Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Nijboer over de mogelijkheid tot BTW aangifte na overlijden en verlopen DIGID

Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 22 april 2022).

Vraag 1

Kunt u aangeven wat de mogelijkheden zijn om BTW-aangifte te doen wanneer iemand gedurende
het jaar komt te overlijden en daarmee de toegang met DIGID vervalt?

Antwoord 1

Ondernemers met een eenmanszaak of ZZP-ers kunnen op meerdere manieren hun btw-aangifte
indienen. Allereerst kunnen ondernemers middels hun boekhoudpakket of via hun intermediair
een btw-aangifte indienen. Als een ondernemer aangifte wil doen via het portaal MijnBelastingdienst
Zakelijk (MBD-Z), kan de ondernemer inloggen met eHerkenning. Eenmanszaken en ZZP-ers
kunnen hiervoor ook gebruikmaken van hun DigiD.

Nabestaande(n) kunnen bij een balie van de Belastingdienst doorgeven welke persoon
er gemachtigd moet worden om de belastingzaken van de overledene digitaal af te ronden.
Voor die persoon wordt door de Belastingdienst daarna een machtiging opgevoerd. Deze
gemachtigde kan vervolgens, met eigen DigiD, de belastingzaken van de overledene digitaal
afronden.

Vraag 2

Is het mogelijk om bij overlijden de toegang met DIGID over te dragen aan een familielid
die vervolgens aangifte kan doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Het gebruik van de DigiD van een ander persoon is niet toegestaan. Daardoor vervalt
de mogelijkheid om op het zakelijke portaal de btw-aangifte te doen met de DigiD van
de ondernemer na diens overlijden. Via de hiervoor genoemde machtiging kan de gemachtigde
vervolgens, met eigen DigiD, de aangifte afronden.

Vraag 3

Heeft u zicht op hoe groot het probleem is van mensen die gedurende het jaar kunnen
overlijden en zo geen BTW-aangifte kunnen doen?

Antwoord 3

Indien een belastingplichtige gedurende het jaar komt te overlijden, zijn er voor
de nabestaande(n) verschillende mogelijkheden om de belastingzaken digitaal af te
(laten) ronden. Veel ondernemers maken voor hun belastingzaken gebruik van een intermediair
of gebruiken software met geïntegreerde aangiftemogelijkheden. Wanneer een ondernemer
gebruikmaakte van het zakelijke portaal voor hun btw-aangifte, kunnen de nabestaande(n)
na het overlijden iemand aanwijzen, die digitaal de belastingzaken kan afronden. Bij
het opvoeren van deze machtiging, waarschuwt de Belastingdienst de nabestaanden dat
het zelfstandig doen van een btw-aangifte voor hen mogelijk nieuw is en dat het mogelijk
verstandig is hierbij hulp te zoeken van iemand met meer ervaring met de btw-aangifte.
Indien de nabestaande hulp nodig heeft bij de aangifte van de omzetbelasting, kan
de nabestaande de BelastingTelefoon benaderen voor uitleg. Indien nodig, kan een balieafspraak
gemaakt worden met de lokale inspecteur voor hulp bij de btw-aangifte.

Vraag 4

Welke maatregelen kunt u treffen om het voor mensen die komen te overlijden eenvoudiger
te maken om al hun zaken netjes af te sluiten en zo nabestaanden niet met grote vragen
te laten zitten?

Antwoord 4

De Belastingdienst heeft diverse voorzieningen voor nabestaanden om het afronden van
de belastingzaken te vereenvoudigen. De Belastingdienst ondersteunt nabestaanden met
een internetpagina1 met informatie voor nabestaanden en met de BelastingTelefoon voor Nabestaanden (0800-2358354).
Bij de BelastingTelefoon voor Nabestaanden kunnen nabestaanden ook een balieafspraak
maken om de nabestaandenmachtiging te regelen. Het regelen van een machtiging om de
belastingzaken van een overledene digitaal af te handelen, kan op dit moment alleen
bij de balie van de Belastingdienst. De Belastingdienst onderzoekt momenteel of het
mogelijk is om de machtiging ook zonder bezoek aan de balie afgegeven kan worden.

Ondernemers doen aangifte over het tijdvak, waarin de onderneming is gestaakt. De
Belastingdienst zet de aangifte stop na melding van het KvK of na een stakingsmelding
van de ondernemer zelf. In die situaties waarin een belastingplichtige gedurende een
belastingtijdvak komt te overlijden dragen de hiervoor genoemde mogelijkheden en de
ondersteuning die de Belastingdienst hierbij biedt, aan het zo goed mogelijk af kunnen
ronden van de lopende zaken. Mocht dit in een specifieke situatie niet afdoende zijn,
dan kan contact worden opgenomen met de Belastingdienst (via de BelastingTelefoon
of een balie). De Belastingdienst bekijkt dan of er mogelijk maatwerk toegepast kan
worden. Dit gebeurt uiteraard binnen de huidige wet- en regelgeving en hierbij spelen
ook de automatiseringssystemen een rol.

De Belastingdienst werkt daarnaast samen met andere overheidsorganisaties (VNG, Logius
en BZK) aan vereenvoudigingen in de bestaande processen, die door meerdere uitvoeringsinstanties
gebruikt kunnen worden. Er zijn al concrete verbeteracties gerealiseerd. Zo sturen
ruim 150 gemeenten een brief naar nabestaanden, met daarin de verwijzing naar het
persoonlijk overzicht «Overlijden» op rijksoverheid.nl. Nabestaanden kunnen daar hun
persoonlijke situatie invullen en op basis daarvan krijgen ze een overzicht wat geregeld
moet worden en bij welke organisatie zij daarvoor moeten zijn.

Ook is een voorziening gerealiseerd bij het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis2, waarbij bedrijven kunnen controleren of iemand is overleden. Nabestaanden hoeven
dan geen akte van overlijden meer op te sturen als ze zaken willen beëindigen.

KVK, RVO en Belastingdienst werken daarnaast samen om de overheidsdienstverlening
bij het overlijden van een ondernemer te verbeteren. Zo is recent op het digitale
«Ondernemersplein» een stappenplan gemaakt met de zaken die een nabestaande van een
ondernemer zeker moet regelen3.

Deze trajecten maken deel uit van het programma «Aanpak Levensgebeurtenissen», waarin
verbetering van communicatie en dienstverlening aan burgers en ondernemers centraal
staat.