Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Esch over de overtreding van de coronaregels bij een kalverslachthuis in Apeldoorn

Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 30 juni 2021).

Vraag 1

Wanneer hoorde u het bericht dat positief geteste medewerkers bij kalverslachthuis
ESA in Apeldoorn op donderdag 22 april niet naar huis werden gestuurd om in quarantaine
te gaan, maar gewoon werden binnengelaten?1

Antwoord 1

De Minister van LNV heeft mij donderdagochtend 22 april 2021 geïnformeerd dat de NVWA
haar werkzaamheden op deze locatie heeft gestaakt.

Vraag 2

Kunt u uitsluiten dat deze slachthuismedewerkers, ondanks de aangetoonde coronabesmettingen,
aan het werk zijn gegaan? Zo ja, op basis waarvan kunt u dat uitsluiten en waarom
werden zij dan toegelaten tot het slachthuis?

Antwoord 2

Nee, dat kan ik niet uitsluiten. De richtlijn in het plan van aanpak van het betreffende
bedrijf, waar dit slachthuis onderdeel van is, is dat een positieve test voor COVID-19
leidt tot: niet op het terrein komen en in thuisisolatie gaan. De GGD Noord- en Oost-Gelderland
heeft in deze een adviserende rol en voert bron- en contactonderzoek (BCO) uit nadat
een besmetting heeft plaatsgevonden.

Naar aanleiding van een aantal positief geteste medewerkers eerder die week heeft
het bedrijf besloten om op 22 april jl. sneltesten uit te voeren aan de poort. De
NVWA heeft geconstateerd dat positief geteste medewerkers vervolgens werden toegelaten
in het bedrijf om hun persoonlijke eigendommen op te halen. Tevens nam het slachthuis
onvoldoende maatregelen om te voorkomen dat positief geteste medewerkers in contact
konden komen met dierenartsen van de NVWA en hun officiële assistenten in dienst van
KDS. Dat was de aanleiding voor de NVWA om de werkzaamheden op deze locatie te staken.

Vraag 3

Indien u dit niet kunt uitsluiten, wordt onderzocht of er sprake was van druk vanuit
de werkgever om aan het werk te gaan? Zo ja, door wie? Wanneer verwacht u hiervan
de uitkomsten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Uit het bron- en contactonderzoek dat de GGD heeft uitgevoerd bij positief geteste
medewerkers van het slachthuis is niet naar voren gekomen dat het bedrijf en/of het
uitzendbureau medewerkers had verplicht om ondanks klachten naar het werk te komen.

Door de aard van de gesprekken die hiervoor gevoerd worden, is niet te achterhalen
of druk vanuit een werkgever heeft gespeeld. De GGD maakt bij de uitvoering van BCO
gebruik van professionele tolken en zo min mogelijk van tolken in dienst van inleenbedrijven,
om hiermee de invloed van sociale druk zo veel mogelijk te verlagen.

Vraag 4

Deelt u de mening dat er sprake is van het doelbewust in gevaar brengen van de volksgezondheid
als de werkgever deze medewerkers zou hebben gedwongen om na een positieve testuitslag
aan het werk te gaan? Zo ja, wat gaat u hier mee doen?

Antwoord 4

Het is van belang dat de bevoegde autoriteiten goed zicht krijgen en houden op eventuele
dwang en van wie die dwang uitgaat (slachthuis, uitzendbureau of een andere partij).
Ik roep daarom medewerkers met concrete ervaringen op om aangifte te doen bij politie
of om zich te melden bij de Inspectie SZW. Hoewel de Inspectie SZW niet over de volksgezondheid
gaat, kan zij wel handhavend optreden tegen overtredingen in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet,
bijvoorbeeld als de werkgever geen adequate maatregelen neemt of wanneer sprake is
van dwang.

Vraag 5

Hoeveel besmettingen zijn er die donderdagochtend geconstateerd bij ESA, naast de
tien besmettingen die op dat moment al bekend waren? Hoeveel medewerkers zijn er op
dat moment in totaal getest?

Antwoord 5

Op dat moment waren 8 positief geteste personen bij de GGD bekend. Daarnaast zijn
nog 20 personen positief getest. In totaal zijn op 22 en 23 april 2021 249 medewerkers
getest.

Vraag 6

Heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) het afgelopen jaar meer overtredingen
van de coronaregels geconstateerd bij dit slachthuis? Zo ja, hoe vaak en welke?

Antwoord 6

De NVWA is verantwoordelijk voor het veterinaire toezicht op slachthuizen. Onder deze
verantwoordelijkheid van de NVWA verricht KDS de keuringswerkzaamheden. Zowel NVWA
als KDS zijn onder andere op grond van de Arbeidsomstandighedenwet als werkgever verantwoordelijk
voor de veiligheid van hun eigenpersoneel dat op de slachthuizen wordt ingezet. Bij niet-naleving van corona-maatregelen
worden vanuit de oren- en ogenfunctie van de NVWA signalen gedeeld met de Inspectie
SZW.

In de hoedanigheid van werkgever heeft de NVWA in oktober 2020 en nadien in januari
2021 onderzoek laten verrichten door een arbeidshygiënist. Beide onderzoeken gaven
aan dat er positieve en verbeterpunten waren bij dit slachthuis, maar dat er voor
de NVWA en KDS geen sprake was van een structureel onveilige werkplek.

Na het staken van de werkzaamheden op deze locatie op 22 april jl. door de NVWA heeft
de Veiligheidsregio – mede namens de NVWA, Inspectie SZW, gemeente, GGD en LOT-C met
het Samenwerkingsplatform arbeidsmigranten en COVID-19 – per brief van 26 april 2021
de directie aangegeven aan welke voorwaarden van de toezichthouders en de GGD moet
worden voldaan voordat weer tot opening kon worden overgegaan. Na een schouw op 28 april
jl. is het werk op 29 april jl. weer hervat met alleen de negatief geteste medewerkers.
Daarnaast is in overleg met de GGD op de bedrijven een teststraat ingericht. Tenslotte
zijn door het bedrijf extra toezichthouders aangesteld die toezien op het handhaven
van de coronamaatregelen.

Op 4 mei 2021 is bij een inspectie door de Inspectie SZW echter geconstateerd dat
geen of onvoldoende opvolging heeft plaatsgevonden van zaken die tijdens genoemde
schouw op 28 april jl. zijn besproken. Hierop heeft de Inspectie SZW handhavend opgetreden.
Vanuit de NVWA en KDS is eenzelfde beeld teruggekoppeld in het integrale afstemmingsoverleg
van genoemde partijen. Deze bevindingen hebben geleid tot een brief aan het bedrijf.
Het bedrijf, waar ESA onderdeel vanuit maakt, heeft vervolgens zelfstandig besloten
de activiteiten bij ESA per 5 mei te staken, omdat het bedrijf meer tijd nodig heeft
om beschermende maatregelen adequaat in te voeren.

Na doorvoeringen van enkele maatregelen, die onder andere toezien op het opleiden
en aansturen van ingehuurde corona-toezichthouders en aanpassingen in gangpaden, kleedruimtes,
productieafdelingen en hygiënesluizen, zijn de werkzaamheden op 6 mei 2021 weer opgestart.

De bevoegde partijen monitoren gezamenlijk de situatie nauwgezet en stemmen verdere
acties, waaronder het inroepen van artikel 58l (zorgplicht besloten plaatsen) van
de Wet publieke gezondheid, indien noodzakelijk af.

Vraag 7

Kunnen de kalfjes die al bij het slachthuis waren aangekomen toen het slachtproces
werd stilgelegd, zo snel mogelijk elders worden ondergebracht?

Antwoord 7

In de aanvoerhal stonden op het moment van stilleggen van de werkzaamheden door de
NVWA nog 14 kalveren die daar verzorgd werden. Deze hebben donderdag 22 april jl.
met toestemming van de NVWA het bedrijf verlaten.

Vraag 8

Kunt u deze vragen één voor één en binnen een week beantwoorden?

Antwoord 8

Ik heb mij ingespannen om deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.