Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kent over "grote tekorten voor de Participatiewet bij gemeenten"

Antwoord van Staatssecretaris Wiersma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
12 augustus 2021).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht Gemeenten komen jaarlijks 1,5 miljard tekort voor
Participatiewet?1

Antwoord 1

De financiële situatie van gemeenten heeft al langer de aandacht van het kabinet.
Vanaf de invoering van de Participatiewet hebben gemeenten aandacht gevraagd voor
het financieel kader. De toenmalig Staatssecretaris van SZW heeft in reactie op de
eindevaluatie van de Participatiewet2 aangegeven de discussie over het financieel kader goed geïnformeerd te willen voeren.
Sindsdien heeft SZW enkele onderzoeken3 laten uitvoeren naar de kosten en de middelen voor re-integratie. Het onderzoek waarover
in dit artikel gesproken wordt, is uitgevoerd in opdracht van de VNG.

Vraag 2

Onderschrijft u dat het tekort 1,5 miljard bedraagt? Zo nee: waarom niet?

Antwoord 2

Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat het niet eenvoudig is om vast te stellen wat
gemeenten op dit moment uitgeven aan re-integratie. Daarnaast is het benodigde bedrag
dat beschikbaar is voor re-integratie afhankelijk van de gekozen uitgangspunten en
ambities. In een eerder onderzoek van Berenschot in opdracht van SZW4 waarin specifiek gekeken werd naar de ondersteuning en dienstverlening aan langdurig
bijstandsgerechtigden is gesproken van een bedrag van € 300 tot € 500 miljoen om meer
sociaal-maatschappelijke begeleiding en ondersteuning aan deze doelgroep te kunnen
bieden.

Vraag 3

Klopt het dat de tekorten verder oplopen en op lange termijn zelfs verdubbelen?

Antwoord 3

Dit is niet eenvoudig vast te stellen (zie het antwoord op vraag 2). Met de invoering
van de Participatiewet is een nieuwe doelgroep toegevoegd, namelijk de jonggehandicapten.
Deze groep zal de komende jaren blijven groeien vanwege nieuwe instroom. Bij de invoering
van de Participatiewet is budgettair rekening gehouden met de instroom van deze doelgroep.
Zoals vermeld in de meest recente monitoringsbrief Participatiewet5 zal in de toekomstige monitoring ook gekeken blijven worden naar de ontwikkelingen
met betrekking tot de financiële aspecten van de Participatiewet, waaronder de kosten
voor re-integratie voor deze nieuwe doelgroep.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat personen, waaronder de nieuwe doelgroep jonggehandicapten, slechter
of niet begeleid worden naar een baan?

Antwoord 4

Het doel van de Participatiewet is om meer mensen aan het werk te krijgen, bij voorkeur
regulier werk. Uit de evaluatie van de Participatiewet is gebleken dat de nieuwe doelgroep
jonggehandicapten vaker aan het werk komt dan voor de Participatiewet het geval was.
Dat is een positief resultaat. Gemeenten spannen zich elke dag hard in om zoveel mogelijk
jonggehandicapten naar werk te begeleiden. Sinds de invoering van de Participatiewet
is de dienstverlening beter geworden, onder andere door meer bekendheid met de doelgroep
en betere samenwerking met werkgevers en onderwijsinstellingen in de regio. Uiteraard
is en blijft goede begeleiding nodig om jonggehandicapten aan het werk te helpen.
Daartoe dient onder andere het wetsvoorstel Breed Offensief.

Vraag 5

Kunt u uw reactie op het rapport van Berenschot voor Prinsjesdag naar de Kamer sturen?

Antwoord 5

Dit rapport is uitgevoerd in opdracht van de VNG en is ten behoeve van de inbreng
voor de kabinetsformatie. Het is aan een volgend kabinet om de uitkomst van dit onderzoek
en andere relevante onderzoeken op dit terrein te wegen en te besluiten of, en zo
ja hoeveel, er geïnvesteerd moet worden in dienstverlening vanuit gemeenten.