Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Romke de Jong en Aartsen over het bericht 'Winkelleegstand loopt snel op door corona'

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 9 juli
2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Winkelleegstand loopt snel op door corona»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3

In hoeverre herkent u de in het artikel geschetste signalen dat de leegstand van winkelstraten
in de grote steden toeneemt, en wat is uw reflectie daarop?

Hoe rijmt u uw inzet uit de brief van 12 mei 2021 (Kamerstuk 31 757, nr. 105), waarin u aangeeft dat de problematiek rondom het toekomstbestendig maken van winkelgebieden
in mindere mate opgaat voor grote steden, met de in dit artikel gestelde situatie
in deze steden?

Antwoord 2, 3

Ja, ook in de grote steden neemt de leegstand toe. De coronacrisis maakt een ontwikkeling
zichtbaar, die ook al vóór corona gaande was, maar door corona versnelt en versterkt
wordt. Dit is een reactie op structurele, achterliggende ontwikkelingen als demografische
veranderingen, de online-ontwikkelingen en veranderende consumentenvoorkeuren. De
genoemde structurele, onderliggende ontwikkelingen raken de middelgrote steden het
hardst; zij zien hun vroegere centrumfunctie kleiner worden. De grote steden worden
ook geconfronteerd met bovengenoemde ontwikkelingen maar beschikken over betere kaarten
voor herstel na de crisis. Naar verwachting blijft hun aantrekkingskracht op bezoekers
groter, evenals hun organiserend vermogen.

Vraag 4

Deelt u de mening dat voor alle binnensteden de negatieve gevolgen van leegstand tegen
dienen te worden gegaan?

Antwoord 4

Ja. Daarbij moet in alle gevallen ingespeeld worden op de specifieke kansen die de
lokale omstandigheden met zich mee brengen.

Vraag 5

Wat kunt u, naast uw inzet uit de brief van 12 mei 2021, doen voor deze grote steden
om te voorkomen dat daar leegstand voor een langdurige periode plaatsvindt?

Antwoord 5

Leegstand is uiteindelijk niet de oorzaak van de maatschappelijke uitdagingen waarmee
de winkelgebieden in binnensteden te kampen hebben, maar een symptoom van dieper liggende
oorzaken. Pas door die serieus te nemen en in te spelen op deze veranderingen kunnen
winkelgebieden en meer in het algemeen de binnensteden, ook in de toekomst vitaal
en toekomstbestendig zijn. De problematiek van de binnensteden van de grote steden
is complex. Om die reden vindt momenteel een verkenning plaats van de G6 met de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Economische Zaken en Klimaat
(EZK) en Justitie & Veiligheid (J&V) om dit beter in beeld te krijgen. Naar verwachting
zullen de resultaten hiervan de basis vormen voor een bestuurlijk vervolgtraject.

Vraag 6

Onderkent u de negatieve gevolgen als gevolg van leegstand, zoals verloedering en
(sociale) onveiligheid, en op welke manier ondersteunt u gemeenten in het tegengaan
hiervan?

Antwoord 6

Ja, ik onderken de negatieve gevolgen van leegstand. Bij het ondersteunen van gemeenten
en andere lokale stakeholders speelt het samenwerkingsplatform de Retailagenda een
belangrijke rol. Vanuit het besef dat het lokaal moet gebeuren en dat geen enkele
partij het alleen kan, zetten de landelijke partijen achter de Retailagenda in op
het zo goed mogelijk faciliteren van de lokale partijen. Dit doen ze door actief kenniscreatie
te bevorderen en kennis uit te dragen, door te bevorderen dat partijen kennis en ervaring
uitwisselen en door blokkades op te sporen en te adresseren. De Retailagenda biedt
daarnaast een podium voor bestuurlijk overleg, dat bijdraagt aan wederzijds begrip
en een focus op gezamenlijke strategische doelen.

Vraag 7

Herkent u de in het artikel geschetste beeld dat verhuurders van winkelpanden de huren
flink hebben verlaagd in een poging het tij rondom de toenemende leegstand te keren?

Antwoord 7

Ja. Op basis van de recent uitgebrachte «Impactanalyse Retailagenda: Onderweg naar
een ander normaal»2 verwacht ik dat huurprijzen voor winkels over een langere periode onder druk zullen
blijven staan. Voor de Impactanalyse zijn retailers en vastgoedeigenaren gevraagd
naar hun verwachtingen op dit punt. Retailers gaven aan voor de komende jaren een
huurverlaging van ca. 40% te verwachten, vastgoedeigenaren hielden het op een verlaging
van 25%.

Vraag 8

Wat kunt u, samen met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, aanvullend
doen om leegstaand winkelvastgoed dat naar verwachting voor een langere termijn leegstand
kent om te zetten in woningen op korte termijn?

Antwoord 8

Op dit moment wordt hard gewerkt aan de invulling van de Impulsaanpak Winkelgebieden
(Aanpak herstructurering winkelgebieden in binnensteden en kernen), waarvoor het Ministerie
van EZK 100 miljoen euro voor beschikbaar stelt. U bent hierover geïnformeerd op 12 mei
20213 Met de Impulsaanpak worden gemeenten samen met private partijen gestimuleerd met
een gebiedsgerichte, integrale aanpak (delen van) winkelgebieden opnieuw vitaal en
toekomstbestendig te maken, door deze gebieden een nieuwe sociale- en economische
basis te geven. Deze aanpak zal volop kansen bieden voor het realiseren van woningen
in deze gebieden. Bij het vormgeven van de aanpak wordt in de praktijk nauw samen
gewerkt met BZK.