Schriftelijke vragen : De documentaire ‘De laatste sociaal advocaten’

Vraag 1

Kent u de documentaire «De laatste sociaal advocaten»?1 Wat is in algemene zin uw reactie hierop?

Vraag 2

Heeft u veel waardering en respect voor het belangrijke werk van sociaal advocaten?
Hoe uit dat zich?

Vraag 3

Erkent u dat sociaal advocaten cliënten bij staan, die zonder deze deskundige en juridische
bijstand vaak niet in staat zouden zijn om hun recht te halen?

Vraag 4

Hoeveel sociaal advocaten zijn de afgelopen jaren gestopt met dit werk? Hoeveel sociaal
advocaten zijn de afgelopen jaren minder op toevoegingsbasis gaan werken? Hoe wordt
dit alles in de gaten gehouden?

Vraag 5

Hoe wordt in de gaten gehouden hoe lastig het is voor mensen die een sociaal advocaat
zoeken om deze nog te kunnen vinden?

Vraag 6

Erkent u dat er juridische ongelukken kunnen gebeuren als mensen niet op tijd de noodzakelijke
bijstand van een sociaal advocaat krijgen?

Vraag 7

Wat is uw reactie op de volgende uitspraken uit de documentaire: «Je hebt in de sociaal
advocatuur wel een flinke dosis idealisme nodig. Er staan voor een aantal zaken een
aantal punten en die corresponderen met een aantal uren. Maar het aantal uren stemt
niet overeen met het werk dat je aan een zaak hebt. Maar ik kan moeilijk tegen een
klant zeggen «zoek het effe lekker zelf uit». Dus dan zit je wel soms voor Jan met
de korte achternaam werkzaamheden te verrichten.»?

Vraag 8

Wat is uw reactie op de volgende uitspraken uit de documentaire: «Het komt heel vaak
voor dat als je het gaat omrekenen dat je misschien voor 20 euro per uur gewerkt hebt.
En daar moet natuurlijk dan ook nog de huur van kantoor en administratie van betaald
worden. En dat is een beetje de opdracht van Justitie: Bezuinigingen. Het ministerie
zit op de gedachte van de privatisering, het inschakelen van verzekeraars en aanbesteden.
Die denken: probeer mensen weg te houden van advocaten en de rechter, dat kost alleen
maar geld. Als het zo door gaat dan zou de sociaal advocatuur kunnen verdwijnen en
daarmee verdwijnt dan die extra expertise.»

Vraag 9

Wat is uw reactie op de volgende uitspraken uit de documentaire: «Je kan er niet omheen
draaien, we hebben in deze maatschappij nu eenmaal juridische problemen. Ook al wil
je dat ze dan niet juridisch genoemd worden. Maar er zijn regels, dan moet er iemand
zijn die die regels snapt en de mensen helpt die die regels niet helemaal snappen.»

Vraag 10

Hoe kijkt u er nu zelf op terug dat gedurende uw ambtstermijn, in deze regeerperiode,
het grote probleem van de te lage vergoedingen niet is opgelost, terwijl vanaf het
eerste moment het rapport van de commissie Van der Meer op uw bureau lag?

Vraag 11

Wanneer kreeg u in de gaten dat de vergoedingen voor sociaal advocaten niet op een
redelijk niveau liggen? Hoe kan het dan dat daar nauwelijks iets aan veranderd is?
Waarom laat u goed opgeleide professionals jarenlang zonder redelijke vergoeding hun
werk doen voor zoiets belangrijks als de toegang tot het recht, een fundament van
onze rechtsstaat?

Vraag 12

KLopt het dat u eerder heeft erkend dat met name in het personen- en familierecht
het verlenen van rechtshulp op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand niet meer lonend
is en er een nijpend tekort aan dit soort rechtshulp door gespecialiseerde advocaten
dreigt te ontstaan? Bent u bereid specifiek voor deze groep sociaal advocaten op korte
termijn een verhoging van de vergoedingen te realiseren? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Wat bent u van plan nog deze regeerperiode specifiek iets te doen aan de nijpende
situatie in het personen- en familierecht?

Vraag 14

Deelt u de mening dat als wetgeving in een bepaald rechtsgebied verandert, waardoor
zaken complexer worden voor de juridische praktijk, dit zich zou moeten vertalen naar
hogere vergoedingen ten behoeve van de sociale advocatuur, namelijk een hoger aantal
punten per zaak? Erkent u dat dit nu juist voor het personen- en familierecht zou
moeten gelden, omdat in dat rechtsgebied bij uitstek geldt dat veel is veranderd maar
nooit iets is bijgekomen, waardoor juist hier de vergoedingen enorm uit de pas lopen?
Zo nee, waarom niet?

Vraag 15

KLopt het dat eerder is besloten de vergoedingen voor een periode van twee jaar iets
te verhogen, maar inmiddels is ook de periode waarin de stelselherziening zou moeten
zijn afgerond verlengd? Wanneer verwacht u dat het stelsel uiteindelijk herzien zal
zijn en dat dit de besparingen oplevert die volgens u nodig zijn om de advocaten een
hogere vergoeding uit te keren? Erkent u dat dit niet reeds in 2022 zal zijn? Deelt
u dan de mening dat het goed zou zijn als nu al duidelijkheid zou komen over het in
ieder geval verlengen van deze regeling tot na 2022, omdat het ondenkbaar zou zijn
de vergoedingen in 2022 terug te draaien naar het nog lagere oude niveau?

Vraag 16

Bent u bereid deze vragen afzonderlijk, en in ieder geval voor de behandeling van
de begroting Justitie en Veiligheid, te beantwoorden?