Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ellian over het artikel ‘Oud-tbs’er Zouo A. vrijdag voorgeleid in Nederland voor dodelijke schietpartij’

Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 1 februari 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Oud-tbs’er Zouo A. vrijdag voorgeleid in Nederland
voor dodelijke schietpartij»?1

Antwoord 1

Ja, ik heb hiervan kennisgenomen.

Vraag 2

Wat vindt u van het feit dat iemand aan wie tbs was opgelegd, meteen na beëindiging
van zijn behandeling in de criminaliteit terugvalt, terwijl het Openbaar Ministerie
daar uitdrukkelijk voor waarschuwde?

Antwoord 2

Het past mij niet om op een individuele casus in te gaan. In zijn algemeenheid kan
ik zeggen dat de tbs-maatregel is gericht op het voorkomen van recidive. Gedurende
de tbs-maatregel worden de risico’s voor de veiligheid van de samenleving altijd scherp
in het oog gehouden, onder meer aan de hand van risicotaxaties en klinische oordelen.
Als iemand ondanks de tbs-behandeling recidiveert is dat ernstig en moet de dader
worden vervolgd en gestraft. Iedereen zet zich maximaal in om recidive te voorkomen,
maar we kunnen nooit garanderen dat personen niet recidiveren.

Vraag 3, 4

Wat vindt u ervan dat Reclassering Nederland, herhaaldelijk beoordeelde dat het risico
op herhaling van het plegen van strafbare feiten laag zou zijn?

Welk toetsingskader hanteert Reclassering Nederland in dit soort gevallen om tot een
oordeel te komen? Acht u dit toetsingskader actueel en toereikend?

Antwoord 3, 4

Zoals ik bij mijn antwoord op vraag 2 aangaf, past het mij niet om in te gaan op de
specifieke afwegingen in deze individuele casus. In het algemeen maakt de reclassering
voor het inschatten van het recidiverisico gebruik van het risicotaxatie-instrument
RISC. Met dit instrument brengt de reclassering op gestructureerde wijze de risico-
en beschermende factoren in beeld en maakt een inschatting van het recidiverisico.
Onderdeel van de RISC is de OXREC, een risicotaxatie-instrument van de University
of Oxford waarmee op basis van statische en dynamische factoren een statistische berekening
wordt gemaakt van het recidiverisico.

De University of Oxford heeft de OXREC in 2017 gevalideerd voor Nederland op basis
van data van het CBS, het WODC en de drie reclasseringsorganisaties. Daarnaast heeft
de Vrije Universiteit in 2021 een validatiestudie naar de risico- en beschermende
factoren van de RISC afgerond, waarin geconcludeerd is dat de leefgebieden de relevante
risicofactoren omvatten.2 Indien nodig kan de reclassering ook gebruik maken van verdiepende instrumenten,
bijvoorbeeld bij zedendelinquenten of relationeel geweld.

Gegeven de totstandkoming en wetenschappelijke validatie van het instrumentarium,
de werkwijze van de reclassering en de kwaliteitsborging daarvan acht ik dit instrumentarium
actueel en toereikend.

Vraag 5

Wat vindt u van het feit dat een voormalig onder terbeschikkinggestelde verdacht wordt
van het doodschieten van iemand, een zeer ernstig strafbaar feit?

Antwoord 5

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Hoe staat de implementatie van alle lessen en maatregelen naar aanleiding van de zaak
Michael P. ervoor?

Antwoord 6

Zoals vermeld in de voortgangsbrief forensische zorg van 12 mei 2021 op basis van
de onafhankelijke toets op de implementatie door Significant Public, is de implementatie
afgerond.3 De aanpassingen in regelgeving die toen nog moesten worden doorgevoerd zijn inmiddels
allemaal afgerond.

Vraag 7

Hoe beoordeelt u het feit dat de laatste jaren zeer ernstige strafbare feiten zijn
gepleegd door tbs-gestelden of voormalig tbs-gestelden?

Antwoord 7

Zie het antwoord op vraag 2. Daarbij vind ik van belang te vermelden dat uit onderzoek
door het WODC volgt dat de cijfers voor recidive voor een zeer ernstig delict na tbs
met dwangverpleging relatief laag zijn (binnen twee jaar na uitstroom recidiveert
4,2 procent).4 Uit ditzelfde onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat dit cijfer voor personen die alleen
tijdens een detentie forensische zorg hebben gekregen 11 procent is.

Vraag 8

Hoe gaat u de balans bewaken tussen het veilig houden van de samenleving en de voorbereiding
op een veilige terugkeer in de maatschappij van tbs-gestelden?

Antwoord 8

Zoals beschreven in de Visie forensische zorg is het voor de voorbereiding op een
veilige terugkeer in de maatschappij van tbs-gestelden van belang om stapsgewijs vrijheden
toe te kennen.5 Dit doen we door scherpe risicotaxatie, goede informatieoverdracht en passende begeleiding
en toezicht. Het evenwicht tussen beveiliging, behandeling en rechtsbescherming moet
continu bewaakt worden zodat het past bij het rechtsgevoel in de samenleving én ruimte
biedt voor verantwoorde terugkeer. Dit uitgangspunt is verder uitgewerkt in het Kwaliteitskader
Forensische Zorg. Na besluitvorming over financiering van hieruit voortkomende meerkosten
wordt het naar verwachting dit jaar ingevoerd. In het kwaliteitskader zijn door de
sector normen vastgelegd die bepalen wat kwalitatief goede forensische zorg is.

Vraag 9

Kunt u in gesprek gaan met de Inspectie J&V over onderhavige casus en daarbij bespreken
of de Inspectie J&V als toezichthouder op de tenuitvoerlegging van tbs-maatregelen
aanleiding ziet om een (verkennend) onderzoek te doen naar een betere bescherming
van de samenleving tijdens het resocialisatietraject van tbs-gestelden? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 9

De Inspectie is op de hoogte van deze casus, omdat de reclassering conform protocol
de Inspectie over deze casus heeft geïnformeerd. Daarbij heeft de reclassering aangegeven
– zoals vaker gebeurt – een interne evaluatie uit te voeren. De Inspectie heeft –
als onafhankelijk toezichthouder – bij mij aangegeven de uitkomsten van de evaluatie
af te wachten alvorens de melding af te sluiten of verder in behandeling te nemen.

Vraag 10

Kunt u de Kamer op korte termijn informeren over de capaciteitsuitbreidingen bij tbs-klinieken?

Antwoord 10

Ik informeer uw Kamer voor de zomer in de volgende voortgangsbrief forensische zorg
over capaciteitsuitbreidingen bij tbs-klinieken.