Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Aukje de Vries over de beschikbaarheid van locaties testen voor toegang op de Waddeneilanden en dunbevolkte gebieden

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 20 december
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met de recente berichten «Testlocatie De Koog gaat definitief dicht»
in de Texelse Courant en «Testen voor Toegang op Texel gaat vanaf komend weekend definitief
dicht»? Wat vind u van deze berichten?1, 2

Antwoord 1

Ja. Ik vind dat testen een alternatief moet zijn en dat het daarvoor belangrijk is
dat Testen voor Toegang bereikbaar en beschikbaar is, ook op de Waddeneilanden.

Vraag 2

Bent u bekend met eerdere signalen over een continu wisselend beeld van de beschikbaarheid
van Testen voor Toegang op onder meer de Waddeneilanden? Welke signalen heeft u daarover
gehad?

Antwoord 2

Ik ben bekend met deze signalen die het gevolg zijn van het feit dat de testbehoefte
op de Waddeneilanden varieert van een enkele test per dag tot een tiental in de week.
Er is veel contact geweest in de afgelopen weken tussen het Ministerie van VWS, Stichting
Open Nederland, de gemeenten van de Waddeneilanden en de testaanbieders die actief
zijn op die Waddeneilanden. Om testcapaciteit te borgen op de Waddeneilanden, die
vanwege hun ligging in combinatie met de relatief hoge vaccinatiegraad van de bewoners
uniek zijn in relatie tot andere gemeenten, heb ik de Stichting Open Nederland de
opdracht gegeven testcapaciteit voor de Waddeneilanden in te kopen. De Stichting heeft
een concessie uitgeschreven op basis waarvan de testcapaciteit wordt geborgd. In de
tussentijd heeft de Stichting er samen met de huidige testaanbieders en gemeenten
voor gezorgd dat op de Wadden testcapaciteit beschikbaar blijft voor burgers.

Vraag 3

Welke andere knelpunten zijn er in de fijnmazige dekking van het Testen voor Toegang
nog meer bij u bekend?

Antwoord 3

Op 14 december 2021 is het mogelijk voor 99,9% van Nederland om binnen 30 minuten
reistijd (enkele reis per auto) en voor meer dan 96% van Nederland om binnen 20 minuten
reistijd (enkele reis per auto) een van de meer dan 800 testlocaties van Testen voor
Toegang te bereiken.

Wel weten we dat testaanbieders het bij een hele lage testvraag soms moeilijk hebben
een testlocatie rendabel te exploiteren. Een lage testvraag kan komen door een terugval
in het aantal mensen in een regio dat gebruik wil maken van Testen voor Toegang, maar
ook doordat er in een bepaald gebied veel concurrentie is. Daardoor kan het voorkomen
dat een testlocatie gesloten wordt. In heel veel gevallen heeft dat geen tot nauwelijks
consequenties voor de bereikbaarheid. In enkele gevallen kan dat mogelijk leiden tot
een al dan niet tijdelijke iets langere reistijd. Indien dit voorkomt, dan zal Stichting
Open Nederland samen met gemeenten proberen een nieuwe testaanbieder te vinden voor
dat gebied. In het unieke geval van de Waddeneilanden is dit probleem natuurlijk een
stuk groter dan voor gemeenten op het vaste land. Daarom heeft Stichting Open Nederland
specifiek voor de Waddeneilanden een structurele alternatieve oplossing gevonden.

Vraag 4

Hoe is in de aanbesteding rekening gehouden met het feit dat het bij het vergoeden
op basis van het aantal testen het niet meer rendabel is testlocaties zoals Texel,
maar ook in andere dunbevolkte gebieden, open te houden?

Antwoord 4

De aanbesteding per 11 oktober 2021 had als doel om de volledige markt te benutten
voor het realiseren van voldoende testcapaciteit voor testen voor toegang. Door de
hele markt te benutten, middels een vaste prijs per test, is het mogelijk geweest
om het aantal testlocaties te vergroten van ruim 120 testlocaties voor 11 oktober
2021 naar ruim 800 testlocaties op 2 december 2021. Daarnaast zijn de kosten gekoppeld
aan het gebruik. Omdat uitgegaan moet worden van een gelijke behandeling van alle
testaanbieders, is er een prijs vastgesteld die het mogelijk maakt om overal in Nederland
te exploiteren terwijl de kosten tegelijkertijd zo laag mogelijk gehouden kunnen worden.
In zeer extreme gevallen, waarbij de testvraag enkele testen per dag bedraagt, is
het nagenoeg onmogelijk om middels deze systematiek een rendabele locatie te exploiteren.
Daarom is specifiek voor de Waddeneilanden, vanwege het ontbreken van een alternatief
dat misschien net buiten de «grens» van 30 minuten reisafstand ligt, een structurele
oplossing gevonden.

Vraag 5

Bent u het eens dat zeker nu er wettelijke voorstellen liggen om de inzet van coronatoegangsbewijzen
uit te kunnen breiden en Testen voor Toegang breder noodzakelijk kan zijn, het dan
op alle plekken in Nederland mogelijk moet zijn een locatie voor Testen voor Toegang
dichtbij te hebben (maximaal een halfuur met de auto)? Zo ja, hoe gaat u dat regelen?

Antwoord 5

Ik vind dat testen een bereikbaar en beschikbaar alternatief moet zijn en dat het
daarvoor belangrijk is dat Testen voor Toegang zo goed mogelijk aan de 30-minutennorm
voldoet. Stichting Open Nederland organiseert Testen voor Toegang en ik heb met hen
afgesproken dat de bereikbaarheid binnen 30 minuten reistijd een van hun belangrijkste
taken is. Tot nu toe is het hen ook elke keer gelukt om een passende oplossing te
vinden. Ik blijf met hen in gesprek om te doen wat daarvoor nodig is.

Vraag 6

Deelt u de mening dat Testen voor Toegang voor iedereen binnen een redelijke afstand
en reistijd beschikbaar moet zijn en blijven, ook voor iedereen die op de Waddeneilanden
woont en werkt?

Antwoord 6

Zie antwoord op vraag 5. Dit geldt evengoed voor de Waddeneilanden. Ook voor de Waddeneilanden
is een passende oplossing gevonden.

Vraag 7

Herinnert u zich de eerdere vragen van de VVD over de problemen en knelpunten op de
Waddeneilanden en andere dunbevolkte gebieden en antwoorden van uw kant? Hoe moeten
de genoemde nieuwsberichten in het licht van uw antwoorden worden gezien?3

Antwoord 7

Ik sta nog steeds achter de antwoorden op uw Kamervragen van 15 oktober 2021 over
de beschikbaarheid van testcapaciteit buiten de randstad. Daarin heb ik aangegeven
dat 99,9% van Nederland binnen 30 minuten op een testlocatie kan zijn en dat dit beeld
een momentopname was. Sinds die tijd heb ik met alle betrokken partijen samengewerkt
om de bereikbaarheid en beschikbaarheid van Testen voor Toegang op peil te houden
en dat is zo goed als mogelijk gelukt. Zeer korte tijd was het niet mogelijk om op
alle Waddeneilanden te testen. Op dit moment kan opnieuw 99,9% van Nederland zich
binnen 30 minuten bij Testen voor Toegang laten testen, waaronder alle mensen op de
Waddeneilanden.

Vraag 8

Hoe kijkt u naar de implicaties die de slechte beschikbaarheid van Testen voor Toegang
heeft voor de lokale ondernemers en de bewoners op de Waddeneilanden en hoe wilt u
dit tegengegaan?

Antwoord 8

Zie het antwoord op vraag 3, 4 en 6.

Vraag 9

Welke maatregelen gaat u nemen om nu eindelijk eens stabiele locaties voor Testen
voor Toegang beschikbaar te hebben en te houden op de Waddeneilanden en in andere
dunbevolkte gebieden?

Antwoord 9

Op de Waddeneilanden is een structurele oplossing gevonden door Stichting Open Nederland
in overleg met de gemeenten. Verder monitort Stichting Open Nederland de verdeling
van testlocaties over Nederland en houdt zij in de gaten wat de reistijden zijn en
is continu in gesprek met gemeenten op welke manier de bereikbaarheid en de beschikbaarheid
van Testen voor Toegang in bepaalde dunbevolkte regio’s kan worden geregeld. Nogmaals,
er is voor 99,9% van Nederland een testlocatie op 30 minuten reistijd.

Vraag 10

Kunt u aangeven wat de status is van het gesprek dat de gemeente Texel heeft met uw
ministerie? In hoeverre is er ook overleg met andere gemeenten waar een vergelijkbare
situatie speelt?

Antwoord 10

Het Ministerie van VWS en Stichting Open Nederland staan in contact met de gemeenten
van de Waddeneilanden en er is de afgelopen tijd gezamenlijk gezocht naar een passende
en structurele oplossing. Deze oplossing is inmiddels ook gevonden.

Ook is er de afgelopen maanden goed contact geweest met Veiligheidsregio’s en gemeenten
op plaatsen waar men langer dan 30 minuten moest reizen naar een testlocatie en daar
waar dat dreigde te gaan gebeuren. Dit heeft geleid tot een goede bereikbaarheid voor
99,9% van Nederland.