Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Ellian en Segers over de bedreigingen aan het Joods restaurant Hacarmel

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 18 november
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Joods restaurant Hacarmel in Amsterdam opnieuw mikpunt
van bedreigingen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herinnert u zich de eerdere antwoorden op Kamervragen over het bericht «Restaurant
Hacarmel vernield door zelfde verdachte als in 2017»?2

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3

Deelt u de mening dat hier duidelijk sprake is van bedreiging met een antisemitisch
motief? Zo ja/nee, waarom?

Antwoord 3

Omdat het strafrechtelijk onderzoek in deze zaak nog loopt, onthoud ik mij van een
inhoudelijk oordeel over deze zaak.

Vraag 4

Wat is uw oordeel over het feit dat deze zoveelste bedreiging van restaurant Hacarmel
in eerste instantie alleen als klacht van belediging is geregistreerd?

Antwoord 4

De politie heeft aangifte van bedreiging en belediging opgenomen. In de media werd
in eerste instantie alleen bericht over de aangifte van belediging, waaruit het beeld
is ontstaan dat er geen aangifte is opgenomen van bedreiging. Dit is onjuist. Die
zaterdag heeft de politie direct een persbericht verstuurd naar aanleiding van de
onjuiste informatie. In de media is dit misverstand toen ook rechtgezet en er zijn
nieuwe artikelen geplaatst.3

Vraag 5

Hoe beoordeelt de huidige afhandeling van antisemitische incidenten en/of strafbare
feiten?

Antwoord 5

Het is belangrijk om antisemitische incidenten te herkennen en op een juiste manier
op te volgen. In de afhandeling van strafbare feiten, nemen de politie en het OM maatregelen
om te waarborgen dat bij de opsporing en vervolging niet alleen oog is voor het commune
delict, maar juist ook voor een eventueel discriminatoir aspect. De politie zet bijvoorbeeld
in op het betrekken van het «Netwerk Divers Vakmanschap», speciaal hiervoor ingericht,
zodat de nodige specialistische kennis beschikbaar wordt voor de eenheden. De informele
medewerkersnetwerken, zoals het Joods Politie Netwerk, zijn aangesloten op het Netwerk
Divers Vakmanschap. Ook is in 2020 aan het Joods Politie Netwerk, in het kader van
de aanpak van antisemitisme, een bedrag van 50.000 euro beschikbaar gesteld. Met de
inzet van deze middelen wordt het Joods Politie Netwerk in staat gesteld om voorlichting
in alle politie-eenheden te realiseren, zoals met de ontwikkeling van videoboodschappen
die bewustwording van het onderwerp ondersteunen en helpen om antisemitisme te herkennen.
Zowel in ruime zin als maatschappelijk fenomeen, als in enge zin als concreet strafbaar
discriminatiefeit. Hierbij wordt een link gelegd met Joodse tradities omdat daar een
onbekendheid zit bij politiemedewerkers. In dezelfde denklijn wordt ook informatiemateriaal
voor alle eenheden ontwikkeld en worden voorlichtingsbijeenkomsten gehouden.

Vermeldenswaardig is ook de pilot met gespecialiseerde rechercheurs voor de aanpak
van discriminatie en antisemitisme. Deze pilot is dit jaar gestart ter uitvoering
van de motie-Paternotte/Bisschop.4 Voor deze pilot is meerjarig incidenteel 7 miljoen euro toegekend. In deze pilot
maken gespecialiseerde rechercheurs onderdeel uit van het Expertise Centrum Aanpak
Discriminatie – Politie (ECAD-P) dat politie-breed opereert. Het expertisecentrum
zal politiemensen beter in staat stellen om discriminatievraagstukken te herkennen,
op te pakken en af te handelen. Het expertisecentrum heeft ook een landelijke informatie-
en kennisfunctie die ontwikkelingen in de buitenwereld monitort en expertise op het
thema discriminatie ontwikkelt, toepast en onderhoudt. Daar is bijvoorbeeld ook de
taak belegd om jaarlijks de rapportage over discriminatiecijfers samen te stellen
die aan uw Kamer wordt toegestuurd. Het expertisecentrum zorgt er ook voor dat kennis
over de aanpak van discriminatie wordt geïntegreerd in het politieonderwijs.

Ook het Openbaar Ministerie heeft een Landelijk Expertise Centrum Discriminatie (LECD).
Het LECD zorgt onder meer voor een zo goed mogelijke behandeling van discriminatiezaken
door het OM, vanaf het moment van opsporing en onderzoek tot een uitspraak van de
hoogste rechter. Daarbij worden officieren en andere medewerkers binnen het OM op
het gebied van de aanpak van discriminatiezaken geadviseerd en geïnformeerd.

Vraag 6

In de beantwoording van de eerdere schriftelijke vragen schreef u onder andere dat
het van het grootste belang is dat burgers zich veilig voelen, dat adequaat optreden
van politie en Openbaar Ministerie daar dienstig aan is en dat u geen aanleiding had
om te veronderstellen dat dit op dit moment onvoldoende of niet naar behoren zou gebeuren
bij incidenten met een antisemitisch karakter, geeft dit incident hier wel aanleiding
voor? Zo nee, hoeveel incidenten moeten er nog plaatsvinden voordat u kan concluderen
dat er niet op de juiste manier opvolging wordt gegeven aan aanwijzingen, meldingen
en aangiftes met een antisemitisch karakter?

Antwoord 6

Ik onderschrijf het eerder ingenomen standpunt en het genoemde belang dat burgers
zich veilig voelen nog steeds. Evenals het belang daarbij van adequaat optreden door
politie en OM en dat dit naar mijn oordeel ook daadwerkelijk en in voldoende mate
geschiedt.

Veiligheidsbeleving is slechts ten dele afhankelijk van het optreden van politie en
OM. Zeker voor strafrechtelijke vervolging van verdachten geldt, dat zij het sluitstuk
vormt van een lang proces waarbij het delict zich al heeft voorgedaan. Dat is vanuit
het slachtoffer of – in dit geval – de Joodse gemeenschap bezien, te laat. Daarom
investeer ik ook in andere interventies. Veiligheidsbeleving is gediend met een breed
scala aan interventies, waaronder de vergroting van de weerbaarheid. In het kader
van de besteding van de antisemitismegelden is via projecten en de aanstelling van
de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding juist hierin geïnvesteerd.

Daarnaast is het van groot belang dat ook bij de politie en het OM veel aandacht is
voor het op een correcte wijze aandacht geven van strafbare feiten met een mogelijk
discriminatoir aspect. Het uitgangspunt is dat de politie aangiften betreffende discriminatie
in beginsel opneemt en in behandeling neemt en dat opsporingsonderzoek wordt verricht.
Tevens is het uitgangspunt dat het OM, daar waar door middel van een aangifte om vervolging
wordt verzocht, daartoe bij bewijsbare en strafbare discriminatie – een discriminatiefeit
of een commuun delict met een discriminatoir aspect – opportuniteit heeft om tot vervolging
over te gaan.5

Specifiek met betrekking tot het restaurant HaCarmel geldt dat zowel de gemeente Amsterdam
als (lokaal) de politie en het OM uitermate alert zijn op incidenten die zich omtrent
dit restaurant voordoen en de opvolging die daaraan gegeven moet worden. Er bestaat
hierover nauw overleg lokaal.