Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Aartsen over het bericht dat de startersregeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) pas medio mei open zal gaan

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 16 april
2021).

Vraag 1

Bent u zich ervan bewust dat er een grote groep ondernemers is die nu al bijna een
jaar lang geen euro aan steun zoals TVL en Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) heeft ontvangen vanwege ontbrekende omzet in de referentieperiode terwijl ze
al maanden gesloten zijn?

Antwoord 1

Ja, daar ben ik me van bewust.

Vraag 2

Kunt u de situatie van deze ondernemers eens duiden?

Antwoord 2

Veel ondernemers in Nederland hebben het zwaar in de huidige crisis. Daarom doet het
kabinet er alles aan om zoveel mogelijk ondernemers zo goed mogelijk te helpen met
het steunpakket. Voor ondernemers die geen gebruik kunnen maken van de NOW en de TVL
is de huidige crisis nog moeilijker. Dit geldt soms ook voor ondernemers met ontbrekende
omzet in de referentieperiode.

In het onderzoek dat ik op verzoek van uw Kamer heb gedaan1, komt ook naar voren dat deze ondernemers in meerderheid ook niet van andere steunmaatregelen
gebruik (kunnen) maken. Hierdoor verslechtert hun liquiditeits- en solvabiliteitspositie
in een hoger tempo in vergelijking met ondernemingen die wel gebruik kunnen maken
van het steunpakket.

Om ervoor te zorgen dat subsidies snel kunnen worden uitbetaald, is gekozen voor generieke
regelingen. Helaas betekent dit ook dat niet alle ondernemingen gebruik kunnen maken
van het steun- en herstelpakket. Ik span mij continu in om zoveel mogelijk ondernemingen,
zo goed mogelijk te kunnen helpen. Om de ondernemingen in deze moeilijke situatie
alsnog te kunnen ondersteunen, heeft het kabinet in januari onder meer aangekondigd
ook de startersregeling aan het steun- en herstelpakket toe te voegen2 daarnaast bekijk ik ook mogelijke oplossingen voor andere ondernemingen die door
de referentiesystematiek van de TVL geen of geen representatieve subsidie ontvangen3.

Vraag 3

Herinnert u zich de toezegging gedaan aan de Kamer dat de speciale TVL-regeling voor
ondernemers die zijn ingeschreven tussen 1 oktober 2019 en 30 juni 2020 open zou gaan
in april of mei?

Antwoord 3

Ja, die herinner ik mij.

Vraag 4

Deelt u de mening dat gezien het feit dat deze groep nog nul euro aan steun heeft
ontvangen, de uitvoering van deze regeling een topprioriteit zou moeten zijn? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 4

De uitvoering van alle regelingen en wijzigingen van regelingen in het steunpakket
hebben bij mij prioriteit. Er wordt door mijn ministerie en RVO.nl hard gewerkt om
alle regelingen en de daarbij komende wijzigingen zo snel mogelijk te effectueren,
zodat zoveel mogelijk ondernemers zo snel mogelijk hun tegemoetkoming kunnen ontvangen.

Overigens ontvangt een deel van de ondernemingen uit de doelgroep van de startersregeling
wel TVL en NOW. Immers, bedrijven die gestart zijn voor 15 maart 2020 vallen binnen
de doelgroep van de TVL en kunnen als zij aan de voorwaarden van de TVL voldoen al
TVL aanvragen.

Vraag 5

Wat is de reden dat de startersregeling niet begin april open gaat voor deze groep
ondernemers die al meer dan een jaar wacht op steun?

Antwoord 5

Aan het begin van 2021 werd duidelijk dat de lockdown die in december was aangekondigd
langer zou duren. Daarmee is ook het steunpakket fors uitgebreid, zoals toegelicht
in de Kamerbrief van 21 januari jl.4. Dit heeft tot gevolg gehad dat er een groot aantal wijzigingen aan de bestaande
regelingen moet worden doorgevoerd, gedurende de looptijd van de regeling. Dit is
buitengewoon complex, vanwege de grote hoeveelheid wijzigingen en de aanpassingen
in de systemen die dat vereist. Daarnaast is de startersregeling aangekondigd en ook
de extra renteloze leningen via Qredits.5

Het uitwerken, voorbereiden en uitvoeren van al deze wijzigingen en regelingen kost
tijd. De uitvoering van de al eerder opengestelde regelingen moet ook op hoge snelheid
door blijven gaan. Dit proberen mijn ministerie en RVO.nl zo snel en zo goed mogelijk
te realiseren. Daarbij kies ik ervoor om de regeling en de wijzigingen zo uit te voeren
dat over het geheel genomen zoveel mogelijk ondernemers, zo snel mogelijk subsidie
ontvangen. Ik verwijs u graag naar de voortgangsrapportage die ik op 22 maart jl.
naar uw Kamer heb verzonden voor een uitgebreide toelichting op de planning en het
proces6. Er zit een grens aan wat mijn ministerie en RVO.nl kunnen leveren. Dat heeft te
maken met de complexiteit van de regelingen, zowel in de vormgeving als de uitvoering
van de regelingen.

De startersregeling is een extra regeling die naast de TVL komt te staan. Aangezien
hierdoor een groep ondernemers zowel voor de TVL als voor de startersregeling in aanmerking
kan komen vraagt dit om een goed onderbouwde regeling, die ook de goedkeuring van
de Europese Commissie kan verkrijgen.

Vraag 6

Wat heeft u gedaan om de uitvoering van deze regeling te versnellen?

Antwoord 6

Op het ministerie zijn meer mensen vrijgemaakt om aan de opzet van deze en andere
regelingen te werken. RVO.nl schaalt continu op wat betreft menskracht en heeft ook
voor deze regeling weer speciaal capaciteit vrijgemaakt7. Daarmee is al zoveel mogelijk versnelling gerealiseerd. Het aantrekken van nog meer
personeel leidt niet per definitie tot verdere versnelling. Zoals in de beantwoording
op vragen over de derde incidentele suppletoire begroting van het Ministerie van Economische
Zaken en Klimaat is aangegeven8, vraagt het ontwerpen en programmeren van de regeling om specialistische kennis.
Te snelle opschaling van capaciteit kan ook leiden tot fouten in de uitvoering en
dat wil ik voorkomen. Ik zoek daarom continu naar de balans tussen snelheid en zorgvuldigheid.

Vraag 7

Wat is er nodig om deze regeling eerder open te stellen dan medio mei?

Antwoord 7

Het is niet mogelijk om de regeling eerder open te stellen dan medio mei. De regeling
is eerst ontworpen en vervolgens dient deze aan de Europese Commissie te worden voorgelegd.
Het ontwerpen van een regeling kost tijd, aangezien het om een gedeeltelijk nieuwe
en gedeeltelijk overlappende doelgroep gaat en daarmee de TVL niet één op één gekopieerd
kan worden, ook al zal de regeling grote gelijkenissen hebben met de TVL.

Naast het ontwerpen van de regeling, dienen ook de systemen voor de uitvoering van
de regeling gebouwd te worden. Dit kan pas op het moment dat er een duidelijk beeld
is hoe de regeling vorm krijgt.

Daarnaast, zoals bij antwoord 5 aangegeven, zijn er veel wijzigingen en nieuwe regelingen
tegelijk aangekondigd. Dit betekent niet dat alles ook tegelijk ontworpen, geïmplementeerd
en uitgevoerd kan worden. Zie hiervoor ook de Voortgangsrapportage TVL die ik u recent
heb toegestuurd9. Ik probeer zoveel mogelijk tegelijk uit te voeren en te versnellen, maar er zitten
grenzen aan de specialistische capaciteit van mijn ministerie en van de uitvoering
bij RVO.nl. Zoals ik ook in mijn antwoord op vraag 6 heb aangegeven, leidt meer capaciteit
niet altijd tot versnelling.

Vraag 8

Klopt het dat er nog geen pre-notificatie naar de Europese Commissie is verstuurd
voor deze startersregeling? Wat is hier de reden van?

Antwoord 8

De pre-notificatie is 25 maart jl. aan de Europese Commissie verzonden.

Vraag 9

Wat is de reden dat de startersregeling niet het vierde kwartaal van 2020 gaat vergoeden?
Bent u voornemens om dit toch wel te doen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

De doelgroep van de startersregeling overlapt deels met de doelgroep van de reguliere
TVL, namelijk de ondernemingen gestart vanaf 1 oktober 2019 tot en met 15 maart 2020.
Een significante groep van die ondernemingen ontvangt reeds TVL. Met het uitbreiden
van de doelgroep van de startersregeling naar ondernemingen gestart vanaf 1 oktober
2019, in plaats van de door het kabinet voorgestelde datum van 1 januari 2020, is
de groep die uit beide regelingen subsidie zal ontvangen al vergroot. Daarmee is ook
de groep die dubbel subsidie voor de vaste lasten gaat ontvangen ook significant groter
geworden. In Q4 gaat dat om 2596 bedrijven die € 34 miljoen subsidie hebben ontvangen.

Ik vind het vergoeden van het vierde kwartaal van 2020, waarbij nog een keer al deze
ondernemingen dubbele subsidie zouden ontvangen, niet verdedigbaar ten opzichte van
andere ondernemingen, die slechts van één van de regelingen gebruik kunnen maken.
Daarom ben ik ook niet voornemens de startersregeling ook het vierde kwartaal te laten
vergoeden.

Vraag 10

Heeft u juridisch advies ingewonnen over het besluit om het vierde kwartaal van 2020
voor startende ondernemers niet te vergoeden? Zo nee, waarom niet en bent u bereid
dit alsnog te doen? Zo ja, hoe verhoudt deze beslissing zich tot het gelijkheidsbeginsel
waarbij de overheid ernaar moet streven om gelijke gevallen zo veel als mogelijk gelijk
te behandelen?

Antwoord 10

Op mijn ministerie is de mogelijkheid om het vierde kwartaal van 2020 ook aan de startersregeling
toe te voegen onderzocht. Echter, zoals ik in mijn antwoord op vraag 9 aangaf, ontstaat
er dan een grote overlap met de TVL. Dat is onwenselijk.

Met het steun- en herstelpakket en alle aanvullingen en wijzigingen die in de TVL
zijn gedaan de afgelopen periode, probeert het kabinet zoveel mogelijk ondernemingen
te ondersteunen in deze crisis. Echter, de grote hoeveelheid aanvragen en de snelheid
waarmee de subsidie dient te worden uitgekeerd vragen om regelingen met een generiek
karakter. Daarmee worden helaas niet altijd alle ondernemers geholpen en zullen er
dus altijd ondernemingen blijven die niet of niet voldoende door de steunmaatregelen
geholpen kunnen worden. Aan de andere kant zullen er ook ondernemingen zijn die meer
subsidie ontvangen dan wenselijk. Alhoewel de eerste prioriteit van het kabinet is
dat ondernemingen zo veel mogelijk geholpen worden, moet hier ook een balans in gevonden
worden om te voorkomen dat ondernemingen in grote mate bevoordeeld worden ten opzichte
van andere ondernemingen, mede om de rechtsgelijkheid zo goed mogelijk te borgen.

Vraag 11

Kun u aangeven welk perspectief er kan worden geboden aan ondernemers die onder de
startersregeling vallen, maar die nog geen geld hebben ontvangen?

Antwoord 11

Het kabinet doet haar uiterste best om alle ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen
in deze crisis en daarbij ondernemers perspectief te kunnen bieden. Voor ondernemers
die geen aanspraak kunnen maken op steun is het een moeilijke situatie. Het kabinet
werkt echter aan zowel de startersregeling als een extra faciliteit via Qredits om
startende ondernemers liquiditeit te bieden. Daarnaast krijgen veel ondernemers gestart
tussen 1 oktober 2019 en 15 maart 2020 al subsidie uit de TVL, zoals ik in mijn antwoord
op vraag 9 heb toegelicht.

In de stand van zaken brief van 23 maart jl. staat een uitgebreide toelichting op
het perspectief dat het kabinet voor ogen heeft voor de komende maanden10. Daar geeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onder meer aan te verwachten
dat in mei de piek van de derde golf achter ons ligt. Het kabinet zet ook in op het
grootschalig inzetten van toegangstesten om weer meer mogelijk te maken. Hier zullen
ook veel ondernemers van gaan profiteren.

Tot slot werkt het kabinet ook aan een brief over het economisch herstelbeleid, welke
in het tweede kwartaal naar uw Kamer zal worden verzonden11.

Vraag 12

Kunt u deze vragen los van elkaar beantwoorden?

Antwoord 12

Ja.

Vraag 13

Kunt u deze vragen voor 1 april 2021 beantwoorden?

Antwoord 13

Nee.