Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kerstens over het bericht 'Nieuwe radar in Wier maakt 's nachts te veel geluid'

Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie) (ontvangen 26 februari 2021).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Nieuwe radar in Wier maakt’s nachts te veel geluid»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Waarom was het niet eerder bekend dat de nieuwe radar de omgeving meer zou belasten
dan de oude radar? Is er vooraf geen onderzoek gedaan of niet laten doen naar de geluidsbelasting
van de nieuwe radar? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat waren de resultaten van dat onderzoek?

Antwoord 2

Zie de antwoorden op vragen 2 en 3 van het Kamerlid Fritsma (PVV) d.d. 22 januari
2021.

Vraag 3

Klopt het dat er eerder geen voorlichtingsavonden voor omwonenden hebben plaatsgevonden?
Zo ja, waarom niet?

Antwoord 3

In Wier is de oude MPR vervangen door de nieuwe SMART-L radar. Het betreft een bouwproject
dat past binnen het vigerende bestemmingsplan. Mede om deze reden was er voor de realisatie
van de SMART-L radar destijds geen aanleiding om voorlichtingsavonden voor inwoners
te organiseren. Wel is er met de gemeente Waadhoeke, waar Wier onder valt, gesproken
over de vervanging van de bestaande radar.

Voor dit bouwproject is een omgevingsvergunning aangevraagd bij het bevoegd gezag,
de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). ILT heeft de aanvraag ter advies gestuurd
aan gemeente Waadhoeke. De gemeente heeft vervolgens ingestemd met het verlenen van
de aangevraagde vergunning. De aanvraag en de ontwerpbeschikking zijn ter inzage gelegd
en gepubliceerd in de Staatscourant en in het lokale blad de «Bildtse post» om bewoners
van de gemeente Waadhoeke te attenderen op deze aanvraag. Op de omgevingsvergunning
zijn geen zienswijzen ingediend, waarna deze is verleend.

Destijds waren bij Defensie geen vragen van mensen uit de gemeente Waadhoeke bekend.
Er was dan ook geen aanleiding om een voorlichtingsbijeenkomst te organiseren. Eind
november 2020 bleek dat mensen in de omgeving van de radar in Wier vragen hadden over
de nieuwe SMART-L radar. Defensie heeft in samenspraak met gemeente Waadhoeke daarom
een digitale bijeenkomst georganiseerd op 20 januari 2021.

Vraag 4, 5

Op welke andere manieren wordt – door het nu ’s nachts uitzetten van de radar – het
luchtruim in de gaten gehouden?

Op welke termijn verwacht u dat de problemen met de radar verholpen zullen zijn?

Antwoord 4, 5

Het uitzetten van de radar ’s nachts heeft geen ongeplande consequenties. De nieuwe
radar in Wier bevindt zich op dit moment nog in de testfase. De radar gaat pas een
bijdrage leveren aan het bewaken van het luchtruim zodra de testfase is voltooid.
Deze testfase neemt conform planning nog enkele weken in beslag.

Vanaf de sloop van de radar in Wier is er sprake van verminderde (radar)dekking. Een
periode van verminderde dekking is daarmee voor de locatie Wier onvermijdelijk, maar
voorzien. Dit komt, omdat de nieuwe radar op vrijwel dezelfde locatie als de oude
radar is gebouwd en de aanwezigheid van de oude radar(toren) verstorend werkt op de
nieuwe radar(toren), en vice versa. De sloop van de oude radar is daarom noodzakelijk
om de nieuwe radar te kunnen testen en daarna in gebruik te nemen.

Om deze transitieperiode zo kort als mogelijk te houden is de sloop van de oude radar
pas gestart nadat de nieuwe radar was geplaatst. Gedurende deze transitie maakt Defensie
gebruik van de oude radar in Nieuw Milligen in combinatie met radarbeelden van NAVO-bondgenoten,
waardoor het verlies aan radardekking gedeeltelijk wordt gecompenseerd. Tezamen is
dit echter onvoldoende om aan de NAVO-eisen omtrent luchtruimbewaking te voldoen.
Dit is daarmee geen oplossing voor de lange termijn.

De nieuwe radar is na de eerste fase van testen, als onderdeel van de site acceptance test (SAT), op 8 december 2020 aan Defensie overgedragen. Sinds de overdracht worden operationele
testen uitgevoerd om de radar gereed te maken voor operationeel gebruik. Deze testfase
neemt ongeveer vier maanden in beslag. De planning is dat de radar begin april operationeel
in gebruik wordt genomen.

Vraag 5

Op welke termijn verwacht u dat de problemen met de radar verholpen zullen zijn?

Antwoord 5

Zie het antwoord op vraag 4 van het Kamerlid Fritsma (PVV) d.d. 22 januari 2021.

Vraag 6

Waarover wordt overleg gevoerd met Thales? Welke afspraken worden er gemaakt met Thales?

Antwoord 6

Met de fabrikant Thales wordt intensief samengewerkt om de oorzaak van de geluidsproblematiek
en de verstoringen van de WiFi/TV-signalen en (buiten)lampen te onderzoeken. Aan de
hand van de uitkomsten worden gezamenlijk oplossingen uitgewerkt en de noodzakelijke
maatregelen genomen.

Vraag 7

Waarom is ervoor gekozen de oude radar te verwijderen, terwijl de nieuwe radar nog
in de testfase zit en niet operationeel is? Hoe verhoudt dit zich met het uitgangspunt
dat voor bescherming van ons land de radar 7 dagen per week en 24 uur per dag moet
draaien? Hoe lang was de geplande testfase?

Antwoord 7

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 8

Wat zijn de gevolgen van de ervaringen van de radar in Wier voor de (te verwachten)
geluidsoverlast van de radar te Herwijnen alsook voor de besluitvorming daaromtrent?

Antwoord 8

Elke (omgevings)situatie is verschillend. Dat betekent dat er per locatie bekeken
moet worden hoe de radar het beste kan worden ingepast in de omgeving. Wel zullen
de ervaringen in Wier bijdragen aan de inpassing van de tweede radar, ongeacht de
locatie. Omdat de oorzaak van het geluidsprobleem nog niet is vastgesteld, is nog
onbekend wat de eventuele gevolgen zijn voor de beide radars. Eventuele geluidsbeperkende
maatregelen zullen op beide radars worden doorgevoerd.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Fritsma (PVV),
ingezonden 22 januari 2021 (vraagnummer 2021Z01174).