Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Bouchallikh en De Hoop over het inzetten van minder treinen door tekort aan verkeersleiding personeel bij ProRail

Antwoord van Staatssecretaris Van Weyenberg (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
25 november 2021).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van het bericht «Personeelstekort ProRail verstoort treinverkeer
in midden van het land» van de NOS d.d. 2 november 2021?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Vindt u het ook zorgelijk dat er treinen uitvallen door personeelstekorten? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 2

Ja. Dat is een uitermate vervelende situatie voor alle gebruikers van het spoor en
ook voor de betrokkenen bij de verkeersleiding zelf.

Vraag 3

Welke maatregelen worden er genomen om dit in de toekomst te voorkomen? Welke maatregelen
zijn er verder nodig?

Antwoord 3

Er worden door ProRail diverse maatregelen genomen om waar mogelijk problemen in de
toekomst te voorkomen. Op korte termijn wordt waar mogelijk personeel ingezet van
andere verkeersleidingsposten en wordt bestaand personeel extra opgeleid om bij te
kunnen springen op de posten waar de situatie het meest nijpend is. Er wordt ook aan
gewerkt om op afstand (vanuit een andere post) bij te kunnen springen en tot slot
worden recent gepensioneerden en andere voormalige treinverkeersleiders waar mogelijk
ingezet. Hierbij geldt dat verkeersleiders kennis moeten hebben van het specifieke
traject waarvoor ze worden ingezet en niet iedereen die beschikbaar is op elke werkplek
kan invallen. De (middel)lange termijn maatregelen zijn gericht op een grotere instroom
van nieuwe verkeersleiders en daartoe is het werving – en selectiebudget fors verhoogd.
Daarnaast wordt de opleiding voortdurend tegen het licht gehouden om zodoende beter
te kunnen opleiden en de slagingskans verder te verhogen. Deze is inmiddels gegroeid
van 50% naar 70%.

ProRail heeft een adviesbureau ingeschakeld om alle maatregelen voor het einde van
het jaar onafhankelijk en extern te laten toetsen en waar nodig aan te scherpen. Conform
de motie van de leden Amhaouch (CDA) en Boulakjar (D66) (Kamerstuk 35 925 XII, nr. 42) zal ik dit onderzoek na oplevering delen met uw Kamer. Ten slotte wisselt ProRail
ervaringen uit met de Brandweer, Luchtverkeersleiding en de Politie hoe om te gaan
met de krappe arbeidsmarkt. Ondanks alle genomen en nog te nemen maatregelen kan niet
worden uitgesloten dat de komende tijd problemen kunnen ontstaan, waarvan reizigers,
vervoerders en verladers overlast zullen ervaren. ProRail verwacht in 2023 het structurele
tekort te hebben opgelost.

Vraag 4

Vindt u ook dat de financiële schade door treinuitval niet in verhouding staat tot
de kosten om snel meer mensen op te leiden, en financiën dus geen rol mogen spelen
in het verhelpen van dit probleem? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

ProRail heeft mij gemeld dat de opleidingscapaciteit de afgelopen jaren fors is uitgebreid
(bijna verdrievoudigd). Financiële overwegingen hebben volgens ProRail geen rol gespeeld
bij het opschalen van de opleidingscapaciteit.

Vraag 5

Bent u bekend met het feit dat ProRail kampt met vergrijzingsproblematiek?2 Deelt u de mening dat het belangrijk is om jongeren te motiveren voor het vak van
treinverkeersleider? Zo ja, bent u bereid om in samenwerking met ProRail te onderzoeken
hoe deze groep voor dit vak kan worden gemotiveerd?

Antwoord 5

Ik ben bekend met het feit dat ProRail, net als andere sectoren, kampt met vergrijzingsproblematiek.
Ik deel de mening dat het belangrijk is om jongeren te motiveren om te kiezen voor
een carrière als treinverkeersleider en in mijn rol als aandeelhouder vraag ik daar
actief aandacht voor. Het strategische personeelsbeleid is dan ook een terugkerend
onderwerp tijdens de aandeelhoudersvergaderingen met ProRail. ProRail zet in die hoedanigheid
dan ook sterk in op arbeidsmarktcommunicatie, in het bijzonder richting studenten,
en benadert proactief kandidaten en legt talent pools aan zodat ze snel kunnen putten
uit in ProRail geïnteresseerde kandidaten. ProRail heeft de afgelopen jaren in dit
kader meer ingezet op «campusrecruitment» (interesseren, werven en selecteren van
studenten). ProRail heeft hier goede ervaringen mee voor de doelgroep HBO/WO-studenten.
Recent is ProRail gestart met uitbreiden van haar aanpak om ook de MBO-doelgroep aan
te spreken. Hierbij ligt o.a. de nadruk op het interesseren van jongeren voor de functie
van treinverkeersleider.

Vraag 6

Bent u bekend met het feit dat ProRail heeft besloten treinverkeersleiders en decentrale
verkeersleiders vanaf 1 december tijdelijk een compensatietoeslag te geven?3 Kunt u in samenwerking met ProRail onderzoeken of het mogelijk is om deze compensatietoeslag
structureel beschikbaar te stellen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ik ben bekend met dit besluit van ProRail. ProRail is bezig met intern onderzoek naar
vraagstukken met betrekking tot de arbeidsmarkt, waaronder ook de functiewaardering
van de verkeersleiders. Naar aanleiding hiervan kan ProRail besluiten nemen.

Vraag 7

Bent u bereid om in gesprek gaan met ProRail en in kaart te brengen waar de financiële
knelpunten liggen? Zo ja, bent u bereid om voldoende financiële hulp te bieden zodat
dit probleem zo snel mogelijk verholpen wordt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Ik heb van ProRail tot op heden geen signaal ontvangen dat de problemen met de bezetting
van de verkeersleiding een financiële component hebben. Indien dat wel het geval zou
zijn, ga ik daarover met ProRail in gesprek.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Minhas (VVD),
ingezonden 3 november 2021 (vraagnummer 2021Z19301) en het lid Alkaya (SP), ingezonden 3 november 2021 (vraagnummer 2021Z19302).