Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Asscher over steun aan de culturele en creatieve sector

Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen
24 februari 2021).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het rapport van EY over de culturele sector getiteld «Rebuilding
Europe: the cultural and creative economy before and after the Covid-19 crisis»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de conclusie dat de omvang van de Europese culturele sector met
31 procent is gekrompen? Wat zijn de specifieke gevolgen voor de kunst en cultuur
in Nederland?

Antwoord 2

De bestrijding van het coronavirus vraagt veel van de culturele en creatieve sector,
zowel op Europees als landelijk niveau. De sector wordt hard geraakt. Dat bleek al
uit eerdere gegevens van het CBS2 en nu ook uit het onderzoek van EY dat een Europese focus heeft. Ten aanzien van
dit laatste onderzoek wil ik benadrukken dat dit onderzoek niet een volledig totaalbeeld
geeft. Zo is in dit onderzoek wel de reclamesector (als onderdeel van de mediasector)
meegenomen, maar bijvoorbeeld de erfgoedsector niet.

Om de gevolgen van de crisis op de Nederlandse culturele en creatieve sector goed
in kaart te brengen, worden er op dit moment diverse onderzoeken uitgevoerd. Zo voert
de Boekmanstichting onderzoek uit naar de impact van de coronacrisis op de culturele
en creatieve sector. De resultaten van dit onderzoek worden dit voorjaar verwacht.
Ook ander onderzoek draagt bij aan het beeld van de effecten van de corona crisis
op de culturele en creatieve sector, zoals het eerder aan uw Kamer gepresenteerde
onderzoek van het CBS naar de omzetbelasting aangiften in de eerste twee kwartalen
van 20203 en de Monitor Creatieve Industrie (editie 2021, met data tot en met 2020) die in
voorbereiding is en die naar verwachting eind 2021 verschijnt.

Vraag 3

Deelt u de conclusie dat grootschalige publieke investeringen noodzakelijk zijn om
kunst en cultuur in Nederland te stutten en ook opnieuw op te bouwen na de crisis?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Dit kabinet investeert ruim € 1,7 miljard om instellingen, ondernemingen en makers
in de culturele en creatieve sector te ondersteunen, zodat de sector na de crisis,
de draad weer kan oppakken. In 2020 is er € 300 miljoen4 voor instellingen en makers plus € 40 miljoen5 voor het niet gesubsidieerde deel van de podiumkunsten, waaronder de vrije theater
producenten beschikbaar gesteld. In mijn brief van 28 augustus6 jl. heb ik aangekondigd dat er € 414 miljoen beschikbaar komt om de culturele en
creatieve sector te ondersteunen in de eerste helft van 2021. In deze brief werd ook
aangekondigd dat gemeenten en provincies via het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties (BZK) nog eens € 68 miljoen krijgen voor compensatie van de
geleden schade in de regionale en lokale culturele infrastructuur in 2020. Dit bedrag
komt bovenop de € 60 miljoen die gemeenten reeds in mei ontvingen. Vanwege de verzwaarde
lockdown7eind december 2020 en vervolgens de verlenging van de lockdown8 in januari 2021, heeft het kabinet in totaal € 24 miljoen extra beschikbaar gesteld
voor de culturele en creatieve sector. Ten slotte kan de sector gebruikmaken van de
generieke maatregelen. Het verwachte gebruik hiervan tot en met januari 2021 is ruim
800 miljoen.

Met deze investeringen wordt getracht om de schade zoveel mogelijk te beperken. Zodat
er na deze coronacrisis een culturele sector is die nog kwaliteit in zich heeft en
die veerkrachtig is.

Vraag 4

Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat ook private partijen investeren in kunst en
cultuur na de coronapandemie? Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat we talent maximaal
ontwikkelen en benutten?

Antwoord 4

Ondanks de crisis blijft het ontwikkelen van talent speerpunt van mijn beleid. Juist
nu is investering in scholing zeer urgent. In het najaar van 2020 is het Werktuig
Permanente Professionele Ontwikkeling (PPO) van Platform ACCT van start gegaan. Werktuig
PPO heeft tot doel om scholing in de sector te stimuleren en bewustwording te creëren
dat scholingsmiddelen onderdeel moeten zijn van afspraken over arbeidsvoorwaarden.
Mijn initiële steun voor dit instrument was € 19 miljoen voor de jaren 2020–2024.
In mijn brief van 28 augustus jl. heb ik aangekondigd nog eens € 4 miljoen beschikbaar
te stellen om tijdelijk aanvullende steun te geven aan zelfstandigen die vanwege de
crisis zonder opdracht zitten. In deze crisis hebben verschillende private partijen
initiatief genomen om de culturele en creatieve sector te ondersteunen. Vanuit mijn
beleid heb ik aan enkele initiatieven kunnen bijdragen, om hun werking te vergroten.
Het gaat om de volgende bijdragen, van in totaal circa € 91 miljoen:

– € 10 miljoen aan subsidies van het Kickstartcultuurfonds, met een totaal budget van
20 miljoen;

– € 0,4 miljoen aan publieksstimulering via het Nationaal Theaterweekend in 2021;

– Bijna € 1,1 miljoen via matching aan het burgerinitiatief #DoeMeeMetJeAOW;

– € 45 miljoen voor leningen via Cultuur+Ondernemen, waarvan ten minsten € 5 miljoen
is gereserveerd voor zelfstandigen;

– € 4 miljoen extra bijdrage voor scholing via het Werktuig Permanente Persoonlijke
Ontwikkeling (PPO), boven op het reguliere budget van € 19 miljoen;

– € 10 miljoen voor het Cultuurplan van de NPO, waarmee culturele producties worden
gemaakt voor tv en radio;

– € 5 miljoen voor ondersteuning voor filmproducenten via het Abraham Tuschinski Fonds;
en

– € 15 miljoen voor ondersteuning aan makers in alle geledingen van de culturele en
creatieve sector via het Steunfondsrechtensector.

Tot slot wordt in 2021 gestart met het project «Leve het geven» dat tot doel heeft
het geven aan cultuur te stimuleren en in de periode 2021–2024 met € 0,5 mln. per
jaar vanuit OCW wordt ondersteund.

Inzetten op talentontwikkeling blijft de komende periode onverminderd belangrijk.
Vooral met het oog op uitingsvormen en verdienmodellen die door de coronacrisis lijken
te veranderen. Het is zaak dat de ontwikkeling van talenten meebeweegt met deze veranderingen.

Vraag 5

Deelt u de opvatting dat een aanvullend steun- en opbouw pakket noodzakelijk is voor
kunst en cultuur? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Zoals aangegeven bij mijn reactie op punt 3 is er een uitgebreid steunpakket beschikbaar
voor het eerste half jaar van 2021. Dit pakket is in samenspraak met vertegenwoordigers
uit de sector tot stand gekomen en sluit aan op de noden binnen de sector. Hiermee
is de culturele en creatieve sector dit half jaar toegerust om met de uitdagingen
van deze tijd om te gaan. Naar aanleiding van het advies van de Raad voor Cultuur
«Onderweg naar overmorgen» blijf ik in gesprek over het meer wendbaar en weerbaar
maken van de culturele en creatieve sector.

Vraag 6

Bent u bereid zich in in Europees verband in te zetten voor een Europees garantiefonds
voor de culturele sector? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Binnen het programma Creative Europe bestaat al het instrument van een garantiefaciliteit
voor de culturele – en creatieve sector. Dit is de zogenoemde CCS garantiefaciliteit.
Er is een Nederlandse bank in het proces om intermediair te worden voor het CCS garantie
instrument, om deze in te gaan zetten bij de financiering van projecten in de culturele
– en creatieve sector in onder andere Nederland. Dit proces ligt op schema en wordt
naar verwachting in de komende maanden afgerond. De CCS garantiefaciliteit valt in
het nieuwe Creative Europe-programma 2021–2027 onder het Invest EU-programma. In het
Media Action Plan wordt naast de CCS garantiefaciliteit een nieuw financieel instrument
voorgesteld, MediaInvest9, om private investeringen in de audiovisuele productie en distributie te stimuleren.