Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Paternotte en Aukje de Vries over de beschikbaarheid van testcapaciteit buiten de randstad

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 8 november
2021).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de berichten «Borculo is de enige locatie voor Testen voor
Toegang», «Drenten moeten relatief ver rijden bij nieuw systeem testen voor toegang»,
«XL-coronateststraat Stad sluit na drie weken, heeft minstens 600.000 euro gekost»,
«Testlocatie in Dokkum amper tien dagen na opening weer dicht» en «Testen voor toegang?
Voorlopig niet mogelijk in grote delen van Zeeland»?1 2 3 4 5

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u bekend met de signalen van de Waddeneilanden, onder meer Texel, Terschelling
en Ameland, over vergelijkbare problemen met testlocaties voor Testen voor Toegang?

Antwoord 2

Op elk eiland is momenteel (3 november 2021) een testlocatie.

Vraag 3

Wat vindt u van de ontstane situatie?

Antwoord 3

De dekkingsgraad (hoeveel procent van de mensen binnen 30 minuten reistijd van een
testlocatie wonen) is (d.d. 3 november) over heel Nederland 99,9%. Er zijn recent
locaties geopend in Dokkum, Oosterburg, Renesse, Stadskanaal en Siddeburen (16 min
enkele reistijd van Delfzijl). Deze locaties vullen de witte vlekken op.

Overigens is het belangrijk om te benoemen dat dit beeld een momentopname is. In het
nieuwe systeem vanaf 11 oktober worden testaanbieders vergoed voor een vaste prijs
per test in plaats van een beschikbaarheidsvergoeding. Daardoor kunnen alle testaanbieders
die voldoen aan de kwaliteitseisen meedoen en zijn er inmiddels al veel meer locaties
geopend. Stichting Open Nederland kan echter niet meer eisen dat een testaanbieder
zich op een bepaalde plek vestigt. Wanneer de testvraag tegenvalt, is een testaanbieder
vrij om een locatie (tijdelijk) te sluiten. Stichting Open Nederland bemiddelt in
opdracht van VWS tussen testaanbieders en gemeenten waar behoefte is aan een testvoorziening
om tot een oplossing te komen.

Met de overgang naar de aanbieders onder de nieuwe Open House regeling is het aantal
testlocaties sterk gegroeid, maar waren er bij de start een klein aantal witte vlekken.
Deze zijn op dit moment vrijwel opgelost.

Vraag 4

Deelt u de mening dat, zeker als de coronatoegangsbewijzen verplicht zijn in sectoren
zoals de horeca, het van belang is dat alle Nederlanders binnen redelijke reistijd
toegang hebben tot een toegangstest? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Daar ben ik het mee eens. Daarom werken VWS, SON, de Veiligheidsregio’s en gemeenten
samen om, op plekken waar niet binnen 30 minuten reistijd een testlocatie is, aanbieders
te stimuleren om testlocaties te openen.

Vraag 5

Klopt het dat onder andere middelgrote steden als Doetinchem, Winterswijk, Terneuzen
en Dokkum momenteel geen testlocatie binnen 30 minuten per auto kennen, zoals de eerder
genoemde berichten aangeven? Voor hoeveel Nederlanders geldt momenteel dat er niet
binnen 30 minuten per auto een testlocatie bereikt kan worden?

Antwoord 5

Op 11 oktober zijn we overgestapt van het oude systeem met beschikbaarheidsvergoedingen
voor een aantal geselecteerde testaanbieders naar het nieuwe systeem van een vaste
prijs per test voor alle testaanbieders die voldoen aan de kwaliteitseisen. De eerste
dagen na de overstap sloten een aantal testaanbieders de deuren, omdat zij nog in
afwachting waren van goedkeuring of omdat zij hun testlocatie wilden heroverwegen.
Tegelijkertijd opende meerdere testaanbieders locaties door het hele land. Dit heeft
enkele dagen gezorgd voor een niet volledige landelijke dekking binnen 30 minuten
reistijd van huis tot een testlocatie.

Op 3 november kon 99,9% van de Nederlanders een testlocatie bereiken binnen 30 minuten
en zijn er meer dan 400 testlocaties geopend in heel Nederland (ten opzichte van ca.
140 voor 11 oktober). In de afgelopen weken zijn locaties geopend in o.a. Winterswijk,
Terneuzen, Dokkum, Texel, Doetinchem, Roosendaal, Oostburg, Hellevoetsluis, Siddeburen,
Renesse, Stadskanaal en Stavoren. Hiermee bereiken we volledige landelijke dekking.

Vraag 6

Kunt u aangeven hoe de motie van de leden Paternotte (D66) en Aukje de Vries (VVD)
inzake bereikbaarheidsnormen voor testlocaties vertaald is in het beleid ten aanzien
van testlocaties? In welke regio’s en gebieden wordt momenteel niet voldaan aan deze
bereikbaarheidsnormen?6

Antwoord 6

Het kabinet heeft opdracht gegeven aan Stichting Open Nederland om zich in te spannen
om ervoor te zorgen dat alle Nederlanders binnen 30 minuten reistijd een testlocatie
kunnen bereiken. SON doet dit samen met de testaanbieders, gemeente, veiligheidsregio’s
en mijn ministerie. De dekkingsgraad is op dit moment 99,9%. Zie verder het antwoord
op vragen 3 en 5.

Vraag 7

Kunt u aangeven waarom, terwijl de inzet van het coronatoegangsbewijs voor toegang
juist fors is uitgebreid, grote testlocaties in Fryslân, Groningen, Zeeland en de
Achterhoek gesloten worden?

Antwoord 7

Het kostte enige tijd om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Daarnaast kostte
het sommige testaanbieders tijd voordat ze aangesloten konden worden op de CoronaCheckApp.
Daarom hebben de Stichting Open Nederland en mijn ministerie veel werk gemaakt van
het begeleiden van gemeenten en testaanbieders om ervoor te zorgen dat de markt binnen
enkele weken ook op plaatsen met minder inwoners een testfaciliteit kon organiseren.

Vraag 8

Kunt u aangeven wat het nieuwe systeem van «pay-per-test» van de Stichting Open Nederland
voor effect heeft op de bereikbaarheid van testlocaties? Hoe beoordeelt u dit systeem?

Antwoord 8

De huidige wijze van contracteren is niet meer gebaseerd op het betalen voor klaar
staan om te testen, maar op betalen voor daadwerkelijk afgenomen testen. Het kost
enige tijd om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Daarnaast kunnen alle testaanbieders
die voldoen aan de eisen van Open House regeling deelnemen, en gaat het niet meer
om een beperkt aantal aanbieders. Op elke 20e van de maand kunnen nieuwe aanbieders
zich weer inschrijven voor de Open House. De aangesloten aanbieders kunnen dagelijks
testlocaties openen. Tevens staan gemeenten, SON en testaanbieders met elkaar in contact
zodat de vraag en de plekken waar geen testaanbieder gevestigd is, bekend zijn bij
testaanbieders.

Tot nu toe heeft deze nieuwe wijze een meer dan verdrievoudiging van het aantal locaties
opgeleverd waardoor er een veel fijnmaziger netwerk is ontstaan met name in de gebieden
waar de testvraag het grootst is. In gebieden met een kleine testvraag lukt het nu
om met extra inspanningen de bereikbaarheid op niveau te krijgen. Bij het betalen
per test bestaat het risico dat de dekking in de gebieden met weinig testvraag onder
druk komt.

Vraag 9

Bent u bereid in overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) te inventariseren
in welke gemeenten momenteel geen testlocatie binnen 30 minuten reizen per auto of
60 minuten reizen per openbaar vervoer bereikbaar is, en de uitkomsten hiervan binnen
twee weken te delen met de Kamer? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Er is overleg met de VNG, met Veiligheidsregio’s en gemeenten. Daarbij is het van
belang dat de testaanbieders inzicht hebben in de verwachte testvraag. SON geeft daarom
inzicht in de vraag en brengt waar nodig gemeenten en aanbieders bij elkaar. In de
volgende Kamerbief krijgt u een nieuwe update over de landelijke dekking van testcapaciteit
voor toegangstesten.

Vraag 10

Gaat u stappen zetten om ook de bereikbaarheid van testlocaties buiten de Randstad
te verbeteren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke? Wanneer kan er vrijwel overal getest
worden binnen 30 minuten reizen per auto, zoals is afgesproken? Bent u bereid om de
Kamer hierover binnen twee weken, net als bij vraag negen, te informeren?

Antwoord 10

De afgelopen weken is hard gewerkt aan het wegwerken van de witte vlekken. Momenteel
is er al een dekkingsgraad van 99,9% over heel Nederland. Zie verder de antwoorden
op vragen 3 en 5.

Vraag 11

Welke lessen trekt u uit de huidige situatie voor de toekomst en voor een toekomstige
aanbesteding?

Antwoord 11

Met het nieuwe testsysteem kunnen alle geïnteresseerde testaanbieders, die aan de
Open House criteria voldoen, meedoen. De open house regeling voor «testen voor reizen»
heeft laten zien dat er veel meer testlocaties op de markt zijn dan tot 11 oktober
door SON was gecontracteerd terwijl de kosten dalen door een lager tarief en het niet
meer vergoeden van beschikbaarheid. Hierdoor geven we alle testaanbieders een kans
om mee te doen aan het realiseren van de testcapaciteit in Nederland. De eerste weken
bij de overgang van deze nieuwe regeling was de dekking niet overal op orde. Op dit
moment is deze 99,9%. Met deze regeling is er geen garantie dat de dekking op dit
niveau blijft. Ik volg de situatie daarom nauwlettend en bereid me voor, voor het
geval er witte vlekken gaan ontstaan.

Vraag 12

Bent u bereid om huisartsen – die kunnen testen en dat incidenteel ook zouden willen
doen om bereikbaarheid van toegangstesten te vergroten – in de gelegenheid te stellen
om op basis van die tests een QR-code te laten genereren? Zo nee, kunt u dit toelichten?

Antwoord 12

In principe kan elke BIG-geregistreerde arts, die voldoet aan alle Open House criteria,
zich inschrijven voor deelname aan de Open House.

Dit geldt ook voor apothekers. Uit onze contacten met het veld is gebleken dat er
belangstelling is bij apothekers om een rol te spelen bij het testen. Er zijn samenwerkingsverbanden
tussen apothekers en testaanbieders. En op verzoek van mijn ministerie heeft SON de
beroepsvereniging van apothekers benaderd. Apothekers zitten fijnmazig verspreid over
het land en kunnen deelnemen aan de Open House. Apothekers zijn erop geattendeerd
dat zij zich kunnen inschrijven voor de Open House regeling. Apothekers kunnen dit
zelfstandig doen of samenwerken met een reeds geaccepteerde testaanbieder. Binnenkort
zal er voor apothekers een informatiesessie georganiseerd worden.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van den Berg
(CDA), ingezonden 13 oktober 2021 (vraagnummer 2021Z17839) en van het lid Van der Plas (BBB), ingezonden 13 oktober 2021 (vraagnummer 2021Z17854).