Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Sjoerdsma over de situatie van Nederlanders in Rusland en het reisadvies van de rijksoverheid voor Rusland

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 4 maart 2022).

Vraag 1 en 2

Bent u het ermee eens dat de dreiging van Russische militaire agressie tegen Oekraïne
ook risico’s voor Nederlanders in Rusland met zich meebrengt? Zo nee, waarom niet?

Hoe groot acht u de kans dat Rusland, in het geval van militair conflict met Oekraïne,
besluit tot vergeldingsmaatregelen tegen in Rusland verblijvende Westerse staatsburgers
in het algemeen en Nederlandse staatsburgers in het bijzonder?

Antwoord 1 en 2

Het kabinet heeft zeer grote zorgen over de effecten van de Russische aanvalsoorlog
in Oekraïne. Uw Kamer heeft op 26 februari jl. een Kamerbrief ontvangen over de huidige
situatie en de Nederlandse inzet.

Als gevolg van de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne ontraadt het Ministerie van
Buitenlandse Zaken in het reisadvies voor Rusland alle reizen naar de aan Oekraïne
grenzende oblasten (provincies) Branskaya, Kurskaya, Belgorodkaya, Voronezhkaya en
Rostovskaya. Het reisadvies voor heel Rusland, naast de rode gebieden, is oranje met
het advies alleen noodzakelijke reizen te maken. Ook wordt er een dringende oproep
gedaan aan Nederlanders in Rusland om te overwegen of hun verblijf echt noodzakelijk
is. Er wordt daarnaast melding gemaakt van onzekerheden over internationaal vliegverkeer
en betalingsverkeer. Zo is er een waarschuwing opgenomen dat het niet langer mogelijk
is om met alle buitenlandse bankpassen en creditcards te pinnen en geld op te nemen.

De ontwikkelingen met betrekking tot de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne volgen
elkaar in hoog tempo op. Hoewel het kabinet hecht aan zowel zorgvuldige als actuele
informatievoorziening aan de Kamer kunnen nieuwe aanpassingen in het reisadvies na
verzending van deze antwoorden niet worden uitgesloten.

Er zijn bij het kabinet geen signalen bekend van een potentiele dreiging gericht tegen
Nederlandse burgers die in Rusland verblijven. Uiteraard blijft het kabinet de situatie
nauwgezet volgen, waarbij ook nauw contact wordt gehouden met internationale partners.

Vraag 3

Hoe groot acht u de kans, in het geval van militair conflict tussen Rusland en Oekraïne,
dat het vliegverkeer tussen grote Russische steden en Europa stil komt te liggen?

Antwoord 3

Het antwoord op deze vraag zal worden meegenomen in de beantwoording door de Minister
van Infrastructuur en Waterstaat van de vragen van de leden Boucke en Sjoerdsma (beiden
D66) over het bericht «Groot-Brittannië doet Aeroflot in de ban als gevolg van Russische
agressie»

(https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/kamervragen/detail?id=2022Z0384…).

Vraag 4

Bent u bekend met het Amerikaanse reisadvies voor Rusland (level 4 op een schaal van
1–4) en het feit dat de Verenigde Staten haar burgers afraadt om naar Rusland te reizen
in verband met het Russische conflict met Oekraïne, de mogelijkheid van intimidatie
van Amerikaanse burgers door Russische (veiligheids)diensten, de beperkte assistentiemogelijkheden
in Rusland en de mogelijkheid van het arbitraire gebruik van lokale wetgeving jegens
buitenlanders?1

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Hoe oordeelt u, indachtig het Amerikaanse reisadvies, over het huidige reisadvies
van de rijksoverheid voor Nederlanders in Rusland of Nederlanders met de intentie
om naar Rusland te reizen?

Antwoord 5

Tijdens het debat over Oekraïne deed ik de toezegging om te kijken naar de tekst van
het reisadvies voor Rusland. De tekst is inmiddels aangescherpt met een dringende
oproep aan Nederlanders om te overwegen of verblijf echt noodzakelijk is, waarbij
specifiek benadrukt wordt dat dit zeker geldt voor mensen die tijdelijk in Rusland
zijn, zoals studenten of zakenreizigers. Voor Nederlanders die permanent gehuisvest
zijn in Rusland luidt het advies om na te denken over tijdig vertrek en te zorgen
voor een noodpakket.

Het kabinet heeft alle beschikbare informatie over (mogelijke) risico’s voor Nederlanders
in Rusland afgewogen om tot het huidige reisadvies te komen. Dat advies is in lijn
met het advies van andere EU-landen. Uit het VS reisadvies blijkt dat de VS specifieke
risico’s voor de eigen burgers ziet. Het kabinet schat de risico’s voor Nederlandse
burgers anders in.

Uiteraard blijft het kabinet de situatie nauwgezet volgen en in nauw contact met internationale
partners.

Vraag 6 en 7

Klopt het dat de kleurcode in het reisadvies voor het overgrote deel van Rusland geel
is? Zo ja, is dat niet achterhaald en zouden de risico’s, zoals ook omschreven in
het Amerikaanse reisadvies, niet nadrukkelijker moeten worden benoemd?

Zouden Nederlanders niet moeten worden gewaarschuwd en worden geadviseerd alleen bij
zeer dringende redenen nog naar Rusland af te reizen zolang de mogelijkheid tot militair
conflict tussen Rusland en Oekraïne zo urgent is als nu?

Antwoord 6 en 7

Zoals aangegeven in het antwoord op vragen 1 en 2 zijn er meerdere wijzigingen doorgevoerd
in het reisadvies voor Rusland naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne.
Bij het kabinet zijn geen signalen bekend van een potentiële dreiging tegen Nederlandse
burgers die in Rusland verblijven. Wel worden alle Nederlanders in Rusland opgeroepen
overal waakzaam te zijn. Daarnaast wordt in het reisadvies verwezen naar een crisispagina
op www.nederlandwereldwijd.nl met informatie over stappen die mensen kunnen nemen bij een dreigende crisis waarbij
ook wordt ingegaan op het belang van een tijdig besluit over vertrek. Ook organiseerden
de Nederlandse Ambassade in Moskou en het Consulaat-Generaal in Sint-Petersburg op
1 maart jl. een online bijeenkomst voor alle Nederlanders die zich bij de BZ informatieservice
hadden geregistreerd. Tijdens de bijeenkomst gaf de Nederlandse Ambassadeur een toelichting
op de huidige ontwikkelingen, werd de boodschap van het reisadvies benadrukt en was
er een mogelijkheid tot het stellen van vragen.

Uiteraard blijft het kabinet de situatie nauwgezet volgen en zal het reisadvies aangepast
worden indien nodig. Ook blijft het Kabinet in nauw contact met internationale partners.

Vraag 8

Heeft u ook in Rusland de oproep gedaan aan Nederlandse staatsburgers om zich te laten
registreren, zodat u beter zicht heeft op de Nederlanders in dat land?

Antwoord 8

In het reisadvies voor Rusland worden Nederlanders in Rusland opgeroepen om zich te
registreren bij de ambassade via de informatieservice van Buitenlandse Zaken.

Vraag 9

Kunt u deze vragen gezien de urgentie van de situatie zo snel mogelijk beantwoorden?

Antwoord 9

Deze vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.