Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over het bestaan van nudismewebsites die een toevluchtsoord voor pedoseksuelen zouden zijn

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 3 juni 2021).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2995.

Vraag 1

Bent u bekend met het bestaan van nudismewebsites met beelden van naakte kinderen
die voor pedoseksuelen een ideaal toevluchtsoord zouden zijn? Klopt het dat veel van
deze websites gehost staan in Nederland?1

Antwoord 1

Ik ben bekend met het bestaan van nudismewebsites en heb kennis genomen van het artikel
in de Volkskrant en de uitzending van «Danny’s wereld» waarin aandacht wordt gevraagd
voor het beschikbaar zijn van naaktfoto’s van kinderen op deze sites en het ongewenste
gebruik dat van deze foto’s wordt gemaakt. Een aantal van deze websites worden in
Nederland gehost.

Vraag 2

Op welke wijze heeft men zich vergewist dat betrokkenen toestemming hebben gegeven
voor het openbaar plaatsen van deze beelden?

Antwoord 2

Ik ben niet bekend met de wijze waarop men zich vergewist. Het is niet aan mij als
Minister om aan private partijen te vragen hoe zij toestemming voor het plaatsen van
bepaalde beelden verkrijgen.

Vraag 3

Waar ligt de grens tussen «onschuldige» (legale) afbeeldingen van naakte kinderen
en (illegale) kinderporno? Erkent u dat deze grens soms fragiel kan zijn, en dat op
genoemde websites deze grens zeer nadrukkelijk wordt opgezocht? Kan er sprake zijn
van een website voor nudisme en «nudistenfamiliekiekjes» als het op diezelfde website
wemelt van de advertenties voor pornowebsites?

Antwoord 3

Om te kunnen spreken van kinderpornografisch materiaal dient sprake te zijn van een
seksuele gedraging. Daarvan is in elk geval sprake als op de afbeelding seksueel misbruik
van een kind te zien is of als er ontuchtige handelingen plaatsvinden. Kinderpornografisch
is ook het zogenaamde poseermateriaal. Hierbij gaat het om minder expliciete gedragingen,
zoals het (laten) aannemen van een seksualiserende houding, met daarbij eventueel
seksualiserende en niet bij de leeftijd van het kind of de situatie passende kleding
of voorwerpen, of een dusdanige houding waarbij de nadruk op geslachtsdelen/billen/borsten
wordt gelegd.

Bij afbeeldingen die onder «nudisme» of «naturisme» worden geschaard is van seksueel
misbruik, ontuchtige handelingen, poseren of bijkomende seksualiserende elementen
geen sprake.

Alleen indien dergelijke afbeeldingen op een dusdanige wijze tot stand zijn gekomen
dat de strekking ervan onmiskenbaar seksueel is geworden, blijkend uit het afgebeelde
zelf, al dan niet in combinatie met de seksuele motivatie van de maker ervan, is sprake
van een afbeelding als bedoeld in art 240b Sr.

Het gegeven dat de opnames heimelijk zijn gemaakt is daarvoor bijvoorbeeld een belangrijke
aanwijzing, maar ook het inzoomen, het camerastandpunt of de omgeving waarin gefilmd
is, spelen bij de beoordeling een rol. Kortom, per afbeelding dient te worden beoordeeld
of deze wel of niet aan de criteria van artikel 240b Sr voldoet. De vraag of nudismewebsites
samengaan met advertenties voor pornosites lijkt mij niet relevant. Waar het om gaat
is dat het zonder toestemming online plaatsen van privacygevoelige informatie c.q.
onrechtmatige content niet ongestraft blijft.

Vraag 4 en 5

Klopt het dat deze websites strafrechtelijk niets te verwijten valt? Zo ja, vindt
u dat terecht? Zo nee, of indien u dat niet terecht vindt, wat gaat u hier dan aan
doen?

Wat kan gedaan worden tegen het bestaan, het hosten en het bezoeken van dit soort
websites?

Antwoord 4 en 5

Sinds 2018 heb ik de strafrechtelijke aanpak van online seksueel misbruik van kinderen
uitgebreid met preventieve en publiek-private acties om internet te schonen. Voor
bedrijven die hier onvoldoende aan meewerken ben ik een wetgevingstraject gestart
zodat in toekomst een autoriteit bestuursrechtelijke kan ingrijpen met dwangsommen
en bestuurlijke boetes. Naaktfoto’s van kinderen voldoen echter niet automatisch aan
de classificatie kinderporno en daarmee strafbaar materiaal. Gaat het om onrechtmatige
content, dan betreft het vaak een privacyschending of in ieder geval het non-consensueel
delen van informatie online. De Autoriteit Persoonsgegevens of het OM kan een onderzoek
instellen. Desgewenst kunnen mensen een klacht indienen of een civiele vordering starten
als zij ongewenst op een website staan afgebeeld. Ik realiseer mij dat een civiele
procedure voor gedupeerden vaak een knelpunt is, vanwege de duur, onzekerheid en/of
kosten. Daarom streeft het kabinet naar het oprichten van een laagdrempelige voorziening
om onrechtmatige content te kunnen melden en te laten verwijderen.2 Dat geldt ook voor naaktfoto’s die zonder toestemming gepubliceerd zijn. Op dit moment
is de beperkte aansprakelijkheid voor tussenpersonen onderwerp van gesprek binnen
de Europese Unie. Nederland steunt daarbij de strategie van de Europese Commissie
om de rol en verantwoordelijkheid van ondernemingen wiens diensten gebruikt worden
voor verspreiding van illegale of onrechtmatige content te verduidelijken.