Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Eppink over het bericht dat een 'Internationale gezant Bosnië waarschuwt voor hervatting oorlog'

Antwoord van Minister Knapen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 26 november 2021).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van het meest recente rapport van de Hoge Vertegenwoordiger van
de internationale gemeenschap voor Bosnië en Herzegovina, Christian Schmidt, over
de huidige, dreigende ontwikkelingen in dit land?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u ervan op de hoogte dat Milorad Dodik, lid van het presidium van Bosnië en Herzegovina,
dreigt met een afscheiding van Republika Srpska en terugtrekking uit de nationale
instituties zoals de belastingdienst, de politie en het leger?

Antwoord 2

Het kabinet is op de hoogte van de aankondigingen van de heer Dodik dat de Republika
Srpska zich zal terugtrekken uit staatsinstellingen zoals de belastingdienst, de politie
en het leger. Ook is het kabinet op de hoogte van de door de heer Dodik in het verleden
geuite dreigingen over een afscheiding van de Republika Srpska. Voor zover het kabinet
bekend, heeft de heer Dodik in de huidige situatie nog niet concreet gedreigd met
een feitelijke afscheiding.

Vraag 3

Bent u het ermee eens dat een dergelijke afscheiding onwenselijk, onrechtmatig en
ongrondwettelijk is?

Antwoord 3

Het kabinet is van mening dat dergelijke eenzijdige besluiten buitengewoon onwenselijk
en bovendien ongrondwettelijk zijn. Het kabinet steunt de veroordeling door de EU
van de politieke blokkade van Bosnische staatsinstellingen door het leiderschap van
de Republika Srpska.

Vraag 4

Bent u het ermee eens dat als Dodik hiermee doorgaat de spanningen in het land hoog
kunnen oplopen met als gevolg een nieuw gewapend conflict?

Antwoord 4

Het kabinet heeft tot nu toe geen aanwijzingen dat Bosnisch-Servische leiders, of
andere partijen in het land, aansturen op een gewapend conflict. Desalniettemin dragen
de uitspraken en acties van Dodik bij aan toenemende spanningen, ondermijnen ze de
politieke eenheid van Bosnië-Herzegovina en verhogen ze de risico’s op incidenten.
Het kabinet hecht, zeker in deze tijd, aan de positie van de Hoge Vertegenwoordiger
in Bosnië-Herzegovina en aan de EUFOR missie die toezien op de stabiliteit in het
land.

Vraag 5

Bent u het ermee eens dat de internationale gemeenschap, zo ook Nederland, zich met
klem moet uitspreken tegen de plannen en dreigementen van Dodik?

Antwoord 5

Op de Raad Buitenlandse Zaken van 15 november 2021 riep België namens de Benelux op
tot een duidelijke stellingname van de EU tegen revisionistische en polariserende
retoriek, en tegen acties die de soevereiniteit en territoriale integriteit van Bosnië-Herzegovina
ondermijnen. De Peace Implementation Council (PIC) steering board heeft de Bosnisch-Servische blokkade van staatsinstellingen scherp veroordeeld en
steun aan de Hoge Vertegenwoordiger Schmidt herbevestigd. Het kabinet steunt deze
verklaringen. Rusland heeft zich aan de verklaring van de PIC steering board onttrokken. Dat is een gemiste kans.

Vraag 6

Bent u het ermee eens dat de internationale gemeenschap, zo ook Nederland, achter
de Hoge Vertegenwoordiger moet staan en deze dient te steunen in zijn beleid?

Antwoord 6

Ja.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat de internationale gemeenschap, zo ook Nederland, de ernst
van de situatie moet erkennen en het advies van Schmidt moet opvolgen om de Eufor-missie
in Bosnië en Herzegovina te versterken?

Antwoord 7

De EUFOR-missie levert volgens het kabinet een belangrijke bijdrage aan de stabiliteit
van Bosnië-Herzegovina. Het behouden van het huidige robuuste mandaat is daarbij van
belang. Het kabinet is blij dat het mandaat van de EUFOR-missie op 3 november 2021
in de VN Veiligheidsraad opnieuw is verlengd. Volgens de Raadsconclusies van de Raad
Buitenlandse Zaken van oktober 2021 was de EUFOR-missie de afgelopen periode volledig
operationeel. Het kabinet vindt het cruciaal dat dit zo blijft.

Vraag 8

Bent u het ermee eens dat de internationale gemeenschap, zo ook Nederland, er alles
aan moet doen om een nieuw conflict te voorkomen zonder de territoriale integriteit
van Bosnië en Herzegovina aan te tasten?

Antwoord 8

Het kabinet deelt dit standpunt, maar heeft tot nu toe geen aanwijzingen dat de Bosnisch-Servische
leiders, of andere partijen in het land, aansturen op een gewapend conflict. Desalniettemin
dragen de uitspraken en acties van de heer Dodik bij aan toenemende spanningen, ondermijnen
ze de politieke eenheid van Bosnië-Herzegovina en verhogen ze de risico’s op incidenten.
De territoriale integriteit, soevereiniteit en eenheid van Bosnië-Herzegovina staan
wat betreft het kabinet voorop, en dit is tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 15 november
jl in een Benelux interventie verwoord. Het is belangrijk om een gezamenlijke inzet
van de EU en internationale partners ten aanzien van Bosnië-Herzegovina te behouden
en met één stem te spreken.

Vraag 9

Bent u bekend met de oproep die de vorige Hoge Vertegenwoordiger voor Bosnië en Herzegovina,
Valentin Inzko, op 17 mei dit jaar deed aan de leiders van de EU om sancties op te
leggen aan Dodik en andere vertegenwoordigers van Republika Srpska?

Antwoord 9

Een dergelijke oproep is mij niet bekend.

Vraag 10

Bent u bereid het verzoek van Inzko op te volgen en te kijken welke sancties aan Dodik
opgelegd kunnen worden en deze ook daadwerkelijk uit te voeren, danwel de EU op te
roepen deze sancties aan Dodik op te leggen?

Antwoord 10

Het kabinet deelt de zorgen van de Hoge Vertegenwoordiger over de situatie in Bosnië-Herzegovina
en spreekt in EU-verband over de-escalatie van de situatie. Op de Raad Buitenlandse
Zaken van 15 november 2021 riep België namens de Benelux op tot een duidelijke stellingname
van de EU tegen revisionistische en polariserende retoriek en tegen acties die de
soevereiniteit en territoriale integriteit van Bosnië-Herzegovina ondermijnen. De
EU heeft daarbij verschillende instrumenten tot haar beschikking. Vanwege door het
Bosnisch-Servisch leiderschap aangekondigde ongrondwettelijke maatregelen, zal het
kabinet in EU verband aandringen op gerichte maatregelen, waaronder sancties, teneinde
druk uit te oefenen op het Bosnisch-Servisch leiderschap om af te zien van de aangekondigde
stappen.

Vraag 11

Bent u van mening dat Nederland, gezien zijn verleden in Srebrenica, een morele plicht
heeft om voorop te lopen om een ernstig conflict in Bosnië en Herzegovina te voorkomen?

Antwoord 11

De verschrikkingen van de oorlogen op de Balkan in de jaren 90 vormen voor Nederland
en de internationale gemeenschap een belangrijke reden om scherp oog te houden voor
de stabiliteit in de regio, en Bosnië-Herzegovina in het bijzonder. Gezien de zorgwekkende
ontwikkelingen in Bosnië-Herzegovina is een internationale presentie in het land,
in het bijzonder de EUFOR missie en de Hoge Vertegenwoordiger Schmidt, van groot belang.
Nederland is en blijft hiervan een groot pleitbezorger.