven in hoeveel gevallen het gebrek aan een vast woonadres
de reden was om de baan te moeten annuleren?

Antwoord 4

Spark heeft aangegeven dat 14 maal een aanbod tot het aangaan van een arbeidsovereenkomst
niet kon doorgaan vanwege een te grote reisafstand tussen werk en verblijfplaats.

Het vinden van huisvesting voor asielzoekers is gelet op de huidige woningmarkt een
grote uitdaging. Dat geldt ook voor de oud-medewerkers. Als asielzoekers een vergunning
krijgen, worden zij zo snel mogelijk gekoppeld aan een gemeente. Hier wordt daar waar
mogelijk ook rekening gehouden met het feit dat iemand een baan heeft of kan krijgen.
Het is echter ook van belang dat zij zo snel mogelijk gehuisvest worden. Zolang er
nog geen woning is toegewezen en indien er een concreet aanbod ligt van een werkgever,
kan het COA de betreffende persoon koppelen aan een gemeente die zich wel op reisafstand
bevindt.

Vraag 5

Kunt u aangeven hoe vaak de Afghaanse ambassademedewerkers en hun families sinds hun
aankomst in augustus zijn verplaatst en hoeveel van de 37 inmiddels een woning hebben?

Antwoord 5

Na aankomst in augustus 2021 is de groep in Zoutkamp gehuisvest, waarna op 6 oktober
2021 de groep naar Harskamp is overgebracht. Daarna zijn ze weer in Zoutkamp gehuisvest.
De groep is later verdeeld over verschillende AZC oa. Amsterdam, ’s-Gravendeel, Gorcum
en Middelburg.

Vanwege het nijpende opvangtekort en het gebruik van (vaak kortdurende) noodopvang
moeten bewoners van het COA regelmatig verhuizen. Overplaatsingen hebben een grote
impact op bewoners en een negatieve invloed op hun integratieproces. Het COA streeft
er daarom naar om verplaatsingen zo veel als mogelijk te beperken. Gelet op de huidige
druk op de opvangcapaciteit kan echter niet worden voorkomen dat bewoners meerdere
keren moeten verhuizen.

Op dit moment hebben 18 oud-medewerkers (en hun gezinnen waar van toepassing) een
huis toegewezen gekregen. De overige wachten nog op huisvesting.

Vraag 6 en 7

Bent u het ermee eens dat het pijnlijk is dat deze oud-medewerkers van de ambassade
een deel van de vergoeding moeten inleveren, die zij bij hun ontslag kregen voor hun
jarenlange dienst voor de ambassade, vanwege het feit dat zij tien maanden na aankomst
nog geen vast woonadres hebben, en dat dit ook pijnlijk is omdat zij vanwege dit werk
voor Nederland in gevaar kwamen en derhalve geëvacueerd moesten worden?

Bent u bereid ervoor te zorgen dat deze mensen hun ontslagvergoeding niet hoeven in
te leveren en derhalve het besluit terug te draaien? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op
welke termijn?

Antwoord 6 en 7

Net als anderen die gebruik maken van de asielopvang in Nederland zijn de oud-medewerkers
conform de REBA-regeling (regeling eigen bijdrage asielopvang met inkomen en vermogen)
een eigen bijdrage verschuldigd als zij over een inkomen of vermogen van meer dan
EUR 13.010,– voor een echtpaar of gezin of EUR 6.505,– voor een alleenstaande beschikken.
Onder deze bedragen is geen eigen bijdrage verschuldigd. De ontslagvergoedingen die
de oud-medewerkers hebben ontvangen liggen boven de vermogensgrens van EUR 6.505,–
respectievelijk EUR 13.010,–.

BZ heeft alle medewerkers ruim voor hun vertrek uit Afghanistan voorlichting gegeven
over de opvang door het COA in Nederland en de daarbij geldende eigen bijdrage. De
eigen bijdragen zijn nu aan de orde, omdat de oud-medewerkers pas recent beschikken
over een BSN-nummer en daarmee de mogelijkheid van het openen van een bankrekening.

Alle oud-medewerkers ontvangen een ontslagvergoeding die ruimhartig is te noemen.
Een geringe eigen bijdrage conform de REBA-regeling is reëel en gerechtvaardigd, mede
in het licht van alle gedane en nog lopende inspanningen die BZ als voormalig werkgever
heeft gedaan.