Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Agema over de tabel gebaseerd op NICE-data waaruit blijkt dat er nu meer tachtigplussers met corona zijn opgenomen in onze ziekenhuizen dan vóór de start van de vaccinatiecampagne

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 29 november
2021)

Vraag 1

Wat is uw reactie op bijgevoegde tabel welke werd samengesteld door de heer Y. Bleijenberg
over het aantal COVID-19-opnames uitgesplitst naar leeftijd?1

Antwoord 1

Deze grafiek laat zien dat het aantal opnames, in navolging van het aantal besmettingen,
sterk oploopt. Dit is voor een groot deel te verklaren door de verhoogde infectiedruk
van de laatste weken. Deze verhoogde infectiedruk leidt zowel tot een toename van
infecties bij ongevaccineerden als tot een toename in doorbraakinfecties bij gevaccineerden.
Door de hoge infectiedruk komen mensen nu vaker in aanraking met het virus waardoor
ook gevaccineerden vaker besmet raken.

Daarbij is er bij de oudere leeftijdsgroepen (70-plus) een lagere vaccineffectiviteit.
Over de data van de laatste weken wordt deze geschat op 86%2. Dit betekent dat de kans op ziekenhuisopname 7 keer kleiner is voor gevaccineerde
70-plussers. De vaccins werken dus nog steeds zeer goed tegen ziekenhuisopname, maar
het risico voor ouderen is groter dan voor de jongeren.

Vraag 2

Waarom moeten Kamerleden voor hun informatie burgers raadplegen en krijgt de Kamer
deze tabel niet gedeeld via u?

Antwoord 2

Het klopt niet dat u voor dergelijke informatie van burgers afhankelijk bent. Het
coronadashboard toont een soortgelijke grafiek met daarin het aantal ziekenhuisopnames
per leeftijdsgroep door de tijd heen.3 Daarnaast zijn er meerdere vormen van informatievoorziening voor de Kamer. Zo zijn
er de frequente Kamerbrieven betreffende de laatste stand van zaken omtrent het coronavirus,
is er het coronadashboard waarop de laatste data worden gedeeld, brengt het RIVM (twee)wekelijks
meerdere rapportages uit zoals de rapportage over de vaccinatiestatus van de COVID-19-patiënten
in de ziekenhuizen en de vaccineffectiviteit en er zijn de frequente «technische briefings»
in de Tweede Kamer waarin u wordt geïnformeerd door onder anderen de OMT-voorzitter.

De data uit de grafiek zijn publiek toegankelijke data van Stichting NICE.

Vraag 3

Bent u bereid een tabel zoals deze de komende weken dagelijks met ons te delen? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 3

De grafiek komt van Stichting NICE. De data van Stichting NICE is publiek toegankelijk
en wordt dagelijks bijgewerkt. Op hun website worden deze data in verschillende grafieken
weergegeven. Deze data worden niet dagelijks geleverd aan het RIVM. Dat komt omdat
deze data niet altijd up-to-date zijn: niet elk ziekenhuis levert dagelijks alle data
aan. Omdat de data van de laatste week hierdoor onvolkomenheden omvatten, worden deze
in een grijs vlak weergegeven.

Daarnaast toont het coronadashboard het gemiddeld aantal mensen dat per dag met COVID-19
is opgenomen in het ziekenhuis, inclusief IC-opnames. In de grafiek «ziekenhuisopnames
door de tijd heen» staat naast het gemiddelde ook het daadwerkelijke aantal ziekenhuisopnames
(inclusief directe IC-opnames) per dag.

Het doel van het coronadashboard is dan ook om frequent (waar mogelijk dagelijks)
relevante gegevens breed beschikbaar te maken.

Vraag 4

Hoe duidt u het gegeven dat er op dit moment meer tachtigers besmet met het coronavirus
in het ziekenhuis liggen dan vóór de vaccinatiecampagne?

Antwoord 4

De desbetreffende grafiek betreft niet de bedbezetting maar het aantal nieuwe opnames
in de ziekenhuizen. Het aantal opnames voor tachtigers is nu niet hoger dan voor de
vaccinatiecampagne. In de door u genoemde grafiek worden de leeftijdscategorieën boven
de tachtig jaar samengevoegd. Wanneer alleen naar tachtigers (80–89 jaar) wordt gekeken
is de opnamepiek van voor de vaccinatiecampagne hoger dan de huidige piek betreffende
de data tot en met 21 november, zoals ook te zien is in de eerder genoemde grafiek
op het coronadashboard.

Desalniettemin is het zorgelijk dat in de ziekenhuizen meer kwetsbare ouderen worden
opgenomen. In het advies n.a.v. het 131e OMT zegt het OMT daarover «Dit aantal is opgelopen doordat de eerste lijn overbelast is en ziekenhuiszorg niet kan overnemen, thuiszorg en mantelzorg door ziekte uitvallen, en de uitstroom
naar de langdurige zorg stokt.»

Daarnaast is zichtbaar dat de vaccineffectiviteit licht blijft afnemen over kalendertijd,
met name bij de 70-plussers. Dit heeft verschillende mogelijke verklaringen. De mensen
die recent zijn opgenomen hebben gemiddeld een langere tijd tussen vaccinatie en ziekenhuisopname
dan mensen die eerder zijn opgenomen. Daarbij neemt de vaccineffectiviteit licht af
met de tijd sinds vaccinatie, wat de lagere vaccineffectiviteit in de laatste 8 weken
deels verklaart. Daarnaast kunnen de verhoogde infectiedruk, een toenemend verschil
in mate van blootstelling (door bijvoorbeeld ander gedrag) tussen gevaccineerden en
ongevaccineerden en een relatief grotere toename van immuniteit na infectie in de
ongevaccineerde groep leiden tot een iets lagere vaccineffectiviteit naar kalendertijd.

Vraag 5

Komt dat door het zich veilig wanen in geval van volledige vaccinatie? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 5

Er zijn andere redenen aan te wijzen voor deze toename, zie mijn antwoord op vraag
4. Uit gegevens van de RIVM Corona Gedragsunit blijkt dat het aandeel mensen dat zich
zorgen maakt om het coronavirus is toegenomen.

Vraag 6

Komt dat doordat de vaccins meer uitgewerkt zijn dan u ons heeft doen laten geloven?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Het RIVM onderzoekt frequent de vaccineffectiviteit. Een rapportage betreffende vaccineffectiviteit
en ziekenhuisopnames wordt elke twee weken met u gedeeld. Het RIVM publiceert op 30 november
een nieuwe versie.

Vraag 7

Komt dat door de opstuwende werking die het op handen zijnde 2G heeft op de wens van
veel burgers om liever een coronatoegangsbewijs te verkrijgen via een herstelbewijs
in plaats van via vaccinatie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

We hebben geen enkele reden om aan te nemen dat 80-plussers zich bewust besmetten
om een herstelbewijs te ontvangen. Ook voor andere groepen is dit een zeer onverstandige
keuze, omdat zij met een dergelijke besmetting ook anderen kunnen besmetten, zelf
een kans lopen om ernstig ziek te worden en de algehele infectiedruk verhogen.

Vraag 8

Bent u ervan op de hoogte dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) inmiddels
heeft geconstateerd dat er «besmettingsfeestjes» worden gehouden?

Antwoord 8

De IGJ heeft niet zelf geconstateerd dat er «besmettingsfeestjes» worden gehouden.
Wel heeft de inspectie zich krachtig uitgesproken tegen een website waar mensen materialen
konden kopen om zichzelf met het coronavirus te besmetten. Ook waarschuwde de IGJ
mensen in het algemeen zich niet expres te laten besmetten met het coronavirus. De
waarschuwing van de inspectie staat op de IGJ-website4. De betreffende pagina is vrij snel door het hostingbedrijf uit de lucht gehaald.

Vraag 9

Realiseert u zich dat mensen naar deze besmettingsfeestjes gaan omdat ze «liever besmet
dan geprikt» worden en dat dit een opstuwende werking van het aantal coronabesmettingen
geeft?

Antwoord 9

Ondanks het feit dat een doorgemaakte besmetting beschermende werking biedt voor een
volgende besmetting, is dit natuurlijk heel erg onverstandig. Tevens is het advies
om bij een doorgemaakte besmetting nog één vaccinatie te halen.

Ik verwijs daarom zo vaak als ik kan naar de optie van vaccinatie als enige weg uit
deze crisis. De IGJ heeft mij laten weten dat zij van mening zijn dat iedereen die
zichzelf besmet opzettelijk de publieke gezondheid in gevaar brengt en mensen die
dit doen, enorme risico’s nemen, voor zichzelf en voor anderen.

Vraag 10

Realiseert u zich dat deze opstuwende werking van de besmettingen ophoudt als u stopt
met de invoering van 2G? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

Nee, daar ben ik het niet mee eens. De meeste besmettingen komen doordat mensen zich
niet aan de maatregelen houden omdat zij denken óf niet besmet te zullen worden óf
daar niet heel ziek van te zullen worden. Een invoering van 2G zal juist deze groep,
zij het ongevraagd, bescherming bieden omdat zij niet, of in mindere mate, in risicovolle
omstandigheden zullen worden blootgesteld aan het virus.

Dat mensen op deze zeer onverstandige manier omgaan hun eigen gezondheid, die van
hun naasten en de volksgezondheid kan geen reden zijn om af te zien van de inzet van
maatregelen als die effectief zijn.

Vraag 11

Welk percentage van deze in het ziekenhuis opgenomen tachtigers is volledig gevaccineerd?

Antwoord 11

Het RIVM publiceert elke twee weken data over de vaccinatiestatus van de in het ziekenhuis
opgenomen COVID-19-patiënten. Hierin wordt onderscheid gemaakt in drie leeftijdscategorieën:
12–49 jaar, 50–69 jaar en 70 jaar en ouder. In de periode van 11 juli tot en met 14 november
was 57% van de opgenomen 70-plussers in het ziekenhuis volledig gevaccineerd, zie
ook onderstaande tabel uit de RIVM-rapportage van 18 november 20215.

Tabel 3. Aantal ziekenhuis en IC opnames in de periode 11 juli – 14 november 2021
per leeftijdsgroep, zoals geïncludeerd in de berekeningen van vaccin-effectiviteit.
(Bron: RIVM)

Ziekenhuisopnames

IC opnames

Leeftijd (jaar)

Vaccinatiestatus

Vaccinatiestatus

Niet

Deels

Volledig

Niet

Deels

Volledig

12–49

2.105

68

144

431

11

11

50–69

2.105

120

808

674

29

169

≥70

1.543

79

2.156

265

9

178

Vraag 12

Klopt het dat tachtigers die besmet met het coronavirus worden opgenomen in het ziekenhuis,
niet worden opgenomen op de intensive care? Zo ja, waarom is dat?

Antwoord 12

De behandelend arts besluit in overleg met de patiënt of zijn/haar familie of iemand
wel of niet wordt opgenomen op de Intensive Care (IC). Dit besluit dient per patiënt
zorgvuldig gemaakt te worden waarbij verschillende factoren van invloed zijn op de
kans op volledig herstel, waaronder de reden tot opname en medische voorgeschiedenis.
In de besluitvorming weegt mee dat de kans op volledig herstel na IC-opname met name
voor kwetsbare ouderen aanzienlijk kleiner is. Het besluit wordt dus niet enkel genomen
op basis van leeftijd of besmetting met het coronavirus, maar is afhankelijk van de
individuele karakteristieken van de patiënt en de uitkomst uit het hiervoor genoemde
overleg met behandelend arts.

Vraag 13

Hoeveel verpleeghuisbewoners die COVID-19 kregen, werden sinds 27 februari 2020 opgenomen
in het ziekenhuis? Hoeveel op de intensive care?

Antwoord 13

Het RIVM heeft geen informatie over of een persoon een verpleeghuisbewoner is in de
data over ziekenhuis- en IC-opnames van Stichting NICE. Dit zijn medische gegevens
en voor de infectieziektebestrijding is het niet nodig om te weten hoeveel verpleeghuisbewoners
zijn opgenomen in het ziekenhuis. Het RIVM heeft enkel informatie in OSIRIS (meldingen
van positief geteste personen) over of een persoon in een verpleeghuis woont. In OSIRIS
zijn de data over of een persoon is opgenomen in het ziekenhuis dan wel op de IC incompleet.
Kortom, het RIVM kan niet zeggen hoeveel verpleeghuisbewoners er zijn opgenomen in
het ziekenhuis en op de IC. Zij hebben deze informatie enkel beschikbaar naar leeftijd.

Vraag 14

Kunt u deze vragen uiterlijk aanstaande vrijdag (d.d. 24 november 2021) beantwoorden,
gezien de op handen zijnde, mogelijke code zwart? Als dit niet lukt, wilt u dan een
onderbouwing geven waarom niet? Mag dit nederige Kamerlid er in het kader van artikel
68 van de Grondwet op wijzen recht te hebben op deze feitelijke informatie en erop
wijzen dat het in het licht van de actualiteit zinloos is als we de antwoorden pas
over drie weken krijgen?

Antwoord 14

De termijn van 48 uur is te kort gebleken. Er wordt elke keer alles op alles gezet
om u en de Kamer zo snel en volledig mogelijk te voorzien van antwoorden op de schriftelijke
vragen. De antwoorden op deze set vragen stuur ik u ruim binnen de termijn van drie
weken.