Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Nijboer over het bericht dat gebrekkige gegevensuitwisseling belastingontwijking in de hand werkt

Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 19 februari 2021).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Gebrekkige uitwisseling werkt belastingontwijking in
de hand»?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Welke fiscale gegevens worden geacht automatisch tussen lidstaten uit te worden gewisseld?

Antwoord 2

De wederzijdse bijstand bij de heffing van belastingen (met uitzondering van omzetbelasting
en accijnzen) in de EU is geregeld in de administratieve samenwerkingsrichtlijn (hierna:
DAC2). De laatste jaren zijn regelmatig categorieën uit te wisselen gegevens toegevoegd
aan deze richtlijn. Zo wisselen de lidstaten automatisch de inlichtingen uit over
ingezetenen van de andere lidstaten inzake arbeidsinkomen, directiehonoraria, levensverzekeringsproducten,
pensioenen en eigendom van en inkomsten uit onroerende zaken. Dit is geregeld in de
eerste wijziging van de DAC, DAC1. Nederland wisselt uit over alle vijf categorieën.
Onder DAC2 is daar de bankrekeninginformatie aan toegevoegd, onder DAC3 de rulinginformatie
en onder DAC4 de landenrapporten van multinationale entiteiten. Het rapport van de
Europese Rekenkamer zag op de uitwisseling onder DAC1 tot met DAC4.

In DAC5 is de toegang tot anti-witwasinlichtingen bij financiële instellingen geregeld,
in DAC6 de uitwisseling van inlichtingen met betrekking tot meldingsplichtige grensoverschrijdende
constructies. Inmiddels is in EU-verband DAC7 bijna gereed en wordt gewerkt aan DAC8,
zie de antwoorden op de vragen 9 en 10.

Vraag 3

Op welke manier worden gegevens uitgewisseld? Bestaat hiervoor een standaard IT-systeem
of format?

Antwoord 3

De gegevens worden langs elektronische weg uitgewisseld waarbij gebruik gemaakt wordt
van het CCN-netwerk. Dat is het op het gemeenschappelijk communicatienetwerk gebaseerde
gemeenschappelijke platform dat de EU heeft ontwikkeld voor het elektronische berichtenverkeer
tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

Voor de automatische inlichtingenuitwisseling zijn door de Europese Commissie in samenspraak
met de lidstaten schema’s ontwikkeld, die verplicht gebruikt moeten worden voor de
uitwisseling.

Vraag 4

Aan welke eisen moeten uitgewisselde gegevens voldoen? In hoeverre bestaat er voor
lidstaten ruimte om te bepalen welke gegevens worden uitgewisseld?

Antwoord 4

De DAC vormt de basis voor het uitwisselen van gegevens en wordt door de Commissie
uitgewerkt in technische schema’s. Daarin wordt onderscheid gemaakt in gegevens waarvan
levering verplicht is en gegevens waarvan levering optioneel is. Tevens wordt van
gegevens bepaald in welk formaat (cijfers en/of letters, lengte) deze moeten worden
aangeleverd. Er bestaat voor de lidstaten dus weinig ruimte om te bepalen welke gegevens
worden uitgewisseld.

Vraag 5

Klopt het dat veel uitgewisselde gegevens onbruikbaar zijn? Zo ja, hoe komt dat? Is
er verschil tussen lidstaten qua kwaliteit van de uitgewisselde gegevens?

Antwoord 5

Nee, dat klopt niet. Over het algemeen zijn de uitgewisselde gegevens bruikbaar, zeker
als in elk geval naam en geboortedatum van de belastingplichtige meegeleverd worden.
Er is wel verschil tussen lidstaten qua kwaliteit van de gegevens, hetgeen verschillende
oorzaken kan hebben.

Iedere lidstaat heeft zijn eigen taal en letterschrift (bijvoorbeeld cyrillisch schrift).
Namen en adressen zijn in de interne systemen binnen de lidstaten opgenomen in hun
eigen letterschrift en worden in de schema’s opgenomen volgens een basis alfabetcodering.
Onjuist gebruik of afwijking van specificaties en de gebruikte tekenset (denk aan
accenten, umlauts, cedilles en Scandinavische ligaturen) kan de identificatie van
belastingplichtigen bemoeilijken. Een fiscaal identificatienummer (TIN) zonder een
correcte naam of correct adres is niet voldoende om de belastingplichtige te identificeren.

Daarnaast kennen adresgegevens in lidstaten verschillende samenstellingen en dit leidt
tot verschillende vastleggingen in de schema’s. Ook dit kan het identificatieproces
bemoeilijken.

Voor de overige (open) tekstvelden moet de Engelse taal worden gebruikt. Bij het vertalen
van de nationale taal naar de Engelse taal komt het voor dat bruikbare nuance verdwijnt.

Vraag 6

Klopt het dat vaak basale gegevens ontbreken, zoals het fiscaal identificatienummer?
Zo ja, hoe komt dat?

Antwoord 6

Nee, basale gegevens zijn verplicht mee te leveren. Het fiscaal identificatienummer
(TIN) van het fiscale woonland ontbreekt niet, het is bij de uitwisseling van de inkomenscategorieën
onder DAC1 geen basaal gegeven. In de gegevenslevering onder DAC2 wordt wel het buitenlandse
TIN meegeleverd, omdat dit door de financiële instellingen wordt uitgevraagd bij hun
cliënten.

Zoals in het antwoord op vraag 5 is aangegeven is het hebben van het fiscaal identificatienummer
niet zonder meer een garantie dat de belastingplichtige geïdentificeerd kan worden.

Vraag 7

Hoe zorgt u ervoor dat gegevens die door Nederland worden uitgewisseld wel bruikbaar
zijn voor andere lidstaten?

Antwoord 7

Voor DAC1 en DAC3 probeert de Nederlandse belastingdienst de schema’s voor de uitwisseling
zo volledig mogelijk te vullen met de beschikbare informatie. Vóór het verzenden worden
controles uitgevoerd of de opgenomen gegevens voldoen aan de gestelde specificaties.

Of de gegevens (DAC2 en DAC4) die door de informatiehouders worden aangeleverd altijd
correct zijn, is meestal niet te zien. Indien er gegevens ontbreken dan wordt de verstrekker
van de gegevens daarop geattendeerd en gevraagd de informatie aan te vullen. Indien
lidstaten feedback geven op de door Nederland verstrekte informatie, dan wordt bij
een volgende levering van gegevens voor zover mogelijk rekening gehouden met deze
feedback.

Vraag 8

Klopt het dat lidstaten tussen de 50 en 70 miljard euro per jaar aan vennootschapsbelasting
mislopen door belastingontwijking? In hoeverre kan verbeterde gegevensuitwisseling
eraan bijdragen belastingontwijking te verminderen?

Antwoord 8

In algemene zin is het moeilijk om de misgelopen belastinginkomsten door belastingontwijking
in te schatten. Er is namelijk geen eenduidige definitie van belastingontwijking en
betrouwbare gegevens ontbreken veelal. Daar komt bij dat lidstaten complexe en uiteenlopende
vennootschapsbelastingstelsels hanteren waardoor de misgelopen vennootschapsbelasting
moeilijk te berekenen is. Ook bij de genoemde inschatting zijn aannamen gedaan. Verder
is voor de berekening gebruik gemaakt van gegevens uit de jaren 2009–2013. In de tussentijd
heeft het kabinet veel gedaan om belastingontwijking tegen te gaan. De uitwisseling
van gegevens is een belangrijk instrument dat het kabinet hierbij inzet. Het verbeteren
van de gegevensuitwisseling zal altijd leiden tot het voorkomen van belastingontwijking.
Een goed voorbeeld hiervan zijn de mandatory disclosure rules (DAC6) die sinds 1 januari
2021 van kracht zijn gegaan (de informatie die vanaf dan geleverd moet worden gaat
terug tot 25 juni 2018). Deze regels verplichten intermediairs en/of belastingplichtigen
potentieel agressieve grensoverschrijdende fiscale constructies te melden bij de Belastingdienst.
Door deze en andere relevante gegevens uit te wisselen kan belastingontwijking sneller
in kaart worden gebracht zodat er waar nodig tijdig en effectief kan worden ingegrepen.

Vraag 9

Waarom vallen cryptovaluta niet onder de gegevensuitwisseling? Bent u bereid zich
ervoor in te spannen dit alsnog te regelen?

Antwoord 9

De cryptovaluta vallen inderdaad nog niet onder de gegevensuitwisseling maar daaraan
werkt de Europese Commissie wel, in weer een wijziging van de DAC. Dat zal gebeuren
in een volgende wijziging van de DAC, DAC8.

Vraag 10

Welke mogelijkheden ziet u om automatische gegevensuitwisseling binnen de EU te verbeteren?

Antwoord 10

Recent is DAC7 gereedgekomen waarin geregeld is dat digitale platformen verplicht
worden fiscale informatie over hun gebruikers te verstrekken aan de belastingdiensten
en dat deze gegevens worden uitgewisseld tussen de belastingautoriteiten van de EU-lidstaten.
Hierover is uw Kamer geïnformeerd in de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken
van 2 oktober 2020.3 In DAC7 is tevens een aantal wijzigingen meegenomen om de werking van de DAC te verbeteren.
Met deze wijzigingen zal naar verwachting aan een groot deel van de aanbevelingen
van de Europese Rekenkamer tegemoet worden gekomen.

Vraag 11

Bent u bereid om zich in te spannen voor volledige publieke country-by-country reporting,
zodat iedereen kan controleren of bedrijven geen belasting ontwijken?

Antwoord 11

Het publiek maken van landenrapporten door multinationals, bijvoorbeeld door deze
als bijlage op te nemen bij de jaarrekening, kan een effectief middel zijn om fiscale
transparantie te bevorderen. Hiermee kan namelijk meer inzicht worden verkregen in
de belastingdruk en activiteiten van multinationals en hoe die is verdeeld over verschillende
landen. Nederland is dan ook voorstander van publieke country-by-country reporting.
Gezien het belang om openbare CbC rapportage in internationaal verband te regelen
zet het kabinet zich in om tot afspraken in internationaal verband te komen om dit
te bereiken.