Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Segers, Piri, Van der Staaij en Jasper van Dijk over de dreigende executie van een Egyptische monnik

Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 10 juni 2021).

Vraag 1

Bent u bekend met de actie van Amnesty International ten behoeve van de Egyptische
monnik Wael Tawadros die in Egypte ter dood is veroordeeld?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2 en 3

Bent u het eens met het oordeel van Amnesty International dat er in de zaak-Wael Tawadros
sprake is van een zeer oneerlijke rechtszaak?

Kunt u op basis van eigen informatie of vanuit andere bronnen bevestigen dat er sprake
is van een bekentenis verkregen op basis van marteling? Zo niet, wat is u in het algemeen
bekend over marteling in Egypte?

Antwoord 2 en 3

Ik ben bekend met de berichten en het oordeel van Amnesty International hierover. Het proces in deze rechtszaak heeft buitengewoon snel plaatsgevonden waardoor
de EU geen zittingen heeft kunnen bijwonen. Ik beschik derhalve niet over eigenstandige
informatie die deze berichtgeving bevestigt dan wel ontkracht, en kan daar dan ook
geen verder oordeel over geven. Egypte heeft het VN-verdrag tegen foltering en andere
wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing in 1986 geratificeerd.
Desalniettemin concludeerde de UN Committee against Torture in 2017, na een onderzoek van vier jaar, dat foltering systematisch wordt toegepast
in Egypte.

Vraag 4

Bent u bereid de Egyptische autoriteiten aan te spreken over de zaak-Wael Tawadros
en hen allereerst op te roepen het doodvonnis niet ten uitvoer te brengen?

Antwoord 4

Ja. De zaak van Wael Tawadros werd nauwlettend gevolgd door Nederland en de EU en
stond op de EU Trial Monitoring lijst. Op zondag 9 mei jl. werd door de Egyptische autoriteiten naar buiten gebracht
dat de Egyptische monnik Wael Tawadros is geëxecuteerd door ophanging. Dit is bevestigd
door zijn familie. Op het moment van inzending van de Kamervragen was het vonnis dus
al voltrokken.

Vraag 5

Klopt het dat er in 2020 een sterke stijging is geweest in het aantal executies in
Egypte? Afgezien van het feit dat Nederland tegen de doodstraf is, bent u ervan overtuigd
dat er in deze gevallen een eerlijke rechtsgang is geweest?

Antwoord 5

Er is sprake van een aanzienlijke toename van de uitvoering van de doodstraf in Egypte.
De exacte cijfers verschillen. Volgens Amnesty International is het aantal gerapporteerde executies meer dan verdrievoudigd: van ten minste 32
in 2019 naar ten minste 107 in 2020. De NGO Egyptian Front for Human Rights spreekt over 126 mensen die in 2020 zijn geëxecuteerd. Volgens de Britse NGO Reprieve heeft Egypte in 2020 minstens 152 executies uitgevoerd. Hiermee neemt Egypte, na
China en Iran, de derde plaats in van landen waar de doodstraf het vaakst ten uitvoer
wordt gebracht.

Als onderdeel van het mensenrechtenbeleid volgen Nederlandse ambassades, waaronder
de ambassade in Cairo, nauwgezet ontwikkelingen rondom eerlijke rechtsgang volgens
internationale standaarden. Nederland onderhoudt daarbij intensief contact met de
EU en EU-lidstaten.

Vraag 6 en 7

Op welke manier protesteert Nederland tegen de oplegging van de doodstraf, de oneerlijke
rechtsgang en andere mensenrechtenschendingen in Egypte? Bent u bereid om samen met
uw Europese collega’s als EU Egypte tot de orde te roepen?

Welke gevolgen zou de executie van Wael Tawadros volgens u moeten hebben voor de opstelling
van Nederland en de EU ten opzichte van Egypte?

Antwoord 6 en 7

Nederland blijft zich internationaal inzetten voor het afschaffen en niet langer ten
uitvoer brengen van de doodstraf, ook in Egypte. De stijging van het aantal executies
in Egypte en de uitkomsten van het betreffende Amnesty International rapport over
de Egyptische monnik Wael Tawadros schetsen een zorgwekkend beeld. Als gevolg hiervan
is er op hoog-ambtelijk niveau contact geweest met de Egyptische autoriteiten en heeft
Nederland zijn zorg uitgesproken. Nederland houdt samen met de EU en andere partners
de ontwikkelingen omtrent de uitvoering van de doodstraf in Egypte scherp in de gaten.
Daarnaast wordt Egypte ook in VN- en EU-verband regelmatig aangesproken op de verslechterende
mensenrechtensituatie, waaronder de krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld,
arbitraire detentie, en de omstandigheden in Egyptische gevangenissen. Een recent
voorbeeld hiervan is de gemeenschappelijke verklaring over de zorgwekkende mensenrechtensituatie
in Egypte die tijdens de Mensenrechtenraad in maart jl. is uitgesproken en door 31
landen, waaronder Nederland, werd ondertekend.