Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Peter de Groot over het bericht 'Bouw van zeker tienduizend huizen bedreigd door geldtekort'

Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
21 februari 2022).

Vraag 1

Kent u het bericht «Bouw van zeker tienduizend huizen bedreigd door geldtekort» van
18 januari jl.?1

Antwoord 1

Ik ben bekend met dit bericht.

Vraag 2

Wat zijn de ervaringen in de praktijk met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN)?

Antwoord 2

SVN beheert sinds 2018 de Transformatiefaciliteit en brengt hierover kwartaalrapportages
uit. SVN heeft tot nu toe naar tevredenheid haar taken uitgevoerd.

Vraag 3

Deelt u de mening dat het SVN een belangrijk middel is om meer woningen in het binnenstedelijke
gebied te realiseren en het transformeren van atypische locaties zoals leegstaande
winkelpanden, kantoren en fabrieksterreinen naar woningen te stimuleren?

Antwoord 3

Ja, die deel ik. De Transformatiefaciliteit is een belangrijk en succesvol instrument
die het Ministerie van BZK inzet om de gebiedstransformaties en vastgoedtransformaties
aan te jagen. Dit instrument onderscheidt zich van de andere instrumenten omdat het
hier een leningsfaciliteit betreft. Door het verstrekken van geldleningen aan ontwikkelaars
wordt beoogd de woningbouw op binnenstedelijke transformatielocaties op gang te brengen
door specifiek investeringen in de voorfase te financieren. Aankomend voorjaar zal
ik uitgebreider ingaan op mijn inzet op het gebied van transformatie.

Vraag 4

Hoe komt het dat het geld niet snel genoeg terugstroomt naar het fonds, aangezien
met de huidige aanvraagstroom en de doorrekening van het SVN de verwachting is dat
de geldpot voor de zomer leeg zal zijn en het fonds aangeeft dat er meer leningen
worden uitgezet, in verband met de vele vraag, dan dat er aflossingen plaatsvinden?

Antwoord 4

De leningen worden tot nu toe zoals begroot afgelost. Eind 2021 is circa € 7 mln.
afgelost. De verwachting is dat in de eerste helft van 2022 de volgende aflossingen
zullen binnenstromen. SVN merkt op dat het aantal aanvragen groter is dan verwacht.
Daarmee zou de voorziene leningenstroom onder druk kunnen komen te staan.

Vraag 5

Is het aantal van 10.000 á 12.000 te bouwen/transformeren woningen die, zoals het
aritkel stelt, dit jaar in het gedrang kan koemen, een voorwaarde die het Rijk heeft
gesteld aan het beschikbaar stellen van de bijna 60 miljoen euro? Zo ja, welke mogelijkheden
zijn er om dit doel alsnog te halen?

Antwoord 5

Het Ministerie van BZK heeft € 58 mln. beschikbaar gesteld. Hiervan is € 43 mln. gecommitteerd.
Hiermee wordt de realisatie van 3.218 woningen ondersteund, waarvan 1.658 betaalbare
huur- en koopwoningen (52%). De genoemde aantallen 10.000 a 12.000 te bouwen woningen
zijn inschattingen door SVN en maken geen onderdeel uit de voorwaarden van de Transformatiefaciliteit.

Vraag 6

Zijn er mogelijkheden om het Rijk garant te laten staan voor het fonds en het geld
in het fonds tijdelijk te verhogen, gelet op het feit dat het een lening is en het
geld dus terugkomt, nu het SVN aangeeft dat, ondanks het feit dat de aflossingen niet
snel plaatsvinden, er over het algemeen een hoge omloopsnelheid is en dat de rente
en aflossingen worden terugbetaald?

Antwoord 6

De middelen die SVN beheert zijn Rijksmiddelen. Aan de te verstrekken leningen zijn
risico’s verbonden. Partijen kunnen financieel in de knel komen tijdens de ontwikkeling
van de locaties waardoor de aflossing later plaats vindt of helemaal niet in een worstcasescenario.
Tot nu toe zijn de leningen tijdig afgelost. Ik ga in het kader van het woningbouwprogramma
verkennen wat nodig is om de Transformatiefaciliteit ook de komende jaren goed te
laten draaien.

Vraag 7

Wat zouden de gevolgen zijn van een vroegtijdige sluiting van het geldloket?

Antwoord 7

Vroegtijdige sluiting van het Loket betekent dat er geen aanvragen ingediend kunnen
worden door partijen die een lening nodig hebben om een voorfase te financieren. Dit
zal vertraging oplevering voor de ontwikkeling van de woningen door deze partijen.

Vraag 8

Hoe gaat u invulling geven aan het intensiveren van de transformatie van alleen kantoren
naar woningen naar een aantal van 15.000 per jaar in het licht van deze subsidie?
Gaat u daar dit stimuleringsfonds ook voor inzetten en is daarvoor ophoging van het
fonds voor nodig?

Antwoord 8

De ambitie om 15.000 woningen per jaar te creëren via transformatie reikt verder dan
de transformatie van kantoren. Het kan ook gaan om bijvoorbeeld winkelgebieden of
bedrijventerreinen. Voor het intensiveren van de transformatie naar 15.000 per jaar
is extra inzet nodig langs verschillende lijnen. In het kader van het woningbouwprogramma
en het Nationaal transformatieplan wordt deze inzet uitgewerkt.

Vraag 9

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord 9

Ja. Zie de beantwoording van de vragen 1 tot en met 8.