Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Rahimi over het bericht 'Mkb’er kiest voor lening om aan eisen banken te voldoen'

Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 10 maart
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Mkb’er kiest voor lening om aan eisen banken te voldoen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 4

Zo ja, bent u al in gesprek met banken en ondernemers over waarom dit zo is? Zo ja,
wat is er tot nu toe uit deze gesprekken gekomen? Zo nee, waarom niet?

Deelt u de mening dat ondernemers hierdoor onnodig veel kosten maken door meer rente
te betalen dan nodig is en daarmee minder geld over is voor innovatie en investering?
Zo ja, bent u bereid om met ondernemers en banken in gesprek te gaan om deze financieringsproblematiek
aan te pakken om de positie van mkb’ers te versterken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2 en 4

Mijn ministerie overlegt op reguliere basis met (vertegenwoordigers van) banken en
vertegenwoordigers van ondernemers, ook over de financieringsbehoefte van ondernemers
en de belemmeringen die ze daarbij ervaren. In de gesprekken is aandacht voor wat
nodig is voor ondernemers en voor aspecten als liquiditeit, zekerheden en de eigenvermogenspositie.
Ook is er altijd aandacht voor signalen die ons bereiken ten aanzien van ondernemers
die niet terecht kunnen bij banken. Banken hebben aangegeven open te staan voor signalen
van ondernemers die knelpunten ervaren bij hun bedrijfsfinanciering, om deze te bespreken
en waar mogelijk ook tot oplossingen te komen.

Voor investeringen of financieringen met een hoger risico is een hoger rentepercentage
begrijpelijk, immers de risico’s voor de financier zijn hiervoor hoger. De mogelijke
opbrengsten voor de ondernemer zijn ook hoger dankzij een verbeterde omzet en winst
door de investering.

Vraag 3 en 5

Deelt u de mening dat deze constatering zeer zorgelijk is, met name gezien het feit
dat 70 procent van de werkgelegenheid bij de mkb’ers ligt en deze daarmee in gevaar
komt? Zo ja, hoe beoordeelt u deze zorgelijke situatie en waar ziet u concrete mogelijkheden,
ook gelet op het coalitieakkoord, om financieringsmogelijkheden voor mkb’ers te verbreden?
Zo nee, waarom niet?

Welke stappen gaat u zetten om te zorgen dat mkb’ers wel gewoon terecht kunnen bij
banken en kunt u hiervoor een tijdspad geven?

Antwoord 3 en 5

Toegang tot financiering is een belangrijke randvoorwaarde voor het mkb om te kunnen
blijven ondernemen. Het kan voor ondernemers lastig zijn om voor risicovollere investeringen
externe financiering aan te trekken. Voor risicovolle investeringen is een sterk eigen
vermogen of voldoende onderpand vaak een belangrijke voorwaarde om krediet te krijgen
(en niet alleen bij bancaire financiers). Dit is niet altijd voorhanden bij mkb-ondernemers.

Het is hierbij aan banken zelf om te bepalen hoe zij het risico van een investeringspropositie
inschatten, of zij een ondernemer kredietwaardig vinden en of zij tot financiering
willen overgaan.

In dit licht zie ik dat, in het algemeen, financiering door middel van een achtergestelde
lening ondernemers extra kansen kan bieden. Achtergestelde leningen kunnen onder bepaalde
voorwaarden worden gerekend tot het eigen vermogen (garantievermogen). Ondernemers
met een propositie die onvoldoende basis biedt voor een reguliere lening, door onvoldoende
eigen vermogen of een te hoog risico, kunnen op deze manier mogelijk toch financiering
ophalen. Zoals in het artikel wordt aangegeven maakt een achtergestelde lening geen
gebruik van zekerheden of onderpand en kan het tot het eigen vermogen worden gerekend.
Bovendien geeft het voor andere financiers meer zekerheid.

Dit neemt niet weg dat banken zich dergelijke signalen uit het krantenartikel zouden
moeten aantrekken. Ik acht het namelijk van belang dat banken zich bereid tonen om
ondernemers te financieren met een risicovoller profiel of investeringsbehoefte.

Het kabinet richt zich op het verbeteren van de toegang tot financiering van het mkb
door het wegnemen van onnodige belemmeringen en daarmee het dichten van de financieringskloof.
Daar blijven we aan werken en dat kent geen eindig tijdspad. Zo kunnen bedrijven via
de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) makkelijker bij een bank terecht middels een
garantie indien deze bedrijven onvoldoende onderpand kunnen bieden. Ook via Qredits
hebben veel ondernemers de afgelopen jaren financiering kunnen verkrijgen. Zowel de
BMKB en Qredits worden geëvalueerd, zo kunnen we zien of het beter kan. Daarnaast
stimuleert het kabinet de alternatieve financieringsmarkt op verschillende manieren,
zoals met (financiële) ondersteuning van de stichting MKB Financiering en met het
DACI-fonds, een fonds om het aanbod van financiering voor alternatieve financiers
te vergroten.

Het is van belang dat ondernemers betere toegang krijgen tot financiering geschikt
voor investeringen en meer mogelijkheden krijgen op de alternatieve financieringsmarkt.
Het Comité voor Ondernemerschap heeft hier afgelopen november al een advies over uitgebracht.
Het Nederlands Comité voor Ondernemerschap pleit voor versterking van het eigen vermogen
van het mkb via een fonds. Een nieuw fonds kan volgens het Comité in de kern gezonde
ondernemers helpen om te investeren, onder meer in vernieuwing, verduurzaming en digitalisering.
Ik zal in het voorjaar een reactie op dit advies aan uw Kamer sturen.