Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Plas over het inwerkingtreden van de REACH Verordening

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 25 januari
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het item «Vanaf 2022 geen groene en rode tattoos meer mogelijk:
«Het is nog maar de vraag of het er veiliger op wordt»» van NPO Radio 11?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Heeft u er in Europees verband op aangedrongen dat een dergelijke verordening gestoeld
moet zijn op sluitend wetenschappelijk bewijs van de schadelijkheid van alle nu verboden
stoffen? Vindt u de kennis die daar momenteel over bekend is voldoende?

Antwoord 2

Het op de markt brengen van stoffen is geregeld via de Europese REACH verordening.
Uitgangspunt van deze verordening is dat degene die een stof op de markt brengt, aantoont
dat het gebruik veilig is. Voor de tatoeage-inkten was er zorg dat het gebruik onvoldoende
veilig was. Daarom heeft in 2017 het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA),
in samenwerking met drie lidstaten, een dossier met daarin een wetenschappelijk onderbouwd
voorstel tot het beperken van schadelijke chemische stoffen in tatoeage-inkt ingediend.
REACH kent vervolgens een grondige procedure waarin twee afzonderlijke comités van
wetenschappers een voorstel toetsen: in 2018 heeft het Comité risicobeoordeling (RAC)
ingestemd met de beoordeling van de risico’s van de stoffen, in 2019 heeft het Comité
sociaaleconomische analyse (SEAC) geoordeeld dat de voorgestelde beperking in termen
van socio-economische voordelen en kosten de meest geschikte maatregel was om de in
kaart gebrachte risico’s weg te nemen.

Ik zie geen reden om te twijfelen aan de bevindingen van de wetenschappelijke comités.
Overigens is de industrie tijdens de wetenschappelijke beoordeling meermaals in de
gelegenheid gesteld om aanvullende informatie aan te leveren. Er is hierbij geen informatie
geleverd waaruit zou kunnen blijken dat de stoffen minder gevaarlijk of schadelijk
zijn dan waar in het dossier van is uitgegaan.

Vraag 3

Klopt het dat er vanwege de nieuwe regelgeving bepaalde kleuren niet beschikbaar worden
voor consumenten? Bent u bereid om een uitzondering te maken voor het afmaken van
tattoo’s waaraan reeds voor het invoeren van de regelgeving begonnen is met de oude
inkt?

Antwoord 3

Bepaalde pigmenten waarvan bekend is dat ze gevaarlijk zijn of schade kunnen veroorzaken,
zijn verboden. In het REACH-traject is gebleken dat voor de meeste pigmenten veilige
alternatieven bestaan. Fabrikanten en importeurs van inkten die niet aan de regelgeving
voldoen, zullen hun producten moeten aanpassen. Het tijdig op de markt brengen van
deze aangepaste producten is hun eigen verantwoordelijkheid. De REACH restrictie is
bindende EU-regelgeving die niet op

nationaal niveau kan worden uitgesteld. Het gebruik van veel van deze pigmenten was
overigens in Nederland al niet toegestaan sinds 2003, toen het Warenwetbesluit tatoeagekleurstoffen
in werking trad.

Vraag 4

Zijn de alternatieve stoffen gebruikt voor de nieuwe inkt veiliger dan de oude stoffen?
Waaruit blijkt dat?

Antwoord 4

De REACH restrictie stelt eisen aan tatoeage-inkten en verbiedt de aanwezigheid van
een groot aantal stoffen waarvan bekend is dat ze gevaarlijk zijn of schade kunnen
veroorzaken. Vanaf 4 januari 2022 moeten fabrikanten en leveranciers van inkten aan
de REACH-restrictie voldoen. Het is de verantwoordelijkheid van de fabrikanten en
leveranciers dat de inkten die zij produceren, importeren of verhandelen geen verboden
stoffen bevatten en dat zij zich ervan vergewissen dat de alternatieven veilig zijn.

Vraag 5

Klopt het dat fabrikanten in relatief minder zorgvuldigheid de nieuwe tattoo inkt
hebben moeten ontwikkelen? Is er voldoende onderzoek gedaan naar de veiligheid van
deze inkt op de langere termijn?

Antwoord 5

Zoals eerder aangegeven, werden in Nederland al sinds 2003 in het Warenwetbesluit
tatoeagekleurstoffen eisen aan de samenstelling van tatoeage-inkten gesteld, die soms
dezelfde aspecten betroffen als de nu in werking getreden REACH restrictie. Ondernemers
zouden hier dus al aan moeten voldoen. Bovendien geldt dat aan de totstandkoming van
het verbod een lang traject van oordeelsvorming en besluitvorming vooraf is gegaan,
waarbij de industrie steeds gelegenheid heeft gehad om informatie te geven en bezwaren
te uiten. Na het aannemen van de REACH restrictie in december 2020 is een overgangstermijn
ingegaan tot 4 januari 2022. Het tijdig en zorgvuldig ontwikkelen van veilige tatoeage-inkt,
met inachtneming van de geldende regels, is de verantwoordelijkheid van de fabrikant.
Zolang de fabrikant de veiligheid van zijn producten niet kan garanderen, dient hij
deze niet op de markt te brengen.

Vraag 6

Kunt u garanderen dat consumenten niet praktisch gezien in de proeffase van deze nieuwe
stoffen belanden door de Verordening inzake de registratie en beoordeling van en de
autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH) (1907/2006/EG)?

Antwoord 6

De restrictie geldt juist voor stoffen waarvan het is aangetoond dat ze schadelijke
eigenschappen hebben. Het is aan de fabrikanten van tatoeageproducten en leveranciers
om aan de REACH restrictie te voldoen. Het op de markt brengen of verhandelen van
producten met componenten waarvan de gevaren en risico’s onzeker zijn, is onwenselijk
en juist wat REACH beoogt te voorkomen. Met het stellen van Europese regels ten aanzien
van het gebruik van chemische componenten in deze producten, wordt bijgedragen bij
aan een geharmoniseerd hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid binnen
de EU.

Vraag 7

Bent u ervan op de hoogte dat een combinatie van de covid-maatregelen (oplopende werkdruk
na de lockdown) en de REACH verordening voor veel stress zorgt onder de tattooshops
en dat dit kan leiden tot sneller en minder secuur werken?

Antwoord 7

Het is de verantwoordelijkheid van de ondernemer om te allen tijde aan de toepasselijke
wet- en regelgeving te voldoen, onafhankelijk van het maatschappelijk klimaat. Als
een tatoeëerder van zichzelf inschat dat zijn werkdruk leidt tot gevaarlijke situaties
voor de consument, moet hij zijn verantwoordelijkheid nemen en niet gaan werken.

Vraag 8

Begrijpt u dat een stabiele bedrijfsvoering bemoeilijkt wordt door het feit dat veel
tattoo-artiesten ZZP’er zijn en daarom weinig steun kunnen verwachten, terwijl ze
ondertussen grote investeringen moeten doen in hun winkels om aan de wetgeving te
voldoen?

Antwoord 8

Het economisch steunpakket is niet bedoeld om ondernemers te compenseren voor de kosten
die zij moeten maken om te voldoen aan de wet- en regelgeving. Er heeft een grondige
sociaaleconomische analyse plaatsgevonden die aangaf dat deze restrictie de meest
geschikte maatregel is om de in kaart gebrachte risico’s weg te nemen. Hierbij werden
geen significante negatieve economische gevolgen voor de betrokken toeleveringsketens
voorzien.

Vraag 9

Bent u ook bang dat al deze factoren het risico creëren dat tatoeëren in het zwarte
circuit toeneemt? Hoort u geluiden uit de sector dat tattoo artiesten overwegen zwart
te gaan werken?

Antwoord 9

Tatoeëerders dienen te beschikken over een vergunning van de GGD, waarmee zij hebben
aangetoond veilig en hygiënisch te werken. Ervaring leert dat tatoeëerders doorgaans
sterk hechten aan de veiligheid van hun cliënten en veilig, hygiënisch en legaal werken
daarom erg belangrijk vinden.

Er zijn geluiden bekend van tatoeëerders waarbij dat niet het geval is. De Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (hierna: NVWA) treedt hard op tegen ondernemers die illegaal
werken. Consumenten kunnen zelf controleren of zij te maken hebben met een hygiënische,
vergunde locatie op de website https://www.veiligtatoeerenenpiercen.nl/.

Vraag 10

Bent u het ermee eens dat de huidige samenwerking tussen overheid en tattoobranche
heeft gezorgd voor meer professionalisering en meer veiligheid? Kunt u zich inzetten
om deze relatie goed te houden en een toename van het tatoeëren in de «underground»
te voorkomen?

Antwoord 10

Precies daarom is deze samenwerking in het verleden opgestart en ik blijf mij inzetten
om het goede contact met de ondernemers te onderhouden. De keuze van een tatoeëerder
om willens en wetens zonder vergunning te tatoeëren en daarmee de wet te overtreden,
staat los van de intensiteit van het contact tussen overheid en branche. Zoals eerder
aangegeven treedt de NVWA hard op tegen ondernemers die illegaal werken.

Vraag 11

Bent u bereid om het handhaven van de REACH Verordening (1907/2006/EG) met zes maanden
uit te stellen teneinde ruimte te geven voor meer onderzoek naar de nieuwe alternatieve
inkten, het afmaken van reeds begonnen tatoeages met de oude inkten en om tattooshops
de nodige ademruimte te verschaffen?

Antwoord 11

De REACH restrictie is bindende EU-regelgeving. De restrictie is december 2020 aangenomen,
dus er is al een jaar ruimte geweest voor onderzoek naar veiliger alternatieven. Als
lidstaat zijn wij niet bevoegd om de ingangsdatum van EU-regelgeving naar eigen inzicht
aan te passen.

Vraag 12

Bent u bereid tot een overleg met experts van de tattoopoli in het Alrijne Ziekenhuis
te Leiden over de veiligheid van de nieuwe stoffen en de handhaving van de REACH Verordening
(1907/2006/EG)?

Antwoord 12

Ik sta altijd open voor overleg met experts die menen de veiligheid te kunnen verhogen.

Vraag 13

Kunt u deze vragen elk afzonderlijk en zo spoedig mogelijk beantwoorden?

Antwoord 13

Ja.