Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kuiken over het bericht 'Recordjaar overnames in de zorg met grote rol voor private equity'

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 mei
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Recordjaar overnames in de zorg met grote rol voor
private equity»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe beoordeelt u de rol van private equity-bedrijven in het zorgveld?

Antwoord 2

Financiering door investeerders en private equity-partijen kan positieve effecten
hebben op de zorg, doordat dit meer mogelijkheden geeft voor het financieren van bijvoorbeeld
investeringen in innovatie. Er kunnen echter ook risico’s zijn, bijvoorbeeld het risico
dat het realiseren van winst een groter belang gaat krijgen dan de kwaliteit van zorg.
Dat is uiteraard onwenselijk. Daarom is van belang dat iedere zorgaanbieder die in
Nederland zorg levert, moet voldoen aan de Nederlandse wet- en regelgeving. Dat geldt
onder andere voor de eisen rond kwaliteit van zorg door zorgaanbieders zoals vastgelegd
in de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg (Wkkgz), de bepalingen rond het winstuitkeringsverbod
in de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) en de bepalingen over bestuursstructuur
zoals vastgelegd in de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza). Daarnaast is door brancheorganisaties
de Governancecode Zorg 2022 opgesteld.

Vraag 3

Heeft u een goed beeld van de omvang van private equity-investeringen in de zorg?
Zo ja, wat is dat beeld?

Antwoord 3

Mij is geen recent onderzoek bekend naar de omvang van private equity-investeringen
in de zorg. Wel heeft de NZa in haar informatiekaart «Concentraties in de zorg 2020»
aangegeven bij hoeveel concentraties sprake was van betrokkenheid van een private
equity partij, op basis van de gegevens die bekend zijn via de zorgspecifieke concentratietoets.
Dit was in 50% van de gevallen het geval.2 Onbekend is de omvang van de investeringen. Er is een nieuwe informatiekaart van
de NZa in de maak, die betrekking zal hebben op de periode van 1 januari 2021 tot
en met 30 juni 2022. Zodra deze later dit jaar gereed is zal deze ook worden gepubliceerd.

Vraag 4

Deelt u de mening dat private equity-bedrijven in de zorg investeren om hoge winsten
te maken en daarmee geld uit de zorg laten vloeien dat beter aan de zorg besteed had
kunnen worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Ik vind dat de beschikbaarheid van kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare
zorg aan patiënten voorop moet staan. Daarom moeten zorginstellingen zich, ongeacht
de vorm van financiering of het eigenaarschap, houden aan de geldende wet- en regelgeving,
onder andere op het gebied van kwaliteit. Daarnaast geldt er een winstuitkeringsverbod
voor delen van de zorg, en is in het coalitieakkoord

«Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst»3 ook aangekondigd dat het kabinet (nadere) voorwaarden zal stellen aan winstuitkering
om excessieve winstuitkering door zorgaanbieders tegen te gaan, dan wel te voorkomen.

Vraag 5

In hoeverre belet de huidige normering van winstuitkeringen, private equity-bedrijven
om te sturen op winst in plaats van op de kwaliteit van zorg?

Antwoord 5

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 6

Bent u van plan in het aangekondigde wetsvoorstel Integere bedrijfsvoering zorgaanbieders
(Wibz) specifieke regels te gaan stellen voor de normering van winstuitkering als
het gaat om zorginstellingen die in het bezit zijn van private equity-bedrijven?

Antwoord 6

Ik ben voornemens om in het Wetsvoorstel integere bedrijfsvoering zorgaanbieders (Wibz)
de mogelijkheid te introduceren om voorwaarden te stellen aan winstuitkering als er
zich excessen voordoen in een sector, of om deze te voorkomen. De aard van de voorwaarden
kan verschillend zijn per sector, en de risico’s die zich voordoen waarbij winstuitkeringen
een risico vormen voor de betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg.
Voor wat betreft de voorwaarden, valt te denken aan de financiële gezondheid (solvabiliteit),
de kwaliteit van zorg of de termijn waarop winst mag worden uitgekeerd. Met deze laatste
voorwaarde wordt geborgd dat het langetermijnperspectief van de zorgaanbieder voorop
wordt gesteld, boven het belang van korte termijn-investeerders.

Vraag 7

Hoe borgt u de kwaliteit van zorg en goed werkgeverschap voor zorginstellingen waar
private equity-bedrijven aan de touwtjes trekken?

Antwoord 7

Alle zorgaanbieders die in Nederland zorg leveren moeten, ongeacht het eigenaarschap,
voldoen aan de Nederlandse wet- en regelgeving. Dat geldt onder andere voor de eisen
rond kwaliteit van zorg en de bestuursstructuur zoals wettelijk vastgelegd in respectievelijk
de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en de Wet toelating zorgaanbieders
(WTZa). Daarnaast is er de Wet BIG, die eisen stelt aan bepaalde groepen van beroepsbeoefenaren.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet erop toe dat de verplichtingen in
deze wet- en regelgeving, zoals de verplichting om goede zorg te leveren, wordt nageleefd.
Wanneer de geleverde zorg ondermaats is, heeft de IGJ de bevoegdheid om te handhaven.

Vraag 8

Wat betekent de inmenging van internationale investeringsbedrijven voor het Nederlandse
zorgveld? Is dit wenselijk? Zo ja, waarom?

Antwoord 8

Zie het antwoord op vraag 2.