Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Gerven over het bericht ‘Ommelander Ziekenhuis zet ‘laatste stappen’ in financiële herziening’

Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 12 februari 2021).

Vraag 1 en 2

Wat is uw reactie op het bericht «Ommelander Ziekenhuis zet «laatste stappen» in financiële
herziening»?1

Wat is uw reactie op het bericht «Analyse: wat verbergt het Ommelander ziekenhuis»?2

Antwoord 1 en 2

Op 2 december 2020 heb ik uw Kamer, in antwoord op drie sets schriftelijke vragen,
geïnformeerd over de situatie bij het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 981, 982 en 983). Ik heb uw Kamer laten weten dat in de zomer van 2020 is vastgesteld dat de strategie
en het bedrijfsplan van het ziekenhuis bijstelling behoefden vanwege een aantal ontwikkelingen.
Er is door betrokken partijen geconstateerd dat van acute financiële problematiek
geen sprake was, maar dat bijstelling van de bedrijfsvoering van het ziekenhuis nodig
was om deze toekomstbestendig te maken. Er is een analyse uitgevoerd naar de huidige
en toekomstige positie van het OZG in het zorglandschap en hoe de financiële positie
duurzaam kan worden verbeterd. De betrokken zorgverzekeraars Menzis, Coöperatie VGZ
en Zilveren Kruis zijn in nauw overleg met OZG over de continuïteit van het ziekenhuis.
Ik heb uw Kamer tevens laten weten dat er inmiddels een herstelplan lag met kostenbesparingen
en verhoging van de inkomsten. Daarna zijn partijen ook in overleg getreden met andere
betrokken partijen (waaronder de banken en de provincie Groningen), met als doel een
breed draagvlak te creëren voor het maatschappelijke belang van het Ommelander Ziekenhuis,
zo lieten OZG en de zorgverzekeraars mij weten. De toezichthouders, de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) en Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), zijn door de zorgverzekeraars
respectievelijk raad van bestuur van OZG geïnformeerd over de situatie.

OZG heeft mij laten weten dat de gesprekken met financiers en verzekeraars nog gaande
zijn. Het betreft een complexe situatie en gaat om afspraken die voor meerdere jaren
moeten gelden. Dat kost tijd. OZG vindt het niet verstandig gedurende die gesprekken
in het openbaar een tussenbalans op te maken.

Samen met alle betrokken partijen zet OZG zich er maximaal voor in om het proces succesvol
af te ronden. De juiste balans tussen snelheid en zorgvuldigheid is daarbij van cruciaal
belang, aldus OZG.

Vraag 3 en 4

Wat is uw reactie op de opmerking «Het Ommelander Ziekenhuis bekleedt een cruciale
positie als het gaat om spoedeisende hulp en acute verloskunde. Alle partijen beseffen
dat vooropstaat dat continuïteit van kwalitatief hoogwaardige ziekenhuiszorg voor
de patiënten in de regio behouden moet blijven»?

Kunt u garanderen dat het Ommelander Ziekenhuis Groningen een volwaardig ziekenhuis
blijft inclusief spoedeisende hulp en acute verloskunde?

Antwoord 3 en 4

Zoals ik op 2 december in antwoord op schriftelijke vragen van Kamerlid Van Gerven
(SP) heb laten weten vind ik het van groot belang dat er voor de inwoners uit de betreffende
regio voldoende, toegankelijke zorg beschikbaar blijft (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 981). De zorgaanbieder en zorgverzekeraars moeten samen onderhandelen over het zorgaanbod
van OZG en de bijdrage die de zorgverzekeraars hiervoor betalen. De zorgverzekeraars
moeten daarbij voldoen aan hun zorgplicht. Dat betekent onder meer dat er voldoende
zorgaanbod voor hun verzekerden beschikbaar moet zijn en dat deze zorg voldoende toegankelijk
moet zijn. In dit geval geldt in het bijzonder dat de afdelingen Spoedeisende Hulp
(SEH) en acute verloskunde in Scheemda «gevoelig» zijn voor de zogenaamde «45 minuten-norm»
(Kamerstuk 29 247, nr. 315). OZG moet binnen de grenzen van de redelijkheid alle noodzakelijke medewerking verlenen
opdat de zorgverzekeraars aan deze bereikbaarheidsnorm kunnen voldoen.

De IGJ en NZa houden toezicht en informeren mij indien nodig over de ontwikkelingen.

Vraag 5

Is er, in tegenstelling tot uw antwoord op eerdere schriftelijke vragen, inmiddels
wel sprake van acute financiële problemen?3

Antwoord 5

OZG heeft mij laten weten dat er op dit moment geen sprake is van acute financiële
problemen. De continuïteitsbijdrageregeling (CB-regeling) voor ziekenhuizen voor 2020
en 2021 die in verband met de covid-pandemie in het leven is geroepen geeft OZG de
ruimte en tijd om gezamenlijk met de stakeholders zorgvuldig naar een meerjarige oplossing
toe te werken, aldus OZG.

Vraag 6 en 7

Wat is precies de oorzaak van de financiële problemen van het ziekenhuis? Kunt u aangeven
wat deze problemen precies (gaan) betekenen voor het personeel van het ziekenhuis?

Wat is uw reactie op de stelling van de Raad van Commissarissen dat gedwongen ontslagen
zouden zijn uitgesloten, maar dat het tegelijkertijd duidelijk zou zijn dat onder
het personeel wel klappen moeten vallen, gedwongen of niet, aangezien 75 procent van
de kosten van het ziekenhuis personeelskosten zijn?

Antwoord 6 en 7

OZG heeft mij laten weten dat een complex aan factoren heeft geleid tot de huidige
financiële situatie. «Essentieel daarbij is het meerjarenperspectief van het ziekenhuis.
Hierbij speelt onder andere een rol dat het ziekenhuis vanuit Scheemda een relatief
klein achterland bedient dat te maken heeft met bevolkingskrimp. Daarbij speelt de
recente nieuwbouw in Scheemda een rol, wat heeft geleid tot hoge financieringslasten»,
aldus OZG.

Ik heb daarnaast van OZG begrepen dat de reeds ingezette kostenbesparings- en efficiencymaatregelen
niet leiden tot gedwongen ontslagen. De definitieve meerjarige oplossing is er uiteraard
pas als alle gesprekken met de betrokken partijen succesvol zijn afgerond, maar OZG
gaat er op dit moment niet vanuit dat er in het kader van die meerjarenoplossing sprake
zal zijn van gedwongen ontslagen, aldus OZG.

Vraag 8

Kunt u garanderen dat de zorg voor de regio niet in gevaar komt en deze voldoende
beschikbaar en toegankelijk blijft?

Antwoord 8

Zie mijn antwoord op de vragen 3 en 4.

Vraag 9

Hoe beoordeelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) op basis van de laatste stand van
zaken met betrekking tot het zorgplicht risico, ook voor de individuele patiënt?

Antwoord 9

De NZa is geïnformeerd over de situatie bij OZG en heeft hierover regelmatig contact
met de betreffende zorgverzekeraar. Op basis van de informatie van de verzekeraar
voorziet de NZa op de korte termijn geen risico voor de zorgplicht. Zorgverzekeraars
zijn samen met OZG en andere stakeholders in gesprek over de continuïteit van het
ziekenhuis.

Vraag 10

Wat is uw reactie op de opmerking: «Deadline na deadline na deadline is verstreken
zonder oplossing. We horen niet meer dan dat het overleg nog loopt. Dat is wellicht
begrijpelijk wanneer het zou gaan om een bedrijf met commerciële belangen. Het is
niet te verdedigen bij een ziekenhuis, waar honderden medewerkers in crisistijd de
zorg overeind houden, waar tienduizenden patiënten van afhankelijk zijn en waar miljoenen
aan publiek geld in zit»?

Antwoord 10

Zie mijn antwoord op de vragen 1 en 2.

Vraag 11

Houdt het Ommelander Ziekenhuis Groningen zich aan alle eisen met betrekking tot het
early warning systeem?

Antwoord 11

De afspraken uit het Early Warning System (EWS) van de NZa hebben betrekking op zorgverzekeraars.
Zorgverzekeraars en de NZa hebben afgesproken dat de zorgverzekeraars de NZa informeren
over mogelijke risico’s voor de discontinuïteit van zorg in het kader van de zorgplicht.
De betreffende zorgverzekeraar heeft de situatie van OZG gemeld bij de NZa en houdt
de NZa op de hoogte van de ontwikkelingen.

Vraag 12

Worden inmiddels gesprekken gevoerd tussen het Ministerie van VWS en het ziekenhuis?
Zo nee, op welk moment zou u dit wel noodzakelijk achten?

Antwoord 12

Uw Kamer is bij brief van 11 oktober 2019 geïnformeerd over het beleid van het Ministerie
van VWS rond zorgaanbieders in financiële problemen (Kamerstuk 32 620, nr. 235). Het doel van dit beleid is om de continuïteit van zorg voor patiënten te waarborgen
en ongecontroleerde faillissementen te voorkomen. Als een zorgaanbieder financiële
problemen heeft, dan moet hij in overleg treden met de partij die de zorg inkoopt
(in dit geval de zorgverzekeraars) en andere betrokkenen, zoals financiers, om een
passende oplossing te vinden. Wanneer het gaat om een zorgaanbieder waarvan het wegvallen
grote maatschappelijke impact zou hebben, zoals een ziekenhuis, houdt de NZa hierbij
een vinger aan de pols, als toezichthouder op de zorgplicht van de zorgverzekeraars.
Als de NZa er geen vertrouwen in heeft dat partijen onderling tot een adequate oplossing
komen om de zorg voor de patiënten te borgen, dan kan zij escaleren naar het Ministerie
van VWS.