Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Houwelingen over het Europese Handvest inzake Lokale Autonomie

Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
6 september 2021).

Vraag 1

Kent de Minister artikel 11 van Het Europees Handvest Lokale Autonomie uit 1985 (geratificeerd
in 1991) https://wetten.overheid.nl/BWBV0002625/1991-07-01 waarin staat vermeld: «Local authorities shall have the right of recourse to a judicial
remedy in order to secure free exercise of their powers and respect for such principles
of local self-government as are enshrined in the constitution or domestic legislation.»?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is het Nederlands recht, en meer in het bijzonder de Wet arhi, in overeenstemming
met deze bepaling?

Antwoord 2

Het Europees Handvest inzake lokale autonomie geldt voor Nederland en legt de fundamenten
van de lokale autonomie vast. Nederland heeft echter bij onder andere artikel 11 van
het Handvest een voorbehoud gemaakt: «The Kingdom of the Netherlands declares in accordance
with Article 12, paragraph 2, of the Charter, that it shall not consider itself bound
by the provisions of Article 7, paragraph 2, Article 8, paragraph 2, Article 9, paragraph 5,
and Article 11 of the Charter.» (Trb. 1991, 61). Dit houdt in dat artikel 11 van het Handvest in Nederland niet geldt. De vraag
of de Wet arhi met deze bepaling in overeenstemming is, is daarmee juridisch gezien
niet relevant.

Vraag 3

Specifieker, kunnen Nederlandse gemeenten bij een Nederlandse rechter, op basis van
artikel 11 van dit verdrag, bezwaar maken tegen een door de rijksoverheid (op basis
van de Wet arhi) tegen hun zin opgedrongen gemeentelijke herindeling?

Antwoord 3

Nederlandse gemeenten kunnen geen bezwaar maken tegen een herindeling die is voorbereid
volgens de Wet arhi, vanwege het genoemde voorbehoud bij artikel 11. Het voorbehoud
heeft tot gevolg dat gemeenten geen rechten kunnen ontlenen aan het betreffende artikel.
In 2011 is dit door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigd.1