Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kröger en Bontenbal over het bericht 'Grote problemen op stroomnet, provincies willen kiezen wie aansluiting krijgt'

Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 24 februari 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Grote problemen op stroomnet, provincies willen kiezen
wie aansluiting krijgt»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Begrijpt u de wens van de provincies om te kunnen prioriteren bij het aansluiten van
bedrijven op het elektriciteitsnet?

Antwoord 2

Ja, ik heb begrip voor de wens van de provincies om te kunnen prioriteren. Zoals aangegeven
in de recente brief over schaarse transportcapaciteit (Kamerstuk 29 023, nr. 281), is prioriteren aan het einde van de rit, bij het aansluiten, lastig, omdat dit
in strijd is met het non-discriminatiebeginsel in het Europese kader. Mijn inspanningen
zijn er daarom vooral op gericht om eerder te prioriteren, voordat er sprake is van
individuele aanvragen voor een aansluiting en transportcapaciteit.

Zo onderzoek ik of provincies en gemeenten in een eerder stadium kunnen prioriteiten
en selecteren via het bestemminsplan en andere instrumenten uit de omgevingsrecht.
Ook zie ik ruimte om bij investeringen van netbeheerders rekening te houden met de
publieke belangen, mits dat op basis van objectieve en transparante criteria plaatsvindt.
Ik werk dit samen met netbeheerders, ACM en medeoverheden verder uit en bericht uw
Kamer hiervan deze zomer.

Vraag 3 en 4

Hoe staat u tegenover het idee dat provincies een grotere regierol krijgen rondom
energie-infrastructuur?

Hoe beoordeelt u de argumenten van de heer Lomme in zijn Trilemma-bijdrage op Energeia.nl
waarin hij betoogt dat provincies geen grotere regierol moeten krijgen?2

Antwoord 3 en 4

Zoals aangegeven in de recente brief over schaarse transportcapaciteit (Kamerstuk
29 023, nr. 281), kan ik mij een verdere regierol van de provincies bij het sturen van investeringen
van (regionale) netbeheerders indenken, mits dit op basis van objectieve en transparante
criteria plaatsvindt. In het artikel wordt terecht geconstateerd dat het afwegen van
de volgordelijkheid van investeringen in de meeste gevallen een complexe opgave zal
zijn en dat onderschrijf ik. Ook hebben uiteraard niet alle betrokken partijen exact
hetzelfde beeld welke aansluiting waar en wanneer geprioriteerd zou moeten worden.
Voorkomen moet worden dat onzekerheid ontstaat door een lappendeken van verschillende
prioriteringen. Hierbij wil ik ook onderstrepen dat het krijgen van toegang tot het
elektriciteitsnet ook een recht en een noodzakelijke behoefte is. Daar waar afwegingen
meerdere overheden raken, is uiteraard wederzijdse afstemming noodzakelijk.

Vraag 5 en 6

Is het mogelijk een alternatief te ontwikkelen voor het «firstcome, first serve»-principe,
zodat prioriteit gegeven kan worden aan netinvesteringen die de meeste maatschappelijke
waarde toevoegen?

Hoe ver staat u met de uitvoering van de motie-Bontenbal/Thijssen over onderzoeken
of een prioriteringskader duidelijkheid kan bieden bij een gebrek aan netcapaciteit
(32 813-775)?3

Antwoord 5 en 6

Het «first come first serve»-principe is van toepassing op individuele aanvragen voor
een aansluiting en transportcapaciteit. Naar aanleiding van de motie Bontenbal/Thijsen
(Kamerstuk 32 813, nr. 775), ben ik in mijn brief van 8 februari 2022 ingegaan op de ruimte om bij investeringen
van netbeheerders rekening te houden met de publieke belangen. Zie verder het antwoord
op vraag 2.

Ook heb ik in het commissiedebat op 17 februari toegezegd om te bezien hoe andere
Europese landen met deze Europese regelgeving omgaan en zal ik hier ook bij de Europese
Commissie navraag naar doen zodat we kunnen bezien of ervaringen in ander EU-lidstaten
tot nieuwe inzichten voor de Nederlandse context kunnen leiden.