Amendement : Amendement van het lid Omtzigt over het verifieerbaar en natrekbaar zijn van de op iedere kandidaat uitgebrachte stemmen

Nr. 13 AMENDEMENT VAN HET LID OMTZIGT

Ontvangen 12 oktober 2021

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

I

In artikel I wordt voor onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidende:

aA

Aan artikel A 3 wordt een lid toegevoegd, luidende:

3. De Kiesraad is tevens belast met het verzamelen van de uitslagen van de op basis
van deze wet gehouden verkiezingen en het op een algemeen toegankelijke wijze ontsluiten
daarvan, alsmede met de overige in deze wet aan hem opgedragen taken.

II

In artikel I worden na onderdeel Mb twee onderdelen ingevoegd, luidende:

Mc

Aan artikel N 10, eerste lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Het proces-verbaal
bevat ten aanzien van iedere kandidaat en iedere lijst het aantal stemmen dat op die
kandidaat, onderscheidenlijk die lijst, is uitgebracht.

Md

Artikel N 12 wordt als volgt gewijzigd:

1. In het tweede lid worden na de eerste zin twee zinnen ingevoegd, luidende: Bij ministeriële
regeling kan hiervoor een internetadres worden aangewezen. De openbaarmaking geschiedt
ten minste tot drie maanden nadat over de toelating van de gekozenen is beslist.

2. Onder vernummering van het derde tot en met vijfde tot vierde, zesde en zevende lid
wordt een lid ingevoegd, luidende:

3. Indien de burgemeester programmatuur heeft gebruikt ten behoeve van de aantallen,
bedoeld in artikel N 11, tweede en derde lid, maakt de burgemeester het daarmee gegenereerde
digitale bestand onverwijld op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaar.
Het tweede lid, tweede en derde zin, is van toepassing.

3. Na het vierde lid (nieuw) wordt een lid ingevoegd, luidende:

5. De burgemeester verstrekt zo spoedig mogelijk nadat over de toelating van de gekozenen
is beslist het bestand met de uitkomst van de stemming op gemeentelijk niveau, dan
wel, indien hij geen programmatuur heeft gebruikt ten behoeve van de vaststelling
van de uitkomst van de stemming, een afschrift van de processen-verbaal van de stembureaus
en zijn opgave aan de Kiesraad.

4. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:

8. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
over de openbaarmaking, terinzagelegging alsmede de overdracht van de processen-verbaal,
de opgave van de burgemeester en het digitale bestand.

III

In artikel I worden na onderdeel N vier onderdelen ingevoegd, luidende:

N0a

Aan artikel O 3, eerste lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Het proces-verbaal
bevat ten aanzien van iedere kandidaat en iedere lijst het aantal stemmen dat op die
kandidaat, onderscheidenlijk die lijst, is uitgebracht.

N0b

Artikel O 4 wordt als volgt gewijzigd:

1. Aan het eerste lid wordt een zin toegevoegd, luidende: De openbaarmaking geschiedt
ten minste tot drie maanden nadat over de toelating van de gekozenen is beslist.

2. Onder vernummering van het tweede lid tot derde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:

2. Indien het hoofdstembureau programmatuur heeft gebruikt ten behoeve van de aantallen,
bedoeld in artikel O 2, eerste en tweede lid, wordt het daarmee gegenereerde digitale
bestand onverwijld op een algemeen toegankelijke wijze elektronisch openbaargemaakt.
Het eerste lid, tweede en derde zin, is van toepassing.

3. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:

4. Indien het betreft de verkiezing van de leden van provinciale staten van een provincie
die uit meer dan één kieskring bestaat, verstrekt de burgemeester van de gemeente
waarin het hoofdstembureau is gevestigd zo spoedig mogelijk nadat over de toelating
van de gekozenen is beslist het bestand met de uitkomst van de stemming op hoofdstembureauniveau,
dan wel, indien het hoofdstembureau geen programmatuur heeft gebruikt ten behoeve
van de vaststelling van de uitkomst van de stemming, een afschrift van het proces-verbaal
van het hoofdstembureau aan de Kiesraad.

5. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
over de openbaarmaking, terinzagelegging alsmede de overdracht van de processen-verbaal
en het digitale bestand.

N0c

Aan artikel P 22, eerste lid, wordt een zin toegevoegd, luidende: Het proces-verbaal
bevat ten aanzien van iedere kandidaat en iedere lijst het aantal stemmen dat op die
kandidaat, onderscheidenlijk die lijst, is uitgebracht.

N0d

Artikel P 23 wordt als volgt gewijzigd:

1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.

2. Aan het eerste lid (nieuw) wordt een zin toegevoegd, luidende: De openbaarmaking
geschiedt ten minste tot drie maanden nadat over de toelating van de gekozenen is
beslist.

3. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:

2. Indien het betreft de verkiezing van de leden van de gemeenteraad, de provinciale
staten of het algemeen bestuur, verstrekt het centraal stembureau zo spoedig mogelijk
het digitale bestand dan wel, indien het centraal stembureau geen gebruik heeft gemaakt
van programmatuur ten behoeve van de berekening van de uitslag van de verkiezing,
een afschrift van zijn proces-verbaal aan de Kiesraad.

3. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld
over de openbaarmaking, terinzagelegging alsmede de overdracht van de processen-verbaal
en het digitale bestand.

IV

Artikel VIII wordt als volgt gewijzigd:

1. In onderdeel a wordt voor onderdeel 1° een onderdeel ingevoegd, luidende:

01°. Onderdeel aA vervalt.

2. In onderdeel b wordt voor onderdeel 1° een onderdeel ingevoegd, luidende:

01°. Onderdeel A vervalt.

Toelichting

Dit amendement zorgt ervoor dat bij verkiezingen tot op kandidaatsniveau per stembureau
voor ieder inzichtelijk is hoeveel stemmen er uitgebracht zijn. Daartoe worden twee
elementen uit de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (35 489) naar voren gehaald.

Dit amendement strekt ertoe dat de verkiezingsuitslag in zijn geheel herleidbaar is.

De wet voorziet erin dat kiezers aanwezig kunnen zijn bij de stemopneming en ook kunnen
verzoeken een geteld stembiljet te zien. De vaststelling van de uitslag gebeurt dus
in de openbaarheid.

Indieners zijn van mening dat niet alleen het proces van tellen geheel transparant
dient te zijn, maar ook het proces van het optellen van de stemmen. Daartoe wordt
expliciet vastgelegd dat het proces-verbaal van iedere kandidaat en iedere lijst het
aantal stemmen dat op die kandidaat, onderscheidenlijk die lijst is uitgebracht, bevat.

Alle proces-verbalen van alle partijen dienen onverwijld gepubliceerd te worden op
het internet. Dat betekent dat een kiezer, een kandidaat of een partij zelf de stemmen
kan optellen en kan controleren.

Het is ook expliciet de bedoeling dat alle gepubliceerde tussenstappen (de telling
per gemeente en per kieskring) ook dezelfde informatie bevat als het proces-verbaal
van het stembureau, namelijk de stemmen per kandidaat en de stemmen per lijst.

Na afloop dient de kiesraad de data te verzamelen en op een goede manier te ontsluiten.

Dit geldt voor alle verkiezingen met algemeen kiesrecht.

Omtzigt