Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Gerven en Hijink over het bericht ‘Ziekenhuizen op ramkoers met artsen die cashen op coronatesten’

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 5 oktober
2021).

Vraag 1, 2, 3 en 4

Wat is uw reactie op het bericht «Ziekenhuizen op ramkoers met artsen die cashen op
coronatesten»?1

Wat vindt u ervan dat artsen-microbioloog van het laboratorium Microvida dankzij de
pandemie flinke winsten, ongeveer drie ton bruto bovenop hun reguliere inkomen, maken?

Deelt u de mening dat de inkomsten van deze artsen niet in verhouding staan tot de
inspanningen, temeer er geen ondernemersrisico tegenover staat, zoals investeringen
in personeel of testapparatuur?

Wat vindt u ervan dat gesprekken tot niets hebben geleid en de ziekenhuizen en artsen-microbioloog
waarschijnlijk naar de rechter gaan?

Antwoord 1, 2, 3 en 4

Ik ben bekend met de berichtgeving, maar ik heb op basis daarvan geen volledig beeld
van de situatie. Het is bovendien ook niet aan mij om een oordeel te vellen over dit
conflict tussen een individueel maatschap en een aantal ziekenhuizen.

Vraag 5

Vindt u dat de heer Kluytmans een onafhankelijke rol kan uitoefenen binnen het Outbreak
Management Team (OMT), wanneer hij zelf flink verdient aan de testen waarover hij
tegelijkertijd adviseert? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 5

Prof. dr. Kluytmans geeft onafhankelijk advies en heeft een belangenverklaring ondertekend
voor zijn werkzaamheden in het OMT. Bovendien heeft prof. dr. Kluytmans in samenwerking
met het Ministerie van VWS veel onderzoek verricht naar de mogelijkheden van zelftesten,
bij uitstek een vorm van testen waar geen laboratoria voor nodig zijn. Zijn onafhankelijkheid
staat bij mij niet ter discussie.

Vraag 6

Deelt u de mening dat de beloning van artsen-microbioloog in verhouding moet staan
tot die van andere artsen, die enorm hard werken zonder de extra beloning die artsen-microbioloog
wel ontvangen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 6

Dergelijke casussen laten de uitwerking zien van prikkels die er in het huidige zorgsysteem
kunnen zijn. Helaas is geen enkel systeem perfect en dienen de juiste randvoorwaarden
te worden gecreëerd om zorg in ziekenhuizen op de juiste manier te bekostigen. Ik
vind het belangrijk dat daar afspraken over worden gemaakt met zorgaanbieders en verzekeraars
en dat die afspraken ook doorwerken op het niveau van de medisch specialist. Overigens
is in het huidige Hoofdlijnenakkoord Medisch Specialistische Zorg wel afgesproken
dat de vrije keuze van medisch specialisten om te werken als vrijgevestigde of in
loondienst gehandhaafd blijft.

Vraag 7

Hoe legt u uit dat vrijgevestigde artsen-microbioloog tonnen kunnen opstrijken zonder
dat dit in verhouding staat tussen de geleverde diensten, terwijl het personeel op
de werkvloer niet in aanmerking komt voor structureel meer waardering en betere beloning,
ondanks dat hier enorme vraag naar is?

Antwoord 7

Vrijgevestigde artsen kunnen op verschillende manieren deelnemen in het medisch specialistisch
bedrijf, bijvoorbeeld via een eigen B.V. of in een maatschap. Van het laatste is in
deze casus sprake. Afhankelijk van de structuur zijn er verschillen in de hoogte en
de samenstelling (winstdeling, salaris, dividend) van hetgeen een specialist ontvangt.

Vraag 8

Deelt u de mening dat corona-labtesten ook onder de afspraken over verrichtingenmethodiek
zouden moeten vallen om zodoende de perverse prikkel van méér inkomen voor artsen-microbioloog
naarmate meer getest wordt weg te halen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 8

Ik begrijp uit de berichtgeving dat het hier een situatie betreft waarbij er al voor
de coronacrisis contractuele afspraken zijn gemaakt over vergoedingen. Tijdens de
coronacrisis hebben deze bestaande afspraken tot een onvoorziene uitwerking geleid
waar een conflict over ontstaan is.

Vraag 9

Kunt u aangeven wat de prijs en de vergoeding zijn voor een corona-labtest? Staan
deze tot elkaar in verhouding? Zo nee, bent u bereid de vergoeding voor een corona-labtest
te verlagen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Het Ministerie van VWS heef vanaf 1 juni 2020 een maximumvergoeding van € 65 vastgesteld
en vanaf 1 april 2021 een maximumvergoeding van € 50. Deze maximale vergoeding vergoedt
alle kosten die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van de laboratoriumdiagnostiek,
zoals personeelskosten, materiaal kosten, gebouw gebonden kosten et cetera. Voor meer
informatie: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brochures/2021/05/04/uitgangspu….

Vraag 10

Kunt u aangeven hoeveel vrijgevestigde artsen-microbioloog er zijn in Nederland en
hoeveel publieke middelen zij inmiddels hebben ontvangen via corona-labtesten? Zo
nee, bent u bereid dit uit te zoeken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

In Nederland zijn circa 7.000 vrijgevestigde medisch specialisten. Het CBS houdt de
beloning van in de zorg werkzame artsen bij en onderscheidt daarbij ook verschillende
type specialismen. Ik beschik niet over cijfers tot aan het detailniveau van een arts-microbioloog,
en heb ook geen inzicht in de precieze opbouw van de beloning.

Vraag 11

Deelt u de mening dat deze onacceptabele situatie aantoont dat het beter is wanneer
labs niet in een apart bedrijf worden gestopt en artsen in loondienst treden? Kunt
u uw antwoord toelichten?

Antwoord 11

Ik ken de casus niet goed genoeg om te kunnen beoordelen of dit exemplarisch is voor
de uitwerking van ongewenste prikkels die er in het zorgsysteem kunnen bestaan. Helaas
is geen enkel systeem perfect en dienen de juiste randvoorwaarden te worden gecreëerd
om zorg in ziekenhuizen op de juiste manier te bekostigen. Ik vind het belangrijk
dat daar afspraken over worden gemaakt met zorgaanbieders en verzekeraars en dat die
afspraken ook doorwerken op het niveau van de medisch specialist. Overigens is in
het huidige Hoofdlijnenakkoord Medisch Specialistische Zorg wel afgesproken dat de
vrije keuze van medisch specialisten om te werken als vrijgevestigde of in loondienst
gehandhaafd blijft.

Vraag 12

Kunt u een overzicht geven van de ziekenhuizen waar dit speelt en in welke mate?

Antwoord 12

Ik heb hier geen overzicht van.

Vraag 13 en 14

Deelt u de mening dat niet kan worden gewacht tot artsen-microbioloog vrijwillig afzien
van hun disproportioneel hoge inkomen en de politiek dient in te grijpen? Zo ja, wat
gaat u doen om aan deze situatie een einde te maken? Zo nee, waarom niet?

Gaat u het gemeenschapsgeld terugvorderen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 13 en 14

Dat is aan de artsen en ziekenhuizen in kwestie. Ik speel daar geen rol in.

Vraag 15

Zou het niet van moreel leiderschap getuigen als u zich hier duidelijker over zou
uitspreken dan u eerder heeft gedaan? Bent u bereid de betreffende artsen-microbioloog
erop aan te spreken dat coronacashen zich niet verhoudt met een maatschappelijk verantwoorde
uitoefening van het artsenvak?3

Antwoord 15

Ik zie het niet als mijn rol om in dit conflict handelend op te treden. In zijn algemeenheid
vind ik wel dat als er artsen zijn die buitensporig verdienen aan de coronacrisis
dat zij zich zouden moeten afvragen of dat maatschappelijk gewenst is. Zeker als het
gemeenschapsgeld betreft.

Vraag 16

Wilt u vraag 15 afzonderlijk beantwoorden?

Antwoord 16

Dit heb ik gedaan.