Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Westerveld, Van der Plas en Bikker over het bericht ‘coronatoegangsbewijzen voor mensen met een meervoudige beperking’

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 15 oktober
2021).

Vraag 1

Op welke termijn is de route voor mensen die zich niet kunnen laten vaccineren en
niet kunnen laten testen wel beschikbaar, aangezien u aangeeft dat op «dit moment
er nog geen route is voor mensen die zich niet kunnen laten vaccineren en niet kunnen
laten testen»?1

Antwoord 1

Op 6 oktober is een 3-weekse pilot gestart bij de GGD regio Utrecht voor mensen die
vanwege een beperking of een ziekte geen test kunnen ondergaan.

Het doel van deze pilot is meerzijdig:

a. De doelgroep beschrijven; tot nu toe is het lastig gebleken om deze groep mensen met
goede criteria af te bakenen. Dit belemmert het opstellen van het benodigde protocol.
De uitkomst van de pilot zal leidend zijn in de beslissing óf, en zo je wélke structurele
oplossing voor deze groep mogelijk is.

b. Onderzoeken of een minder belastende testmethode uitkomst kan bieden. Kan een betrokkene
alsnog getest worden, bijvoorbeeld met minder belastende testmethoden, zoals de enkele
keel- of enkele neus afname, dan biedt dat altijd meer veiligheid voor de persoon
in kwestie als ook voor diens omgeving dan niet testen ook al zijn deze methoden minder
betrouwbaar dan de antigeen sneltest.

Er is voor de duur van de pilot een beperkt aantal afspraken per dag beschikbaar,
vanwege de intensieve betrokkenheid die deze aanpak vergt. Voor de pilot worden mensen
die zich hierover eerder al hebben gemeld bij de rijksoverheid of de betreffende koepelorganisaties
– onder andere van mensen met een verstandelijke beperking –, benaderd en gevraagd
deel te nemen.

Het verdere proces is als volgt:

Stap 1: Telefonisch contact met bij GGD-Utrecht:

De mensen die een uitnodiging hebben ontvangen (ofwel via mail of wel mondeling via
de koepels), bellen naar het call-centrum GGD Utrecht om een afspraak voor een fysiek
consult bij de GGD Utrecht te maken. De voorwaarde is als zij aangeven niet getest
te kunnen worden en niet gevaccineerd te zijn maar wel het gesprek over vaccinatie
te willen aangaan.

Stap 2: Fysieke afspraak bij GGD regio Utrecht

Voor de afspraak komt de burger voor een fysiek consult naar GGD Utrecht. De beoordeling
voor welke optie wordt gekozen is een stapsgewijs proces.

Hier zal ondervonden worden of een gewone test alsnog lukt, of dat een minder belastende
(maar minder gevoelige) testafname mogelijk is. Als geen enkele test lukt volgt een
uitzonderingsbewijs, dat net zo lang geldig is als een herstelbewijs.

Tevens geeft de GGD voorlichting over de wettelijke verplichting om de noodzakelijke
maatregelen in acht te nemen met betrekking tot het besmettingsgevaar van anderen.

Na afloop van de pilot wordt deze geëvalueerd op de vraag of met de pilot een structurele
oplossing is gevonden.

Vraag 2

Wat is de oorzaak dat het opstellen van een route zo lang op zich laat duren?

Antwoord 2

Iedereen heeft nu de kans gehad zich te laten vaccineren. Mensen met een allergie
kunnen via hun huisarts een vaccinatie afspraak maken bij een allergoloog. De groep
die zich niet kan laten vaccineren en niet kan laten testen is daarom naar verwachting
erg klein. Te denken valt aan mensen met complexe ziektebeelden of psychische aandoeningen.
Het beschrijven van deze groep mensen blijkt echter moeilijk. Daarom is hierboven
genoemde pilot ontworpen in samenwerking de GGD regio Utrecht. Het ongericht geven
van uitzonderings-QR-codes, bijvoorbeeld via een zelfverklaring of het «blauwe ogen
principe» – geeft te grote restrisico’s. Mensen die niet getest kunnen worden en niet
gevaccineerd willen of kunnen worden, kunnen zichzelf en anderen immers besmetten
met het coronavirus.

Vraag 3

Bent u ervan op de hoogte dat het ontbreken van een route voor mensen die zich niet
kunnen laten vaccineren en testen lijnrecht ingaat tegen het aangenomen amendement
Bikker en dit ook in de wet is opgenomen?2

Antwoord 3

Ja. Artikel 58ra 9e lid, Wet publieke gezondheid stelt dat bij ministeriele regeling regels worden gesteld
over onderhavige groep. Daarvoor is het wel noodzakelijk deze groep te kunnen definiëren.
Zoals in antwoord op vraag 2 is gesteld, is dat eerder nog niet mogelijk gebleken
en is dat de reden waarom nu een pilot start.

Vraag 4

Hoe kan het dat u de coronatoegangsbewijzen per 25 september jl. voor een groot aantal
sectoren hebt laten ingaan, zonder dat voor mensen met een meervoudige beperking een
alternatief is gevonden?

Antwoord 4

Om vanaf 25 september voor zo veel mogelijk mensen zo veilig als kan, meer mogelijk
te maken, heb ik coronatoegangsbewijzen laten ingaan. Op dat moment was het nog niet
mogelijk om de groep die hiervoor uitgezonderd kan worden, ook inderdaad een uitzonderingsbewijs
te geven. Het gaat hier immers om een naar verwachting zeer kleine groep die niet
gevaccineerd én niet getest kan worden. Voor de onderbouwing, verwijs ik naar het
antwoord op vraag 2.

Vraag 5

Waar kunnen mensen zich ondertussen melden die geen coronatoegangsbewijs kunnen verkrijgen
omdat zij zich niet kunnen laten vaccineren en testen? Wat bent u van plan met deze
meldingen te gaan doen?

Antwoord 5

Juist voor mensen met een medische aandoening is vaccineren extra belangrijk, omdat
zij vaak een grotere kans hebben op een ernstig verloop van corona. Maar sommige mensen
maken zich, juist door hun medische status, zorgen om vaccinatie of testen.

Mensen die mogelijk allergisch zijn voor vaccinatie kunnen zich melden bij de huisarts.
Als het nodig is kan de huisarts doorverwijzen naar een allergoloog die op zijn beurt
adviseert of een vaccinatie alsnog veilig gegeven kan worden in het ziekenhuizen.
In de meeste gevallen is dit mogelijk.

Er is een zeer kleine groep mensen die zich om medische redenen niet kan laten testen
en niet laten vaccineren. Mensen die zich melden, zullen we telefonisch of per mail
contact met ze opnemen om – indien ze daadwerkelijke tot de doelgroep behoren – ze
uit te nodigen om deel te nemen aan de pilot. Bij het maken van de afspraak wordt
getoetst of mensen ook echt tot deze groep behoren. Zoals gezegd is de omvang van
de pilot noodzakelijkerwijs beperkt. Met de groep die zich al eerder gemeld heeft,
verwachten we dat de beschikbare plekken snel worden vergeven. Mocht dat niet zo zijn
dan zullen we via de koepelorganisaties andere gegadigden actief benaderen en de pilotgroep
zo groot mogelijk te laten zijn.

Vraag 6

Deelt u de mening dat bovenstaand probleem een absolute topprioriteit is en het uitblijven
van een oplossing strijdig is met het aangenomen amendement Bikker?3 Deelt u tevens de mening dat de overheid zich aan de wet moet houden en zich dienstbaar
dient op te stellen ten opzichte van burgers?

Antwoord 6

Ik deel de mening dat het belangrijk is om voor zo veel mogelijk mensen zo veilig
als kan, meer mogelijk te maken.

Vraag 7

Bent u bereid om bovenstaande vragen vóór 4 oktober aanstaande te beantwoorden, aangezien
de gedupeerden nu al weken in onzekerheid verkeren en het uitblijven van een oplossing
strijdig is met de wens van de Kamer en de huidige wetgeving?

Antwoord 7

Om nu juist er voor te zorgen dat de mensen bereikt worden voor wie deze uitzonderingsroute
de enige mogelijkheid op een toegangsbewijs is, hebben wij na zorgvuldige afwegingen
er voor gekozen om eerst een pilot te doen. In het antwoord van vraag 2 heb ik uitgelegd
waarom de totstandkoming van de route voor deze mensen vertraagd is. De eerste uitnodigingen
zijn op 6 oktober verzonden, zodat vanaf die dag begonnen kon worden met het inplannen
van de afspraken voor de pilot.

Vanwege het lastige vraagstuk, zoals beschreven in het antwoord van vraag 2, zijn
deze vragen later dan de beoogde termijn van 4 oktober beantwoord.