Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Klink over de handelsmissie van NABC naar Kameroen tussen 21 en 25 maart

Antwoord van Minister Schreinemacher (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking)
(ontvangen 20 april 2022).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de mededeling van de Netherlands Africa Business Council (NABC)
dat het reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet actueel is in relatie
tot de handelsmissie van 21 tot en met 25 maart naar Kameroen?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat het reisadvies niet actueel is, en op welke punten is het achterhaald?

Antwoord 2

Het reisadvies wordt periodiek aangepast. Onder invloed van snel wijzigende regels,
zoals in het geval van de corona pandemie, kan aanpassing van een reisadvies korte
tijd vertraging oplopen.

De grenzen van Kameroen waren voorheen gesloten voor niet-Kameroense reizigers, met
uitzondering van ingezetenen, diplomaten en NGO-vertegenwoordigers. Inmiddels zijn
de grenzen weer open en is het reisadvies aangepast aan de gewijzigde COVID-maatregelen.
Het reisadvies verwijst nu naar een lokale site met de actuele eisen.

Vraag 3

Welke mogelijkheden voor Nederlandse ondernemers zijn er in de gebieden van Kameroen
die volgens het reisadvies wel veilig zijn, bijvoorbeeld op het gebied van landbouw?

Antwoord 3

Voor Nederlandse ondernemers zijn er kansen in de landbouwsector (onder meer in tuinbouw,
koffie en cacao), bosbouw, havenlogistiek, transport en maritiem management, energie
en medische systemen. Aan de handelsmissie namen bedrijven deel die werkzaam zijn
in de zadensector, koelindustrie, energie, havenfaciliteiten, elektrotechniek en transportinfrastructuur.

Vraag 4

Hoe duurzaam is de stabiliteit en veiligheid in dit gebied?

Antwoord 4

Het is lastig om te voorspellen hoe duurzaam de stabiliteit en veiligheid zullen zijn
in de gebieden van Kameroen die nu als relatief veilig zijn aangemerkt in het reisadvies.
Stabiliteit en veiligheid zouden in de toekomst kunnen wijzigen onder invloed van
veranderende politieke omstandigheden. Op dit moment zijn de conflictgebieden in Kameroen
in het uiterste noorden en de noordwestelijke regio.

Vraag 5

In hoeverre bent u op de hoogte van de mogelijkheden in andere delen van Kameroen,
voor bijvoorbeeld landbouw, ten opzichte van de gebieden waar NABC de focus op legt?

Antwoord 5

De mogelijkheden voor het bedrijfsleven in Kameroen worden door de ambassade in Benin
in beperkte mate verkend. Het kabinet en private partners (inclusief de schrijvers
van de private Afrika strategie) zien namelijk acht andere Afrikaanse markten als
meer beloftevol voor het mkb. Zodoende richt de publiek-private Taskforce Handelsbevordering
NL-Afrika zich vooral op die acht markten.

Vraag 6

Op welke manier legt u prioriteit bij duurzame handelsrelaties met Kameroen, bijvoorbeeld
door de mogelijkheid van extra afspraken op het gebied van investeringen of vrijhandel?

Antwoord 6

De bevoegdheid voor het maken van afspraken over markttoegang voor goederen en diensten
ligt bij de Europese Unie. In 2019 is het onderhandelingsmandaat op basis waarvan
de Europese Commissie met Afrikaanse landen onderhandelt over «Economic Partnership
Agreement» gemoderniseerd en uitgebreid met onder andere duurzame ontwikkeling en
investeringen. Het uitgangspunt van de handelsafspraken van de EU met Afrikaanse landen
is dat zij volledig tariefvrij en quotavrij naar de EU kunnen exporteren.

Vraag 7

Welke mogelijkheden biedt het Economic Partnership Agreement tussen de EU en Kameroen
voor de uitbouw van duurzame handelsrelaties en investeringen, bijvoorbeeld op het
gebied van landbouw? Hoe wordt hier gebruikt van gemaakt en wat is de kabinetsinzet
hierop?

Antwoord 7

De EU heeft in 2009 met de Centraal Afrikaanse landen een EPA afgesloten die in 2014
voor Kameroen voorlopig in werking trad. De EPA is gekoppeld aan de Cotonou overeenkomst.
De daarin opgenomen principes op het gebied van onder andere mensenrechten, democratie
en duurzaamheid zijn van toepassing. De EPA moet daarom vooral gezien worden als een
ontwikkelingsakkoord dat een platform biedt voor Kameroen en de EU voor technische
assistentie op het handelsterrein, waaronder landbouw. Het kabinet is voorstander
de EPAs op deze wijze te benutten en steunt de inzet van de Europese Commissie hierop.

Vraag 8

Welke mogelijkheden biedt het Global Gateway initiatief voor de uitbouw van duurzame
handelsrelaties en een beter investeringsklimaat, ook op het gebied van landbouw?

Antwoord 8

Met de Global Gateway strategie zet de EU zich in voor duurzame en kwalitatief hoogwaardige
projecten op het terrein van connectiviteit. Hierbij spelen hoge standaarden een centrale
rol en wordt rekening gehouden met de behoeften van de partnerlanden zodat projecten
een positieve bijdrage leveren aan de lokale economie en het investeringsklimaat.
Naast investeringen bevat de Global Gateway nadrukkelijk ook steun via technische
assistentie, waaronder op het gebied van handels- en investeringsovereenkomsten.

De Global Gateway richt zich op een breed aantal sectoren waaronder ook digitale technologieën,
klimaat en energie, vervoer, gezondheid, onderwijs en onderzoek. Innovatieve oplossingen
van het Nederlandse bedrijfsleven op het gebied van klimaatslimme landbouw en agro-logistiek
kunnen hier ook bij aansluiten.

Vraag 9

Op welke manier houdt u rekening met het voorkomen van hongersnoden, en de daaruit
volgende gevolgen, zoals opkomende migratiestromen, tijdens het leggen van handelsrelaties?

Antwoord 9

Onze inzet voor gelijkwaardige handels- en investeringsrelaties met (beloftevolle)
Afrikaanse markten richt zich als vanouds sterk op kansen in de agrifood sector in die markten, gezien de internationale concurrentiekracht van de Nederlandse
oplossingen voor die sector. Deze inzet gaat gepaard met investeringen in private-sectorontwikkeling
in een aantal Afrikaanse landen en kan zodoende bijdragen aan een duurzame economische
ontwikkeling die ook perspectieven kan bieden voor jongeren.

Vraag 10

Bent u zich ervan bewust dat het Afrikaans continent grotendeels afhankelijk is van
Oekraïens en Russisch graan en dat de aanhoudende oorlog grote gevolgen heeft voor
de voedselvoorziening in onder andere Kameroen? Zo ja, op welke manier ziet u een
rol voor Nederlandse bedrijven in de handelsrelaties op het gebied van voedselvoorziening
zoals landbouw?

Antwoord 10

Ja, dat geldt inderdaad voor veel Afrikaanse landen. In mijn brief aan uw Kamer van
18 maart jl2 over de humanitaire inspanningen voor Oekraïne en buurlanden ging ik al kort in op
de gevolgen elders in de wereld van de Russische invasie in Oekraïne. Ik noemde daarin
ook de Nederlandse ontwikkelingsinspanningen om voedselzekerheid op structurele basis
te versterken. Daarbij speelt Nederlandse kennis en kunde al een belangrijke rol,
ook via verschillende programma’s van de ambassades. Een voorbeeld hiervan is het
publiek-private samenwerkingsverband, SeedNL, dat zich richt op het versterken van
zaaizaadketens in een aantal Afrikaanse landen.

Vraag 11

Hoe is de ondersteuning vanuit de ambassade in Benin op dit moment geregeld voor Nederlandse
ondernemers die in Kameroen actief willen zijn?

Antwoord 11

De Honorair Consul van Nederland in Kameroen, voormalig uitvoerend secretaris (directeur)
van de Kameroense werkgeversorganisatie, biedt ondersteuning aan Nederlandse ondernemers
met zijn netwerk en deskundigheid. Zo heeft hij in samenwerking met NABC, en in opdracht
van de ambassade in Benin, de handelsmissie naar Kameroen georganiseerd. De economisch
medewerker van de ambassade in Benin biedt eveneens ondersteuning aan Nederlandse
ondernemers die in Kameroen actief (willen) zijn.

Vraag 12

Welke beperkingen geeft het dat Nederland niet met een ambassade aanwezig is in Kameroen?

Antwoord 12

Nederland is, gezien het beperkt aantal middelen, gedwongen keuzes te maken aangaande
aanwezigheid in het buitenland. De afwezigheid van een Nederlandse ambassade in Kameroen
brengt uiteraard enkele beperkingen met zich mee. Door een beperkte aanwezigheid is
er minder capaciteit om direct in te springen op actuele politieke en economische
ontwikkelingen en om bijvoorbeeld mee te doen aan politieke demarches. De afwezigheid
van een Nederlandse ambassade in Kameroen wordt echter opgevangen door de aanwezigheid
van een Nederlandse Honorair Consul in het land. Deze verleent ondersteuning aan Nederlandse
ondernemers die in Kameroen actief zijn (zie ook antwoord vraag 11). Ook organiseert
deze Honorair Consul handelsevenementen, samen met de ambassade van Nederland in Benin,
waar deze handelsmissie een voorbeeld van is. De Nederlandse ambassadeur in Benin
is daarnaast geaccrediteerd voor Kameroen en bezoekt het land op regelmatige basis.
Tijdens deze bezoeken zijn, naast gesprekken met de overheid, ontmoetingen met Nederlandse
ondernemers en de Nederlandse gemeenschap doorgaans een vast onderdeel van haar programma.
Op politiek gebied werkt ze nauw samen met de EU delegatie en ambassadeurs en neemt
ze deel aan de jaarlijkse politieke dialoog tussen EU en Kameroen. Zo blijft ze goed
op de hoogte en kan ze de EU-positie beïnvloeden.