Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Baarle over het feit dat de Anti-flexwerkwet niet leidt niet tot meer vaste banen en vooral vrouwen en jongeren nu hun baan verliezen

Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen 4 oktober
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het nieuwsbericht «Anti-flexwerkwet leidt niet tot meer vaste banen:
vooral vrouwen en jongeren verliezen nu hun baan»?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Bent u bekend met de analyse van ABN Amro waaruit blijkt dat flexcontracten vooral
lijken te zijn ingeruild voor zelfstandige zonder personeel (zzp) constructies? Deelt
u deze analyse?

Antwoord 2

Ik ben bekend met het onderzoek van ABN Amro naar de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab).
Het onderzoek levert een interessante bijdrage aan het gesprek over de Wet Arbeidsmarkt
in Balans (Wab), en aan het zoeken naar methoden om het effect van de Wab vast te
kunnen stellen. Het is echter nog te vroeg om conclusies te trekken op basis van de
korte onderzoeksperiode waarop dit rapport zich baseert, waarbij corona bovendien
een verstorend effect kan hebben gehad op de resultaten.

Vraag 3

Wat vindt u van het feit dat het vooral veel vrouwen, jongeren en mensen met een laag
inkomen zijn die hun baan hebben verloren? Deelt u deze analyse?

Antwoord 3

De hierboven genoemde groepen komen terug in het rapport van ABN Amro. Over deze groepen
doet het rapport aannames. Door de gehanteerde onderzoeksmethode is niet met zekerheid
te zeggen dat vrouwen, jongeren en mensen met een laag inkomen die een baan verloren
wel of niet op een later moment bij een andere werkgever een vast contract hebben
teruggekregen.

Overigens was bij de invoering van de wet bekend dat werkgevers mogelijk zouden anticiperen
op de Wab door contracten van flexwerkers op te zeggen. Voor elke individuele werknemer
die dit betrof, is dat natuurlijk een tragische gebeurtenis. Het langere termijndoel
van de Wab is dat er meer zekerheid voor werknemers voor terugkomt.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat de extra vaste banen die de politiek eigenlijk op het oog had
er vooralsnog niet lijken te zijn gekomen, volgens analisten van ABN Amro? Klopt dit?

Antwoord 4

Ik kan niet zeggen of dit klopt, omdat het nog te vroeg is om deze conclusie te trekken.
Zoals vermeld in antwoord 2 betreft het rapport van ABN Amro een te korte onderzoeksperiode
om tot dit soort conclusies te komen.

Vraag 5

Deelt u de mening dat de gestage groei van het het aantal flexibele banen van ongeveer
22 procent in 2003 tot zo een 35 procent in de laatste jaren een groot probleem is?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

De afgelopen decennia is het aandeel van flexwerkers gegroeid. Volgens data van het
CBS maakten flexwerkers (werknemers met een flexibele arbeidsrelatie en zzp) in het
tweede kwartaal van 2021 31,9% uit van alle werkenden. Overigens ziet het CBS in dit
tweede kwartaal van 2021 ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2020 een lichte daling
van het percentage flexwerkers. Ook in 2020 is het aantal flexwerkers ten opzichte
van 2019 gedaald. De trend is dus genuanceerder dan waar de vraagsteller vanuit gaat.

De regering vindt het onwenselijk als flexibel werk wordt ingezet louter omdat het
een kostenvoordeel oplevert. Vandaar dat de Wab als doelstelling heeft om zowel flexibele
arbeid te reguleren, als negatieve effecten van specifieke vormen van flexibele arbeid
te beprijzen.

Vraag 6

Deelt u de mening dat het doel van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) om de vaste
baan aantrekkelijker te maken ten opzichte van flexwerk op deze manier niet behaald
lijkt te worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Nee, het is nog te vroeg om dit te kunnen concluderen. Niet voor niets wordt een wet
doorgaans over een langere periode geëvalueerd. Conform mijn toezegging zal de evaluatie
van de Wab in 2025 plaatsvinden.

Vraag 7

Wat gaat u doen om vaste banen alsnog aantrekkelijker te maken ten opzichte van flexwerk?

Antwoord 7

Zoals in antwoord 5 al gezegd is, worden in de Wab stappen gezet om zowel via regulering
flexibele werknemers meer rechten te geven als de negatieve effecten te beprijzen.
Met de Wab is beoogd dat flexibel werk niet ingezet wordt omdat het een kostenvoordeel
oplevert. Ook heeft het kabinet een aantal stappen gezet om de verschillen in behandeling
tussen zelfstandigen en werknemers te verkleinen. Zoals ook in de zevende voortgangsbrief
«Werken als zelfstandige» is aangegeven, zijn verdergaande stappen op dit terrein
van belang. Keuzes hierover, en over verdere stappen op het gebied van flexibele arbeidsrelaties,
zijn echter aan een volgend kabinet.