Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Raan over de meldingen die gedaan zijn bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) maar zijn ‘kwijtgeraakt’

Antwoord van Minister Visser (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 6 oktober 2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Deel meldingen bij BAS verdwijnt in het ronde archief»?1

Antwoord 1

Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht.

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat meldingen gedaan bij het BAS niet waren opgenomen in de jaarrapportage?
Om hoeveel procent van de meldingen ging het in dit geval?

Antwoord 2

BAS heeft op 9 september 2021 met betrekking tot de jaarrapportage 2020 een verklaring
op haar website geplaatst. BAS meldt hierin dat na onderzoek is gebleken dat enkele
procenten van het totaal aantal meldingen in 2020 niet goed in de jaarrapportage is
verwerkt.

Vraag 3

Hoe kan het gebeuren dat meldingen, gedaan bij het BAS, kwijtraken?

Antwoord 3

BAS is een onafhankelijke stichting, in 2007 gestart op initiatief van Luchtverkeersleiding
Nederland (LVNL) en Schiphol. Het bestuur wordt gevormd door twee leden uit beide
organisaties.

In de Jaarrapportage 2020 heeft BAS vermeld dat eind oktober 2019 de BAS website en
het registratiesysteem offline is gegaan na een melding van een kwetsbaarheid in de
beveiliging. De bestaande website en het registratiesysteem moesten grotendeels worden
vernieuwd. Vanaf april 2020 kwam het nieuwe systeem beschikbaar voor de BAS medewerkers
en vanaf juli 2020, acht maanden na het offline gaan, konden ook omwonenden er weer
gebruik van maken om zelf meldingen in te dienen.

BAS geeft aan dat in de periode waarin het BAS online registratiesysteem niet beschikbaar
was voor omwonenden (eerste helft 2020), meldingen via mail, telefoon en een tijdelijk
webformulier konden worden ingediend. Deze meldingen dienden vervolgens allemaal (deels
handmatig) door de BAS medewerkers overgezet te worden naar het nieuwe registratiesysteem.
Bij het overzetten van data naar het nieuwe registratiesysteem zijn een aantal meldingen
niet goed geregistreerd. Een onafhankelijk onderzoeksbureau zal dit binnenkort nader
toetsen. BAS rond hiertoe momenteel de opdrachtverlening af. Streven van BAS is om
de resultaten nog voor de jaarwisseling beschikbaar te hebben. Op basis van de resultaten
van dit onderzoek zal BAS de rapportage over 2020 herzien.

Vraag 4

Op welke manieren wordt er gebruik gemaakt van de informatie van het BAS?

Antwoord 4

BAS registreert, categoriseert en analyseert meldingen van overlast van vliegverkeer,
met als doel de ervaren hinder in de omgeving van Schiphol inzichtelijk te maken.
BAS koppelt meldingen aan bijvoorbeeld baan- en routegebruik of specifieke vliegbewegingen
en kan eventuele trends in klachtenpatronen signaleren en duiden. Op basis van deze
analyses maakt BAS periodiek rapportages en doet aanbevelingen richting Schiphol,
Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL), gemeenten in de omgeving van Schiphol en het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Deze rapportages dienen als input voor
de ontwikkeling van beleid en hinderbeperkende maatregelen.

Vraag 5

Erkent u dat er op deze wijze een vertekend beeld is ontstaan van het aantal meldingen?
En wat betekent dit voor het verdere gebruik van de rapportage wanneer deze achteraf
niet juist bleek?

Antwoord 5

De medewerkers van BAS hebben zich, ondanks het tijdelijk ontbreken van een online
registratiesysteem, ingespannen om meldingen via andere wegen te blijven registreren
en met een Jaarrapportage te komen om zo verschillende stakeholders en de omgevingspartijen
van informatie te voorzien met betrekking tot de ervaren hinder van het vliegverkeer.

Ik acht een zorgvuldige registratie van meldingen van belang, waarbij fouten in het
registratieproces ten alle tijden voorkomen moeten worden. Omwonenden van de luchthaven
moeten er op kunnen vertrouwen dat hun meldingen correct geregistreerd worden.

BAS heeft na de melding van de omwonende eerst onderzoek gedaan naar de registratie
van diens meldingen. Vervolgens is in augustus 2021 een breder intern onderzoek gedaan
naar meldingen die mogelijk niet goed in het registratiesysteem terecht zijn gekomen.

Vooralsnog blijkt hieruit dat het om enkele procenten van het totaal aantal meldingen2 in 2020 gaat. Een onafhankelijk onderzoeksbureau is door BAS gevraagd die bevindingen
te toetsen. Afhankelijk van de uitkomsten van het onafhankelijk onderzoek dient BAS
haar jaarrapportage te corrigeren.

Bij een afwijking van enkele procenten op het jaartotaal aan meldingen blijven naar
verwachting de algemene conclusies en aanbevelingen uit de rapportage 2020 onveranderd.
Voor de ontwikkeling van beleid en hinderbeperkende maatregelen vormen de algemene
trends en patronen uit jaarrapportages van BAS waardevolle input. De jaarrapportages
van BAS zijn niet de enige bron voor de ontwikkeling van hinderbeperkende maatregelen.
Schiphol en LVNL hebben samen een uitvoeringsplan hinderreductie opgesteld. De maatregelen
die hierin zijn opgenomen zijn gebaseerd op suggesties en voorstellen van bewoners,
bestuurders, het Regioforum van de Omgevingsraad Schiphol, de top 20 klachten bij
BAS en eigen expertise en innovaties in luchtvaarttechnieken en luchtvaartsystemen.

Aan BAS is gevraagd om het Ministerie van IenW actief te informeren over de uitkomsten
van het onafhankelijk onderzoek. Ik zal bij herziening van de jaarrapportage door
BAS uw Kamer hiervan op de hoogte stellen.

Vraag 6

Erkent u dat zo’n situatie het al zeer gebrekkige vertrouwen alleen maar verder ondermijnt?

Antwoord 6

Omwonenden moeten erop kunnen vertrouwen dat elke melding correct wordt geregistreerd
en dat dat de Jaarrapportage een juiste weergave is van het aantal melders en meldingen
bij BAS. Fouten in de dataregistratie dragen niet bij aan vertrouwen.

Vraag 7

Kunt u zich herinneren dat uw voorgangster in 2017 al zei: «als dat soort fouten naar
buiten komen, dan denken mensen: hé, wat is hier aan de hand? Daar worden ze achterdochtig
van en dat wakkert de zorgen alleen maar aan. Het zal tijd kosten om het vertrouwen
terug te winnen»?3

Antwoord 7

Ja.

Vraag 8

Bent u van mening dat het sinds 2017 gelukt is om het vertrouwen te herwinnen? Zo
ja, op basis waarvan komt u tot die conclusie? Zo nee, waarom is dat niet gelukt en
welke consequenties verbindt u daaraan?

Antwoord 8

Voor het herwinnen van vertrouwen is tijdige, open en transparante communicatie en
participatie met de omgeving van belang. Alle inspanningen vanuit het ministerie zijn
erop gericht om daar verbeteringen in te brengen. Ik noem hierbij de participatie/betrokkenheid
van omgevingspartijen bij grote vraagstukken, zoals de Luchtvaartnota, Luchtruimherziening
en het Hinderreductieplan van Schiphol. Een goede informatievoorziening richting de
omgeving door de organisatie van informatiebijeenkomsten en actuele websites vanuit
het Rijk bij voorgenomen beleid is hierin ook van belang.

Het advies van Pieter van Geel over de toekomst van de Omgevingsraad Schiphol (ORS)
en het advies van de Commissie governance en participatie luchtvaart onder leiding
van Job Cohen moeten in de toekomst bijdragen aan het herstel van vertrouwen tussen
partijen.