Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op het vragen van het lid Stoffer over "het bericht dat het UWV wachtlijsten op illegale wijze wegwerkt"

Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 16 maart
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Het UWV werkt wachtlijsten op illegale wijze weg: uitkering
verstrekt zonder beoordeling arts» in Trouw van 13 januari jl.1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat het UWV-kantoor in Zwolle vorig jaar bij wijze van proef zieke zestigplussers
zonder medische toets een arbeidsongeschiktheidsuitkering (Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen (WIA)-uitkering) heeft gegeven tot aan hun pensioen? Zo ja, om hoeveel
gevallen gaat het en wanneer bent u hiervan op de hoogte gebracht?

Antwoord 2

Ja. Medio december 2021 heeft UWV SZW laten weten dat in het district Zwolle een kleinschalige
proef is uitgevoerd met een andere wijze van de claimbeoordeling voor de Wet werk
en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) voor een specifieke doelgroep. Een arbeidsdeskundige
heeft bij een groep van dertig zieke werknemers van zestig jaar en ouder een (plausibiliteits-)beoordeling
gedaan. UWV heeft mij geïnformeerd dat bij negentien mensen is afgezien van een verzekeringsgeneeskundige
beoordeling. Zij hebben een WIA-uitkering (WGA 80–100) toegekend gekregen zonder beoordeling
door een verzekeringsarts.

Vraag 3

Klopt het dat het UWV-kantoor in Hengelo plannen heeft voor een dergelijke pilot op
veel grotere schaal? Zo ja, om hoeveel gevallen gaat het en wanneer bent u hiervan
op de hoogte gebracht?

Antwoord 3

Ja. UWV heeft laten weten dat in het district Hengelo een plan is opgesteld -maar
niet uitgevoerd- voor een andersoortige proef op grotere schaal. Op dat moment was
in Hengelo een werkvoorraad van 821 WIA-claimbeoordelingen.

Vraag 4, 5

Hoe beoordeelt u de situatie dat het UWV op dit punt in verschillende regio’s verschillend
beleid voert?

Deelt u de mening dat daarmee de rechtsgelijkheid in gevaar komt en dat dit onwenselijk
is?

Antwoord 4, 5

Met het oog op de rechtsgelijkheid vind ik uniform beleid wenselijk. Tegelijkertijd
zie ik met UWV de noodzaak om lokaal nieuwe werkwijzen te beproeven om het landelijk
beleid ten aanzien van de sociaal-medische dienstverlening te innoveren en bewezen
effectiever te maken. Het is een realiteit dat UWV op dit moment niet alle sociaal-medische
beoordelingen tijdig kan verrichten. De problematiek verschilt per district en per
kantoor en een eenvoudige en uniforme oplossing is niet voorhanden. Een succesvolle
pilot in een regio kan -mits juridisch houdbaar en acceptabel- landelijk als beleid
uitgevoerd worden. Zie ook mijn antwoord op vraag 3 van de leden De Kort en Smals
over hetzelfde onderwerp.

Vraag 6

Deelt u de mening dat er, conform de wet, pas sprake kan zijn van een dergelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering
na keuring, en dat er dus geen rechtsgrond is voor toekenning van een WIA-uitkering
zonder keuring vooraf?

Antwoord 6

Ja. In artikel 6, eerste lid, van de WIA is bepaald dat de beoordeling of iemand volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt of gedeeltelijk arbeidsgeschikt is, gebaseerd wordt
op een verzekeringsgeneeskundig en een arbeidskundig onderzoek.

Vraag 7, 8, 9

Erkent u dat met name (eigenrisicodragende) werkgevers gedupeerd worden door deze
gang van zaken aangezien zij nu mogelijk ten onrechte opgezadeld worden met de kosten
van een WIA-uitkering voor hun werknemer?

Hoe beoordeelt u het risico dat veel werkgevers bezwaarschriften zullen indienen en
dat dit vervolgens opnieuw leidt tot capaciteitsproblemen bij UWV of dat een dergelijk
onwettig besluit bij de rechter alsnog ongedaan wordt gemaakt?

Hoe zijn de (juridische) risico’s, waaronder genoemde risico’s bij vraag 8, verkend
en meegewogen bij het besluit om tot deze werkwijze over te gaan?

Antwoord 7, 8, 9

Op dit moment heb ik onvoldoende zicht op gevolgen voor werkgevers en de bijbehorende
juridische risico’s. Die hangen af van de precieze uitvoering van de proef in Zwolle.
UWV laat een evaluatie doen van de voorbereiding, besluitvorming en uitvoering. De
uitkomsten hiervan deel ik uiterlijk in het voorjaar met uw Kamer (zie antwoord op
vraag 10).

Vraag 10

Kunt u, tot slot, aangeven hoe u het tijdspad ten aanzien van besluitvorming over
een oplossing voor het capaciteitsprobleem bij UWV voor zich ziet? Op welke termijn
bent u van plan de Kamer over de uitkomsten hiervan te informeren?

Antwoord 10

Over de aanpak ben ik in gesprek ben met de sociale partners, samen met UWV en de
Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde. In de Stand van de Uitvoering
van december vorig jaar heb ik aangegeven uw Kamer uiterlijk in het voorjaar te informeren
over de uitkomsten van dit traject.