Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Lee over een artikel in Trouw over mogelijke betalingen aan IS, corruptie en fraude door Ericsson in Irak

Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 23 mei
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Mogelijke betalingen aan IS, corruptie en fraude door
telecomgigant Ericsson in Irak»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het zorgelijk is dat een bedrijf dat in Nederland actief is
en waarmee KPN zaken doet, mogelijk terrorisme financiert?

Antwoord 2

Het financieren van terrorisme is zorgelijk, onaanvaardbaar en strafbaar. Ter signalering,
voorkoming en bestrijding van terrorismefinanciering trekt Nederland nauw op met andere
(Europese) landen, de private sector en maatschappelijke organisaties. Terrorisme
bestrijden is een gedeelde verantwoordelijkheid en de betrokken partijen nemen het
onderwerp zeer serieus. Het feit dat KPN aan Ericsson om opheldering heeft gevraagd
is hier een voorbeeld van. Ericsson heeft desgevraagd aangegeven dat de kwestie onderzocht
wordt en dat in vervolg hierop maatregelen worden getroffen.

Vraag 3

Deelt u de mening dat door nationale IMVO-wetgeving die bedrijven verplicht onderzoek
te doen naar misstanden in hun productieketen, dit soort misstanden, waarbij Nederland
indirect bijdraagt aan terrorisme, voorkomen kunnen worden?

Antwoord 3

Als bedrijven aan IMVO-wetgeving (Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen)
moeten voldoen, betekent dit dat zij verplicht zijn gepaste zorgvuldigheid toe te
passen in lijn met de OESO Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen (OESO-richtlijnen).
Onderdeel van die gepaste zorgvuldigheid is dat ondernemingen negatieve gevolgen voor
mens en milieu van hun activiteiten, of die van hun zakelijke relaties in de waardeketen,
in kaart brengen, zoveel mogelijk voorkomen en aanpakken.

Op het moment is het financieren van terrorisme evenwel al strafbaar, en dienen bedrijven
hiertegen actie te ondernemen. Wetgeving helpt, maar kan niet alle misstanden voorkomen.

Vraag 4

Kunt u, gezien het feit dat zakendoen met Huawei niet wenselijk is door de vrees voor
spionage van Chinese veiligheidsdiensten, aangeven wat naast Huawei en Ericsson alternatieve
bedrijven zouden kunnen zijn om technologie voor 5G te leveren aan onze telecomproviders
in Nederland?

Antwoord 4

De kwestie rond Ericsson staat los van de maatregelen die zijn getroffen om de veiligheid
en integriteit van mobiele telecomnetwerken beter te beschermen tegen actuele statelijke
dreigingen. Bij de beoordeling van risico’s ten aanzien van spionage, beïnvloeding
of sabotage door statelijke actoren hanteert het kabinet de overwegingen zoals vermeld
in de brief aan de Tweede Kamer over C2000 (Kamerstukken II 2018/19, 25 124, nr. 96)2. De daar genoemde overwegingen zijn in het geval van het Zweedse bedrijf Ericsson
niet aan de orde.

De markt van leveranciers voor netwerktechnologie en −apparatuur voor mobiele netwerken
kent een beperkt aantal spelers. Wereldwijd zijn de belangrijkste leveranciers van
technologie voor 5G: Ericsson, Huawei, Nokia, Samsung en ZTE, waarbij de eerste drie
leveranciers wereldwijd veruit het grootste marktaandeel hebben. Technologische ontwikkelingen
kunnen er voor zorgen dat op termijn nieuwe bedrijven toetreden als leverancier van
(delen van) mobiele netwerken. Open RAN (Radio Access Network) is een van die mogelijke
ontwikkelingen.3 Over de uitvoering van de motie van de leden Van der Lee (GL) en Van Ginneken (D66)
over Open RAN4 zal de Kamer voor de zomer worden bericht.

Vraag 5

Welke consequenties zullen er voor KPN gelden vanuit het Ministerie van Economische
Zaken naar aanleiding van het genoemde artikel? Bent u bereid om KPN op te roepen
duidelijke voorwaarden te stellen aan de verdere toekomstige samenwerking met Ericsson?

Antwoord 5

Mijn ministerie heeft contact opgenomen met zowel KPN als Ericsson. KPN heeft naar
aanleiding van de berichtgeving reeds zelf actie ondernomen. KPN heeft aangegeven
Ericsson om opheldering te hebben gevraagd en in gesprek te zijn over wat Ericsson
doet om de in het artikel genoemde gedragingen waarvan zij beschuldigd wordt te voorkomen.
Dat lijkt mij een gepaste actie. Ericsson heeft laten weten dat de kwestie onderzocht
is in samenwerking met een external legal counsel en dat er naar aanleiding daarvan remediërende maatregelen zijn getroffen. Met deze
counsel wordt nog gekeken welke vervolgmaatregelen kunnen worden genomen. Ericsson committeert
zich voorts aan vervolgacties en −onderzoek indien daar aanleiding voor is. Deze acties
van Ericsson lijken mij eveneens gepast.

Vraag 6

Heeft de Minister van Buitenlandse Zaken reeds contact gehad met de Zweedse Minister
van Buitenlandse zaken en de Minister van Economische Zaken om met hen te bespreken
wat zij gaan doen om te zorgen dat Ericsson zijn zaken op orde krijgt en dit soort
praktijken in de toekomst voorkomen kunnen worden?

Antwoord 6

Nee. Het is aan de Zweedse autoriteiten om op te treden richting hun ondernemingen
indien wet- en regelgeving overtreden wordt. Medewerkers van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat hebben contact gehad met KPN en Ericsson over de kwestie. Daaruit
bleek dat beide partijen de eerste benodigde stappen van onderzoek en remediëring
toepassen. Dat lijkt gepast.