Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Beckerman over het winnen van gas onder Spijkenisse

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 1 februari
2021).

Vraag 1

Kent u het bericht over de politiek in Nissewaard die wil dat de gaswinning in Spijkenisse
stopt?1 Wat is daarop uw reactie?

Antwoord 1

Ja ik ken de berichtgeving. NAM heeft naar aanleiding van die berichtgeving direct
contact opgenomen met de gemeente en zowel mondelinge als schriftelijke uitleg gegeven
over het monitoringsnetwerk.

Vraag 2

Wanneer kwam de Mijnraad met het advies meetstations te plaatsen?

Antwoord 2

In de procedure van het besluit tot instemming met het winningsplan Spijkenisse-Intra
heeft de Mijnraad geadviseerd op 30 juli 2018. In dat advies geeft de Mijnraad aan
dat zij hebben vernomen dat het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK)
opdracht heeft gegeven aan het KNMI om het huidige seismisch netwerk uit te breiden.
De Mijnraad heeft geadviseerd dat deze stations daadwerkelijk operationeel dienen
te zijn bij aanvang van eventuele gasproductie. Dit is het geval; de door het KNMI
geplaatste meetstations bij Vlaardingen, Delfgauw en Naaldwijk waren bij de start
van de winning operationeel. Naast het meetnetwerk van het KNMI waar het advies van
de Mijnraad op ziet, is er in het instemmingsbesluit een voorschrift opgenomen waardoor
NAM aanvullend een meetstation met een versnellingsmeter heeft moeten plaatsen.

Vraag 3

Hoe lang is de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) er nu gas aan het winnen? Hoeveel
gas is er inmiddels gewonnen?

Antwoord 3

Onder gemeente Nissewaard wordt gas gewonnen sinds 2006. Winning vindt plaats uit
de kleine gasvelden Spijkenisse-West, Spijkenisse-Oost, Hekelingen en sinds mei 2020
ook uit het gasveld Spijkenisse-Intra. De productievolumina per gasveld per maand
zijn in het vernieuwde datacenter op NLOG.nl te vinden.

Sinds het aanboren van het gasveld Spijkenisse-Intra is er circa 21 miljoen Nm3 gas uit gewonnen.

Vraag 4

Waarom werkt de seismometer, die er wel is, niet?

Antwoord 4

In het instemmingsbesluit voor het winningsplan Spijkenisse-Intra is een voorschrift
opgenomen waarin NAM is verzocht aanvullend een meetstation met een versnellingsmeter
te plaatsen. Nadat een seismometer is geplaatst dient deze eerst aangesloten te worden
op het elektriciteitsnetwerk en vervolgens kan het meetstation aan het KNMI worden
aangeboden. Het meetstation Spijkenisse (code ZH04) was reeds eerder geplaatst. De
energieleverancier had echter aangegeven bij het KNMI dat zij kampten met verminderde
capaciteit in verband met corona, waardoor er vertraging bij de aansluiting was opgetreden.
De aansluiting op het elektriciteitsnet is inmiddels gebeurd en het meetstation dat
NAM heeft geplaatst is begin januari 2021 aangesloten op het meetnetwerk van het KNMI.
De seismometer werkt en is via de website van het KNMI te bezien.

Vraag 5

Wat is de noodmeter, die er wel is, voor een meter? Wat kan die registreren? Heeft
die in afgelopen periode al iets geregistreerd? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 5

De noodmeter was een geofoon met datalogger die aan het oppervlak is geplaatst. Een
dergelijke sensor meet de snelheid van de bodembeweging aan het oppervlak, Hieruit
kan de maximale snelheid bepaald worden (Peak Ground Velocity, PGV), wat een indicator
is voor de mogelijke schade. De data werd lokaal opgeslagen door NAM. Indien trillingen
gevoeld worden, kan NAM de data uitlezen en aan het KNMI leveren voor analyse. Er
zijn tot op heden geen aardbevingen geregistreerd.

Vraag 6

Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat de meetstations zo snel mogelijk geplaatst
worden? Bent u bereid de NAM opdracht te geven de gaswinning te stoppen totdat de
meetstations geplaatst zijn, zoals lokale oppositiepartijen wensen?

Antwoord 6

Ik heb reeds in het instemmingsbesluit vastgelegd dat het meetstation voor 13 januari
2021 geplaatst en aangesloten dient te zijn op het KNMI-netwerk. Om het gas te mogen
blijven winnen, moet voldaan zijn aan het voorschrift. Het meetstations is geplaatst
en recent ook aangesloten. NAM voldoet daarmee aan het voorschrift en mag ook na 13 januari
2021 gas blijven winnen uit het gasveld Spijkenisse-Intra.

Vraag 7

Op welke wijze heeft de coronacrisis ertoe bijgedragen dat de meetstations niet geplaatst
zijn?

Antwoord 7

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 8

Hoeveel meldingen van trillingen zijn er geweest? Zijn er schademeldingen gedaan?
Zo ja, hoeveel en op welke plekken?

Antwoord 8

Er zijn drie ingevulde enquêteformulieren «aardbevingen in Nederland» binnengekomen
bij het KNMI op 16 november 2020 waarin trillingen werden gemeld. Analyse van de data
uit de meetstations van het KNMI heeft aangetoond dat deze trillingen niet uit de
ondergrond kwamen en geen aardbevingen waren. De oorzaak van de gevoelde trilling
moet gezocht worden nabij het oppervlakte. Tevens is er één melding uit de omgeving
van Pernis van schade gedaan bij de commissie Mijnbouwschade is. De commissie heeft
deze melding in behandeling.

Vraag 9

Is er een fonds waar eventueel schade uit betaald kan worden?

Antwoord 9

In het Burgerlijk Wetboek is geregeld dat mijnbouwbedrijven of hun rechtsopvolgers
aansprakelijk zijn voor mijnbouwschade als gevolg van gaswinning. Mocht er geen exploitant
of rechtsopvolger meer zijn, dan kan er bij mijnbouwschade een beroep worden gedaan
op het Waarborgfonds Mijnbouwschade. Om de drempel voor een schademelding en het aantonen
dat schade een gevolg is van gaswinning bij burgers en kleine bedrijven weg te nemen
is de onafhankelijke Commissie Mijnbouwschade opgericht. Burgers en kleine bedrijven
kunnen sinds 1 juli 2020 met schademeldingen bij deze commissie terecht. De Commissie
Mijnbouwschade kijkt naar de oorzaak en omvang van de schade en geeft daar een advies
over. Dit advies is bindend voor gaswinningsbedrijven.

Vraag 10

Zijn er trillingen rondom Pernis geregistreerd of gevoeld? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 10

Tot op heden zijn er geen aardbevingen gemeten door het seismisch meetnetwerk van
het KNMI. Het seismisch meetnetwerk in de omgeving van Spijkenisse en Pernis kon voorheen
aardbevingen vanaf een kracht van 2 op de schaal van Richter detecteren en sinds de
uitbreiding ervan is kan het aardbevingen detecteren vanaf 1 op de schaal van Richter.
Een dergelijk lichte trilling wordt door mensen aan het aardoppervlak niet gevoeld.
Zie tevens het antwoord op vraag 8.

Vraag 11

Is er een advies van de Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) omtrent het gebied Pernis,
gezien de risico’s in het industriële gebied? Zo ja, hoe luidt dat? Zo nee, gaat dat
nog komen?

Antwoord 11

Conform de juridische procedure heb ik bij de procedure tot instemming met het winningsplan
Pernis advies gevraagd aan SodM. SodM beaamt dat het Pernis-West gasveld in seismisch
risicocategorie 2 valt met een geringe kans op beven. In het instemmingsbesluit ben
ik ingegaan op het advies van SodM en heb ik NAM opgedragen om een seismisch risicobeheersplan
te maken. Zoals ook aangegeven in de antwoorden op vragen van de CDA-fractie in het
schriftelijk overleg (Kamerstuk 33 529, nr. 744) geldt dat NAM in het risicobeheersplan beschrijft welke maatregelen zij nemen als
zich een beving voordoet. Het risicobeheersplan is in overleg met SodM opgesteld en
met de veiligheidsregio besproken. In het risicobeheersplan is aangegeven dat het
onwaarschijnlijk is dat een geïnduceerde beving een dusdanige schade kunnen veroorzaken
aan industrie, speciale gebouwen, infrastructuur en dijken dat een gevolgrisico zou
kunnen ontstaan. De haven en de installaties voldoen aan de veiligheidsstandaarden
voor dergelijke gebieden en installaties. De installaties zijn zodanig ontworpen om
in geval van een calamiteit, onafhankelijk van de aard van de calamiteit, de installatie
te kunnen uitschakelen en consequenties te voorkomen.

Vraag 12

Hoe gaat u de omwonenden informeren over de gang van zaken?

Antwoord 12

In 2019 is de procedure tot verlenging van de winningsperiode uit gasveld Pernis doorlopen.
Deze procedure is eind 2019 afgerond. Uw vragen over de informatievoorziening tijdens
deze procedure zijn reeds eerder beantwoord in de verslagen van de schriftelijke overleggen
van 1 mei 2020 en 19 mei 2020 (Kamerstuk 33 529, nrs. 744 en nr. 745) en in de beantwoording van vragen van 18 augustus 2020 (Aanhangsel Handelingen
II, 2019–2020, nr. 3800).

Los van de te volgen vergunningprocedures en het informeren van de omgeving hierover,
heb ik de opdracht gegeven om informatie beschikbaar te stellen op de inmiddels gebouwde
website www.mijnbouwvergunningen.nl. Op deze website is onder meer informatie te vinden over verschillende gaswinningen
zoals bij Pernis-West, het winningsplan en het instemmingsbesluit te vinden. Tevens
is er algemene informatie opgenomen over bodemdaling en mogelijke aardbevingen die
antwoord geeft op de meest gestelde vragen. Als laatste kan ik aangeven dat op de
website ook de contact mogelijkheden zijn opgenomen voor het stellen van vragen of
het verkrijgen van nadere informatie.