Schriftelijke vragen : Het overgangsrecht bij de wet Straffen en Beschermen

Vraag 1

Herinnert u zich de eerdere discussie tijdens het commissiedebat over gevangeniswezen
en tbs van 20 mei jl. over het doorfaseren van gedetineerden in aanloop naar de inwerkingtreding
van de nieuwe Wet Straffen en beschermen? Bent u bekend met de kritiek vanuit gedetineerden,
familieleden en belangenbehartigers zoals advocaten op de huidige handelwijze omtrent
aanvragen van verloven en detentiefasering? Wat heeft u met deze kritiek concreet
gedaan?1 2

Vraag 2

Klopt het dat, ondanks uw toezeggingen dat aanvragen tot 1 juli 2021 onder het huidige
regime beoordeeld zullen worden, gedetineerden nu al te kennen wordt gegeven dat aanvragen
voor plaatsing in ZBBI (Zeer Beperkt Beveiligde Inrichting) niet meer in behandeling
worden genomen, onder andere omdat de ZBBI’s vol zitten en er wachtlijsten zijn? Wat
vindt u daarvan?

Vraag 3

Hadden problemen met ZBBI- dan wel BBA-plaatsing (Beperkt Beveiligde Afdeling) niet
voorkomen kunnen worden door de ZBBI’s open te houden en langzaam aan af te bouwen
tot het moment dat de laatste gedetineerde de ZBBI had verlaten, in plaats van nu
in één keer de ZBBI’s te sluiten en over te gaan op BBA’s? Bent u bereid dit nog te
heroverwegen?

Vraag 4

Klopt het dat iemand die nu in een ZBBI zit meestal ieder weekend verlof kan krijgen,
maar dat deze verlofmogelijkheid flink wordt teruggebracht (tot drie nachten per maand)
als wordt gestart met de BBA? Zo ja, waarom acht u dat wenselijk? Gaat het nu te vaak
fout met weekendverloven?

Vraag 5

Als gedetineerden straks feitelijk minder verlof kunnen krijgen dan nu het geval is,
werkt de Wet Straffen en Beschermen dan niet netto strafverzwarend? Is een dergelijke
wijziging van de straf, terwijl de straf wordt ondergaan, toegestaan? Zo ja, waar
baseert u dat op? Zo nee, hoe gaat u dit probleem ondervangen?

Vraag 6

Klopt het dat aan het begin van de coronacrisis in Nederland zelfmelders is gezegd
dat zij weer terug naar huis konden gaan en later een nieuwe oproep zouden krijgen
om zich te melden bij de gevangenis? Zo ja, hoeveel van deze mensen ondervinden daar
nu nadeel van, omdat ze nu alsnog onder de strengere regels van de Wet Straffen en
Beschermen gaan vallen, terwijl ze dat anders hadden kunnen voorkomen? Hoe lang heeft
deze situatie geduurd? Hoeveel van deze eerdere zelfmelders hebben zich nadien niet
meer vrijwillig gemeld voor de aanvang van hun detentieperiode?

Vraag 7

Zou het niet beter zijn om de nieuwe regels van de Wet Straffen en Beschermen op 1 juli
in te laten gaan voor nieuwe gedetineerde, en dus niet voor gedetineerden die reeds
een straf uitzitten, omdat dit tot veel onduidelijkheid en onzekerheid leidt? Zo nee,
waarom niet?

Vraag 8

Kent u signalen van gedetineerden die reeds verlof voor de maand juli willen aanvragen,
maar dan te horen krijgen dat die aanvraag pas na 1 juli kan, waardoor zij langer
dan normaal in spanning moeten afwachten of ze wel verlof krijgen? Vindt u deze gang
van zaken wenselijk?

Vraag 9

Zijn alle betrokkenen op de hoogte van de huidige, toekomstige en overgangsregels?
Bent u bereid om alle betrokken nog eens extra te verduidelijken wat precies de regels
omtrent detentiefasering zijn, nu en in de toekomst?