Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Boswijk en Van den Berg over het artikel “Vissen in windpark nu al kansloos” dat onlangs verscheen in de Provinciale Zeeuwse Courant

Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 6 september
2021)

Vraag 1

In hoeverre klopt het dat u bepaalde vismethoden (waaronder staandwantvisserij en
jigging) hebt uitgesloten voor experimentele visserij in windpark Borsele?1

Antwoord 1

Het klopt dat bepaalde vismethoden (waaronder staandwant en jigging) uitgesloten zijn
van de in de Staatscourant gepubliceerde «Uitvraag voor experimenten met passieve
visserij in windenergiegebied Borssele, kavel II» (Staatscourant 2021, 37376-n1).2

Vraag 2

Bent u ervan op de hoogte dat Wageningen Marine Research (WMR) vorig jaar nog positief
was over de toepassing van deze twee visserijmethoden in een windpark?

Antwoord 2

In de factsheet van WMR getiteld «Visserij in Windparken, een verkenning van de mogelijkheden»
worden diverse vismethoden omschreven waaronder staandwantvisserij en jigging. WMR
trekt geen conclusie («positief» of «negatief») per methode.

Vraag 3

Kunt u aangeven op welke regelgeving het uitsluiten van deze twee visserijmethoden
en bijvoorbeeld de visserij met fuiken gebaseerd is?

Antwoord 3

In het windenergiegebied (WEG) Borssele kavel II geldt een verbod zich te bevinden
binnen de veiligheidszones. Dit verbod is vastgelegd in de «Bekendmaking houdende
een verbod zich te bevinden binnen de veiligheidszones van windenergiegebied Borssele
in de Noordzee» (BAS Borssele) in het kader van de Waterwet (Staatscourant 2021, 13511).3 Op dit toegangsverbod is een uitzondering gemaakt voor degenen die ten behoeve van
experimenten met passieve visserij een ruimte toegewezen hebben gekregen om visserij
uit te oefenen met grondbeug, korven of kubben, of handlijn omdat deze vormen vanuit
veiligheids- en ecologisch perspectief mogelijk en wenselijk zijn.

Vraag 4

Deelt u de mening dat bij «vissen met de wind» sprake is van een proefproject waarvan
het doel is kennislacunes inzake technische en economische mogelijkheden en ecologische
effecten in te vullen?

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Deelt u de mening dat het op voorhand uitsluiten van visserijmethodes waarvan de mogelijkheden
en effecten op voorhand niet onomstotelijk vast staan, niet past in een proefproject
dat als doel heeft wetenschappelijke kennis op te leveren?

Antwoord 5

Ik deel de mening dat het doel van «Vissen met de wind» is om (wetenschappelijke)
kennis op te leveren en daarmee kennislacunes in te vullen inzake technische en economische
mogelijkheden en ecologische effecten van passieve visserij in windenergiegebieden.
Het is alleen niet toegestaan in windenergiegebieden te experimenteren met vistuigen
waarvan niet is aangetoond dat deze veilig uitgevoerd kunnen worden en hiermee in
het BAS kunnen worden opgenomen (zie ook antwoord op vraag 3). Daarnaast zijn niet
alle door de visserijsector opgeworpen vistuigen ecologisch wenselijk in een windenergiegebied.

De kennis die «Vissen met de wind» beoogt op te halen kan echter ook opgedaan worden
buiten een windenergiegebied. Een goed voorbeeld hiervan is het experiment dat wordt
uitgevoerd in het Prinses Amaliawindpark (onder de naam Win-Wind). Tot op heden zijn
er géén praktijktesten geweest binnen de veiligheidszone van dat windpark, maar wel
meerdere praktijktesten buiten het windpark. Zonder actief te zijn in het windpark
heeft dat project goede inzichten en wetenschappelijke kennis opgeleverd om veilig
te kunnen vissen met passieve vistuigen in een windenergiegebied. Deze kennis heeft
er onder andere toe geleid dat vissen met korven één van de mogelijkheden is om mee
te experimenteren in WEG Borssele, kavel II. Een dergelijk experiment (rond nautische
veiligheid en ecologische wenselijkheid) buiten een windpark zou ook voor de vistuigen
staandwant en jigging een mogelijkheid kunnen zijn. Bij de verdere ontwikkeling van
passieve visserij in toekomstige windenergiegebieden zouden deze vistechnieken mogelijk
toe kunnen worden gestaan op basis van de experimenten van «Vissen met de wind». Ik
sta open de visserij en onderzoekspartijen hierbij te ondersteunen, zoals dit nu ook
gebeurt in het kader van Win-Wind.

Vraag 6

Welke toekomst ziet u voor zich voor visserij, met name in relatie tot de hoeveelheid
windparken die gerealiseerd worden?

Antwoord 6

De visserij heeft een lange traditie in Nederland en is belangrijk voor de voedselvoorziening
en de werkgelegenheid in Nederlandse visserijgemeenschappen. Het is daarom van belang
tot een sociaal-, economisch-, en ecologisch duurzame visserij te komen die naar aard
en omvang past bij het veranderende ruimtegebruik op de Noordzee. Innovatie, sanering
en efficiënt meervoudig ruimtegebruik zijn hierin belangrijke pijlers. Ik wil de vissers
hierbij ondersteunen en doe dit onder andere met de uitvoering van de Kottervisie
en de beschikbaar gestelde middelen uit het Noordzeeakkoord.

Vraag 7

Erkent u dat de vissers weinig vertrouwen hebben in de overheid en dat de door u opgeworpen
beperkingen in dit kansrijke project een pril vertrouwen geen goed doen?

Antwoord 7

Op basis van het verbod «zich in de veiligheidszone van een windpark te bevinden»
is er geen mogelijkheid voor visserij in een windpark. Door de uitzondering in het
BAS Borssele voor experimenten met passieve visserij, die veilig kunnen worden uitgevoerd
in een windenergiegebied, maakt het kabinet deze passieve vistechnieken toch mogelijk
in WEG Borssele. Er worden hierdoor beperkingen weggenomen in plaats van opgeworpen.

Vraag 8

Deelt u de mening dat het een gemiste kans is als zich geen substantieel aantal vissers
meldt voor experimentele visserij in windpark Borsele?

Antwoord 8

Ik nodig zo veel mogelijk vissers uit om zich aan te melden voor dit experiment waarvan
de uitvraag d.d. 11 augustus 2021 gepubliceerd is in de Staatscourant. Mijn inzet
blijft om – samen met vissers, onderzoekers en windparkexploitanten – medegebruik
in windparken te stimuleren en passieve visserij een volwaardig onderdeel te laten
zijn van de Nederlandse visserijsector.

Vraag 9

Bent u bereid om met de provincie Zeeland en de visserijorganisaties in gesprek te
gaan om de mogelijkheden te bezien om de criteria te verruimen?

Antwoord 9

De experimenteerruimte voor WEG Borssele kavel II wordt uitgegeven voor een periode
van maximaal drie jaar. De geldende criteria voor dit experiment zijn opgenomen in
de uitvraag die gepubliceerd is in de Staatscourant. Over de ervaringen en verbeterpunten
ben en blijf ik graag in gesprek met de belanghebbenden, waaronder provincie Zeeland
en de visserijorganisaties, om het voorgenomen beleidskader passieve visserij Wind
op Zee te ontwikkelen. Ik streef ernaar dit beleidskader gereed te hebben voor de
realisatie van WEG Hollandse Kust (Zuid) in 2023. Zoals opgenomen in de beantwoording
van vraag 5 nodig ik de visserij en onderzoekspartijen graag uit situaties te simuleren
waarin er testen buiten windenergiegebieden kunnen worden gedaan met de niet toegestane
vistuigen binnen windenergiegebieden. Hierdoor bestaat de mogelijkheid in de toekomst
veilige en ecologisch verantwoorde technieken toe te voegen aan het beleidskader.